نمایش مذهبی نیازمند نگرش تازه است

گروه تئاتر آیین حدود یک دهه است که مشغول فعالیت است. در طول فعالیت چندین ساله، این گروه نمایش‌های متفاوتی را به صحنه برده‌ است. اما در طول سال، 3 ماه را برای دلمان کار می‌کنیم. نمایش مسافران کوفه نیز از این دست است. چیزی است که به آن عشق می‌ورزیم و جوهره اندیشه گروه است که در طول سال 2 الی 3 ماه را به تولید این دست از نمایش‌ها اختصاص می‌دهیم برای دلمشغولی‌ها و دلتنگی‌های خودمان و مردم. به طور کلی تئاتر دینی و مذهبی راهی است برای کشاندن مردم به سالن نمایش.

تئاتر مذهبی پتانسیل خوبی برای جلب مخاطب دارد. به این شکل که ما مردم عادی کوچه و بازار را به این وسیله به سالن تئاتر می‌کشانیم و برای دیدن تئاتر حرفه‌ای تربیت کنیم. در واقع به آنان نشان می‌دهیم که هنر نمایش بازتابی از فرهنگ، دین و باورهای مذهبی‌شان است.

با ما از مدارس، شرکت‌ها و ادارات مختلف تماس می‌گیرند تا بلیت کار را پیش خرید کنند. حتی از مردم عادی، بچه‌هیاتی‌ها و بسیجیان نیز به صورت انفرادی از نمایش ما دیدن می‌کنند. حال شما این جمعیت را در سالن نمایش می‌بینید و ممکن است احساس کنید جمعیت به صورت سازمانی از نمایش دیدن می‌کنند، ولی این مخاطب و تماشاچی کاملا به صورت خودجوش به سالن نمایش کشانده شده است. یادمان نرود که این نمایش یک نمایش سفارشی نبوده است. نمایش مسافران کوفه حرف دل هنرمندان گروه تئاتر آیین است.

این تجربه‌ای بود که ما تصمیم گرفتیم برای اجرای نمایش مسافران کوفه عملی کنیم. البته ترس این را داشتیم که مبادا مخاطب نپذیرد و در مقابل طرح چالش‌های بشری واکنش منفی نشان دهد. اما به هر حال یک فعالیت هنری نیازمند جسارت نیز است. خوشبختانه مخاطب نیز در پذیرش این نگاه جدید واکنشی مثبت نشان داد.

بله، ما فراز‌هایی از اتفاقات مهم تاریخ را انتخاب کرده‌ایم تا بتوانیم در آن مسائل مهم انسان امروز را مطرح کنیم. اتفاقا به نکات بسیار جالبی نیز رسیدیم. یکی از این مسائل مهم و جالب این بود که خیلی از مواردی که مسلم، مرد کوفی و... در گذشته با آن دست و پنجه نرم می‌کردند مبتلا به جامعه امروز است. این مسائل چه به لحاظ اجرا، میزانسن، طراحی صحنه، لباس و... یک کار جدید در تئاتر مذهبی و متفاوت از اجراهای قبلی گروه به شمار می‌آید.

ما در هنر نمایش بین مخاطب و تئاتر قراردادی تعیین می‌کنیم که این جغرافیا جایی است که فلان واقعه تاریخی رخ می‌دهد. برای القای بهتر جغرافیا یا برهه زمانی خاص به‌مخاطب سعی می‌شود به زبان کوچه و بازار آن وقت گویش کنیم. در واقع به این وسیله به درام یا نمایش، قدمت تاریخی می‌دهیم.

بله، قطعا برای جلب مخاطب و ارتباط قوی با مخاطب و حفظ این سبک از نمایش نیازمند یک دگردیسی و نگرش جدید هستیم. به نظر من روایت صرف یک واقعه تاریخی خیلی تاثیرگذار نمی‌تواند باشد. احساس می‌کنم مباحث عالی بشری و تعمیم آن به واقعه عاشورا باید محور اصلی تئاتر مذهبی قرار گیرد.