پایان تلخ کارگردان طناز
شوخیهای ماریو مونیچلی تمامی ندارد، هر چند حالا خودش در تابوت مرگ آرمیده و دوستدارانش را حیرت زده کرده است، اما بسیاری از علاقهمندانش مرگ او را هم جزئی از شوخیهای همیشگی او میدانند.
«خودکشی، آن هم در 95 سالگی. آن هم با پرت کردن خود از پنجره بیمارستانی که در آن بستری بود.»
شاید پیگیران جدی سینما و آنهایی که این فیلمساز خوشذوق را میشناختند حق دارند که این نوع مرگ را برای ماریو شوخی بدانند و منتظر باشند کلاکتی چوبی به همدیگر بخورد و مرگ او تنها جزئی از جلوههای تصویری فیلمی تازه باشد! اما این طور نیست و پدر سینمای کمدی ایتالیا در 95 سالگی با پرت کردن خود از پنجره بیمارستانی که در آن بستری بود، خودکشی کرد.
ماریو در خانوادهای هنرمند در ایالت توسکانی ایتالیا متولد شد. پدرش روزنامهنگار و برادرش مترجم و نویسنده بود، اما زندگی ماریو را نه هیچ کدام از آنها بلکه دوست نمایشنامهنویساش تغییر داد.
«جاکومو فورتزانو» دوست نمایشنامهنویس این فیلمساز بود که سینما را به «ماریو مونیچلی» معرفی کرد. مونیچلی شخصیتی شوخ، اهل استعاره و اشاره بود و طبع شوخش برای فیلمهای کمدی جان میداد. جالب این که بیشتر شوخیهایی که در فیلمهای مونیچلی مطرح شده، برگرفته از تجربههای شخصی اوست. تخصص دیگر او در سینما به تصویر کشیدن آدمهای متوسطی بود که پیوسته رویاهای بزرگ و خواب تبدیل شدن به آدمهای ثروتمند و بزرگ و کسب شهرت را میبینند.
2 بار نامزدی اسکار در سالهای 1963 و 1965 و همچنین کسب خرس نقرهای جشنواره برلین از جوایز مهم او به شمار میرفت؛ اما جایزهای که او به سینمای ایتالیا داد بیشتر از اینها میارزید، معرفی چهرههایی چون ویتوریو دسیکا، جان ماریا ولونته و نینو مانفردینی به سینمای نوپای ایتالیا. سال 91، زمانی که جشنواره فیلم ونیز جایزه یک عمر خدمت فرهنگی را به او داد، مونیچلی به جای تقدیر از خود گفت: « سینما چیزی است که متولد شده و هرگز نخواهد مرد. بنابراین برای من مهم نیست که بر سر دیگران و از جمله خودم چه خواهد آمد.»
میثم اسماعیلی
گروه فرهنگ و هنر
گفت و گو
