بنده‌ یک‌ منتقد ‌‌بی‌توقع هستم

پاییز فصل جشنواره‌هاست. یعنی راستش این‌که پاییز فصل شروع جشنواره‌ها و مسابقات فرهنگی ـ هنری است. قضیه البته خیلی‌ هم ایرانی نیست و بسیاری از جشنواره‌های هنری دنیا هم در این موقع سال برگزار می‌شوند. از اسکار گرفته تا دوسالانه گرافیک لهستان، جشنواره برگ‌های چینی در پکن یا مثلا جشنواره سالانه فجر خودمان. جشنواره‌های ریز و درشت ملی محلی و بین‌المللی. فرقی نمی‌کند، اگر جشنواره‌ای برای برگزاری دارید معطلش نکنید.

جوان‌ها، مخاطبان بخش ویژه‌

در کنار جشنواره‌های بزرگ و جشنواره‌های مهم هر ساله تعداد زیادی جشنواره ریز و درشت هم در سراسر دنیا برگزار می‌شود. روزگاری بود که شما به عنوان یک عکاس جوان برای شرکت در مسابقه عکاسی که در کشور اوکراین برگزار می‌شد با مشکل مواجه بودید و باید یک عکاس پیشکسوت میانسال از ارتباطاتش استفاده می‌کرد تا شما بتوانید یکی از عکس‌های سیاه و سفیدتان را با هزار سلام و صلوات مثلا به آدرس پستی دبیرخانه جشنواره عکس‌‌های خبری ژاپن ارسال کنید. آن روزها شرکت در یک جشنواره خارجی کار سختی بود.

حالا اما اوضاع بهتر است. خودتان بهتر از من می‌دانید که این بهترشدن اوضاع را از صدقه‌سر سرعت بالایی که در پیشرفت تکنولوژی هست داریم. دیگر لازم نیست برای برقراری ارتباط با آدم‌ها با آنها چهره به چهره بشویم یا جد و آبادمان همدیگر را بشناسند.

کافی است به آدرس الکترونیکی جشنواره مذکور ایمیل بزنیم و تمام. ارتباط برقرار شده است. برای ارسال آثار به جشنواره‌هایی از این دست هم لازم نیست که از همان مرحله اول اصل اثر را بفرستید. خیلی وقت‌ها ازتان می‌خواهند که اسکن کارها را برای مرحله انتخاب آثار ارسال کنید و در صورت پذیرفته‌شدن مراحل بعدی را خیلی سریع بهتان اطلاع می‌دهند.

تکنولوژی علاوه بر تاثیری که بر سرعت ارتباطات‌ گذاشته است در زمینه‌های دیگری از هنر هم وارد شده و به ایجاد تغییرات بسیاری در شیوه و حتی ماهیت آن دست زده ‌است. مثلا طراحی نرم‌افزارهای مختلفی که بسیاری از هنرهای تجسمی، سمعی و بصری امروز مثل سینما، عکاسی و حتی گرافیک بر پایه همان‌ها می‌گردد. شما دیگر می‌توانید عکس‌هایتان را با یکی از این نرم‌افزارهای ساده فتوشاپ به شکلی بسیار مقبول‌تر از آنچه روی نگاتیو هست تبدیل کنید. اصلا می‌توانید با این نرم افزارها همه چیز را تغییر بدهید و حقیقت این است که استفاده دیجیتالی در هنر نه برای تکمیل‌کردن هنرهای پیشین بلکه خود به عنوان یک هنر مستقل وارد عرصه شده‌ است. البته همه چیز زیر سر جوان‌هاست وگرنه کمتر هنرمند پیشکسوتی را می‌توانید پیدا کنید که دل خوشی داشته باشد از رنگ‌هایی که رنگمایه‌های دیجیتالی به بوم نقاشی‌ سنتی‌اش بدهند. پیشکسوت‌ها همیشه با ابزار قدیمی‌شان بیشتر مانوس بوده‌اند. اما تکنولوژی برای یک جوان قرن بیست و یکمی یک یادگرفتنی ضروری است.

بخش مهمی از مخاطبان امروز هر جشنواره‌ای در هر کجای دنیا جوان ها هستند. برای همین هم هست که بخش‌های ویژه کارگردانان جوان یا نمایش نقاشان جوان زیر 30 سال و عناوینی از این دست در جشنواره‌ها و جشنواره‌های مختلف دیده می‌شوند. تا حدی که حداقل در جشنواره‌های داخلی خودمان، نبودن بخش ویژه جوانان به معنای ناقص‌بودن آن جشنواره تلقی می‌شود. به هر حال این فرصتی است برای جوان‌ها که از بخش ویژه خودشان در جشنواره‌ها استفاده کافی را ببرند، کار ارسال کنند یا حداقل در نمایشگاهی که برگزار می‌شود، شرکت کنند.

البته راه دیگری هم وجود دارد. می‌شود گوشه‌‌ای در گالری یا روی سکوی حیاط دانشگاه نشست و با اطمینان تمام از درپیت‌بودن جشنواره‌ها حرف زد. می‌شود در حالی که کوله‌مان را روی پشت جابه‌جا می‌کنیم غر بزنیم که «این جشنواره‌ها هیچی ندارن» و تاکید کنیم «هیچی!» و به این ترتیب گمان کنیم که طومار جشنواره مذکور را در هم پیچیده‌ایم. فاتحه مسابقات و جشنواره‌های دانشجویی که دیگر خوانده ‌است. آنها را که اصلا قبول نداریم.

فاطمه شاهچراغی