حرف های تازه دینی در رسانه قدیمی

مهم‌ترین نکته‌ای که می‌توان بدان اشارت کرد آن است که. هرچند نظریه‌های مختلفی در زمینه ارتباط دین و رسانه مطرح است، با این وصف رسانه مى‏تواند درخدمت تعمیق بخشیدن به حیات دینى قرار گیرد.

پیشینه نسبت «دین» و «رسانه» و بهره‌گیری از رادیو برای تبلیغات دینی به سال 1920 میلادی باز مى‏گردد. مسیحیان به منظور رساندن پیام دینی به مردم، از این رسانه استفاده کردند. از آن هنگام تاکنون، همواره بین دینداران و اصحاب رسانه اختلاف دیدگاه وجود داشته است؛ اما با ورود رسانه‏هاى تصویرى و قدرت فزاینده و تأثیرات آنها بر فرهنگ دینى، دغدغه‏ها نسبت به تعامل دین و رسانه افزایش یافته است.

رسانه‌ها، بر پایه ارتباط و جذب مخاطب استوار است. تعدد وسایل ارتباطی جدید، محدودیت زمان و توان مخاطبان و ترویج افکار سکولارى در سطوح مختلف، ما را در عرصه رقابتى جدى قرار داده است که ضمن جدیت در بازنگری و کارکرد دیروز خود، به بازنگری و دستیابی به کارکردهای نو بپردازیم تا شگردهاى تبلیغى دشمن را شناسایى و با آنها مقابله کنیم. در شرایط امروز جامعه که مرزهای فیزیکی و جغرافیایی در عرصه فرهنگ و اندیشه به‌نوعی از میان برداشته شده و جامعه اطلا‌عاتی هجمه گسترده‌ای از اندیشه‌ها، مکاتب و اشکال گوناگونی از الگوهای زیستن را روانه زندگی انسان امروزی کرده است جا دارد بسیار بیشتر از گذشته در اندیشه بازشناسی، تبیین، تبلیغ و ترویج الگوهای رفتاری اسلا‌م همت گماشت.

همان‌گونه که آگاهید معرفت و شناخت نسبت به زوایای گوناگون این فناوری، یکى از موضوعات اساسی است و ضرورت دارد، ظرفیت‌ها، نظریه‏هاى مختلف ارتباطى و شیوه‏هاى به‌کارگیرى عناصر ارتباطى، آن را براى پیام‏رسانى دینى بخوبى بشناسیم تا بتوانیم جایگاه خود را با رسانه‌های نوین بازشناسی کنیم و با آگاهى بیشتر و آسیب کمتر از توانمندی‌های آن در راه ارزش‌ها به بهترین صورت استفاده کنیم.

رسانه شنیداری رادیو، نسبت به دیگر رسانه‌های دیداری و نوشتاری برای ترویج، ظرفیت مناسب‌تری دارد. هرچند هر کدام از این رسانه‌ها نیز به نوبه خود محملی برای گسترش ارزش‌ها می‌تواند باشد. قالب‌های مختلف برنامه‌سازی از جمله برنامه‌سازی برای کودکان و نوجوانان با رویکردهای هنری، پخش سخنرانی، میزگردهای چالشی در حوزه کلام اسلامی، تهیه برنامه‌های نمایشی براساس آموزه‌های اسلامی و انواع و اقسام برنامه‌های ترکیبی که در رادیو پیشینه دارد بستر مناسبی برای تحول محتوایی و شکلی به وجود آورده است. البته ناگفته پیداست که منظور از نوآوری، خلق فرم‌های جذاب و هنرمندانه رادیویی است وگرنه سنت‌های الهی تغییر و تبدُلی در آن راه ندارد. رادیو، هرچند تا امروز بسیار عفیف‌تر از رسانه‌های دیداری بوده است، اما شایسته است ضمن آسیب‌شناسی شکلی و ترسیم حرکت اصولی در حوزه دین، با زمان‌شناسی هوشمندانه و خلق فرصت‌های نو، افق تازه و امیدبخشی برای حاکمیت گسترده‌تر پیام الهی و انسانی در تولیدات رادیو فراهم کند.