فیلم جشنواره‌ای نساخته‌ام

این فیلم بررسی تغییر و تحول در روابط آدم‌هاست. چه این‌که ابراهیم با مادر ازدواج بکند وچه نکند، رضا دیدگاهش نسبت به ابراهیم و پیرامونش تغییر کرده است. ورود رضا به محیط شهر باعث می‌شود بفهمد که چه قدر بین محیط زندگی خودش و فضای شهر تفاوت وجود دارد. نگاه من نگاه ویژه‌ای به روابط میان انسان‌‌ها بود و معتقدم اگر ما بتوانیم روابط میان آدم‌ها را اصلاح کنیم خیلی از سنت‌های خرافی و غلط جامعه را از بین خواهیم برد. فیلم دیگری قضاوت درست راجع به آدم‌هاست.

بله دقیقا، اقتصاد روز جامعه یکی از مسائلی است که در فیلم به آن پرداخته شده و وانت یک نماد الگویی از اقتصاد است. در سکانسی که ابراهیم به سراغ غلام می‌رود و آن خانه پر از فرش است، فرش سمبلی است که از محیط روستا و از قشر فقیر جامعه به شهر با محیط غنی آن وارد می‌شود. خود غلام نماد یک شخصیت پر قدرت و با نفوذ است. درکل من معتقد نیستم فیلم بی‌نقصی ساخته‌ام و قطعا ایراداتی به کار من وارد است، ولی فکر می‌کنم آنچه را باید بیان می‌کردم توانسته‌ام به درستی به تصویر بکشم.

من از سال‌ها پیش مستند می‌ساختم و الان هم به نوعی جا پای این مستندسازی در کارهای من به چشم می‌خورد. مدت‌ها در روستاهای مختلف کار می‌کردم، به عقیده من شخصیت‌های فیلم دیگری باورپذیرند چرا که من سعی نکردم چیزی به آنها اضافه کنم. مثلا ابراهیم تنها یک روستایی ساده‌لوح تمام عیار نیست و در عین حال بعضی وقت‌ها دروغ می‌گوید و حتی هر چیز را که به نفع خودش نباشد به دیگری ارتباط می‌‌دهد.

خیر. چون اساسا با لهجه موافق نیستم، نخواستم بیننده را درگیر این قضیه کنم که یک جورهایی مجبور به ارتباط با نوع لهجه فیلم باشد. در عین حال و در واقعیت هم هیچ کدام از بازیگران فیلم لهجه ندارند و مجبور بودند به نوعی تقلیدسازی کنند.

مانور اصلی فیلم ارتباطی است که بین ابراهیم و رضا اتفاق می‌افتد، این دو در مجموعه‌ای از روابط بودند و آنچه در بطن فیلم می‌بینیم تعامل و تغییراتی است که میان آنها اتفاق می‌افتد شخصیت ابراهیم چون موتور اصلی و پیش‌برنده داستان بود باید خوب درمی‌آمد. پس همه تلاشمان بر این بود که هم خوب به نظر برسد و هم بد. ابراهیم در تعریف کردن‌هایش غلو می‌کند و در داستان می‌بینیم که همه تقصیرها را گردن دیگران می‌اندازد. ابراهیم دوست دارد در نظر رضا آدم موجهی به نظر برسد.

اگر فیلم در این بخش توانست جایزه‌ای را به خود اختصاص بدهد تنها دلیلش این بود که داستان بر مبنای تغییر و تحول یک نوجوان در ساختار شخصیتی‌اش در یک مجموعه بزرگ‌تر از روابط بزرگسال می‌گنجد، فیلم بر مبنای رشد ذهنی یک بچه است پس در ژانر کودک و نوجوان می‌تواند جای بگیرد. یادمان باشد فیلم تنها نباید برای کودک و نوجوان ساخته شود فیلم می‌تواند در مورد کودک باشد و در این ژانر بگنجد.

کلا به نماهای نزدیک بسیار علاقه‌مندم و برای نزدیک شدن به آدم‌ها از این قاب زیاد استفاده می‌کنم، چراکه معتقدم نگاه هر انسانی برگرفته از درونیات اوست و من سازنده این نگاه را در یک قاب درشت بخوبی می‌توانم نشان دهم. مثلا این اتفاق در ارتباط با کاراکتر معصومه می‌افتد و اکثر نماها از او درشت است. در شهر هم به خاطر معرفی فضاهای کلی از نماهای دور استفاده کردم. جاده و حضور خلوت یک وانت در آن هم گذری بود از روستا به فضای مدرنیته شهر.

همه سعی‌ام بر این بود که داستان لو نرود و آنچه برایم مهم بود، سیر اتفاقاتی بود که در داستان پیش می‌آمد و نهایتا پایان فیلم را می‌ساخت.

حسن بزرگ ایشان این بود که در اجرای کار تحمیلی نداشت و به من همه‌جوره اجازه کار می‌داد. این راهنمایی از طرف آقای نجفی خیلی نامحسوس بود و جنبه هدایت‌کننده خوبی داشت. محمدعلی نجفی از ابتدا اصرار داشت به من بفهماند که این فیلم مهدی رحمانی است و برای من همه‌جوره تجربه خوبی بود از شناخت تئوری یک کار حرفه‌ای تا آغاز کارگردانی و مابقی.

من برای دیگری آینده خوبی می‌بینم. تبلیغات این فیلم زیاد نیست و ای کاش می‌بود. الان من باید این سوال را از دست‌اندرکاران بپرسم که اگر در شرایط فعلی سینمای ایران از ساخت فیلم‌های به ظاهر مبتذل ناراضی هستید، پس برای ساخت فیلم‌های فرهنگی حمایت لازم را انجام دهید. من ادعای بی‌جایی ندارم، ولی دیگری را فیلم بدی نمی‌دانم. چون این فیلم یک فیلم اجتماعی است. این قضیه است که من کارگردان را می‌ترساند و امروز می‌بینیم که فیلم‌های فرهنگی چقدر کم شده‌اند. بخش اعظم فیلم ما در بخش خصوصی سرمایه‌گذاری شد، خب چرا نباید این قضیه عمومیت بیشتری پیدا کند و بخش دولتی برای آن هزینه صرف کند.