شورای صنفی اکران در پرده ابهام

یعنی در شورا قرارداد فیلمی مثلا در گروه آزادی بسته می‌شود و زمان نمایش عمومی فیلم هم ذکر می‌گردد. در صورتی که تخلفی به وجود بیاید، شورا به نمایندگی از خانه سینما آن را بررسی می‌کند. این مختصر، تقریبا وظایف و اختیارات شورای صنفی نمایش طی سال‌هایی است که فعالیت می‌کند. زمانی عده‌ای در اعتراض به این‌که چرا فیلم‌های فرهنگی در میان اکران فیلم‌های تجاری حقوق‌شان تضییع می‌شود از شورای صنفی اکران ایراد می‌گرفتند. در حالی که شورای صنفی در این مورد مسوولیتی ندارد. هر فیلمی یک پخش‌کننده فعال دارد که او طی توافق با صاحبان سینماها، اثر را آماده نمایش می‌کند و سپس براساس مصوبه شورای صنفی، فیلم را در زمان مقرر روی پرده می‌فرستد.

اعضای این شورا را افراد دست‌اندرکار در امر نمایش تشکیل می‌دهند. نمایندگانی از اصناف تهیه‌کنندگان، کارگردانان، سینماداران، وزارت ارشاد و... یعنی در عین حال که این شورا ماهیتی صنفی دارد، نمایندگان وزارت ارشاد نیز بر مقررات آن نظارت دارند، اما مدتی است که شورای صنفی اکران محل بحث‌ها و اختلاف‌نظرهای بسیاری است. ماجرا از اینجا آغاز شد که نماینده کانون کارگردانان در دوره جدیدش محمدرضا اعلامی بود که پس از مرحوم‌شدن وی، تاخیر زیادی در معرفی نفر جایگزین به‌وجود آمد. اما از طرف دیگر نماینده تهیه‌کنندگان اصلا وجود خارجی نداشت، زیرا تشکل‌های متعدد تهیه‌کنندگی هر کدام مدعی صنف مستقل بودند و دیگری را قبول نداشتند. به همین دلیل شورای عالی تهیه‌کنندگان به وجود آمد که متشکل از اعضای برجسته صنف‌های تهیه‌کنندگی بود و مصوبات آن لازم‌الاجرا بود. نماینده‌ای که شورای عالی تهیه‌کنندگان به شورای صنفی معرفی می‌کرد، در حقیقت حافظ منافع کل تشکل‌های تهیه‌کنندگی در شورای صنفی قلمداد می‌شد. این تاخیرها و نیز بالا گرفتن اختلافات میان خانه سینما و معاونت سینمایی، عملا شورای صنفی اکران را از کار انداخته بود تا این که یکی دو ماه پیش صنف تازه‌ تاسیس تهیه‌کنندگان مستقل اعلام موجودیت کرد و وابستگی خود به عنوان یکی از اصناف خانه سینما را کنار نهاد و خارج از چارچوب این خانه، فعالیت خود را آغاز کرد. در جلسه نخست این تشکل، علیرضا سجادپور نیز حضور داشت که حضور او و هواداریش از این جریان، منجر به شکل‌گیری این تلقی شد که معاونت سینمایی این تشکل را به عنوان تنها تشکل قانونی تهیه‌کنندگان به رسمیت می‌شناسد. بدیهی است عده‌ای از تهیه‌کنندگان برجسته سینمای ایران عضویت در این تشکل واحد را رد کردند و ترجیح دادند راه‌حل را همچون سابق در خانه سینما پیدا کنند. از زمان تشکیل اولین جلسه شورای تهیه‌کنندگان مستقل می‌شد حدس زد که فعالیت‌های آن با واکنش‌های بسیاری از اهالی خانه سینما روبه‌رو شود. برگزاری جشنواره فیلم فجر و حواشی آن باعث شد تا مدتی دامنه آتش این اختلافات فروکش کند. اما هفته گذشته علیرضا سجادپور در لابه‌لای توضیحاتش درباره این که برای اکران نوروز چه برنامه‌ریزی‌هایی شده است، صراحتا از تشکیل شورای صنفی اکران جدید سخن گفت. به این معنا، معاونت سینمایی شورای صنفی اکران را به رسمیت نمی‌شناسد و قصد دارد همچنان که تشکل تهیه‌کنندگان را تشکیل داد، شورای صنفی نمایش را نیز منطبق با سیاست‌های خود تشکیل دهد. این در حالی است که یک روز قبل، خانه سینما متن آیین‌نامه پیشنهادی این خانه را درباره اکران سال 1390 منتشر کرده بود. بنابراین واکنش سریع سجادپور به نوعی یک اعلام جنگ تازه است. او در مورد شورای صنفی جدید کوچک‌ترین توضیح شفافی نداد و صرفا به این اکتفا کرد که اعضایش بزودی اعلام می‌شوند. این که منظور سجادپور از «بزودی» چه زمانی است معلوم نیست، اما آنچه بسیار پراهمیت و کلیدی تلقی می‌شود، این است که تا زمان نمایش فیلم‌های نوروزی فقط چند روز باقی مانده است. فرهاد توحیدی، رئیس هیات مدیره خانه سینما نیز در پاسخ به اظهارات سجادپور، نکات تازه‌ای را مطرح کرد. او گفت «مدیران سینما با کمال تاسف به سلسله اشتباهات خود ادامه می‌دهند و من به ‌شخصه امیدوارم که دامنه تخریب فرهنگی ناشی از این اشتباهات در آینده قابل جبران باشد.»

شایعات حکایت از اکران نوروزی فیلم‌های «جدایی نادر از سیمین»،‌ «ورود آقایان ممنوع»، «اخراجی‌ها3»،‌ «6 نفر زیر باران» و «شش و بش» دارد. در سال‌های اخیر به تجربه دیده شده است که پرفروش‌ترین آثار سینمایی سال، آنهایی هستند که در عید نوروز روی پرده می‌روند. باید منتظر ماند و دید که با توجه به وضعیت کنونی شورای صنفی و خبر سجادپور مبنی بر تشکیل شورای صنفی جدید، چه فیلم‌هایی، چگونه و در چه زمانی روی پرده خواهند رفت.