آرام در کنار سفره افطار

این برنامه‌ها معمولا به صورت مصاحبه و گفتگو، گاهی همراه با گزارش‌های تصویری و بخش‌های متنوع دیگر، معمولا می‌توانند یکی دو ساعت قبل از افطار را بخوبی پر کنند.

با توجه به رقابتی که بین شبکه‌ها وجود دارد و در مناسبت‌هایی مثل ماه رمضان اوج می‌گیرد، به نظر می‌رسید همان‌طور که مسوولان هر شبکه کوشیده‌اند که بهترین سریال‌شان را ارائه دهند، تلاش می‌کنند که در ساخت برنامه‌های قبل افطار هم از شبکه‌های دیگر جلو بزنند. اما حالا که چند روز از پخش این برنامه‌ها گذشته است به نظر می‌رسد دیگر نباید منتظر برنامه‌ای باشیم که مخاطب را مانند سال‌های گذشته مجذوب کند.

شاید یکی از دلایل عدم موفقیت و جذابیت این برنامه‌ها فضای غمگین آنهاست. به نظر می‌رسد که امسال همسو با سریال‌های تلویزیون که همگی سرشار از مشکل و اندوه مضاعف هستند، برنامه‌های افطار و پیش از افطار هم همین مسیر را طی می‌کنند.

بخش مهمی از سرزندگی و هیجانی که در این برنامه‌ها وجود داشت، توسط مجریان موفق و شناخته‌شده به وجود می‌آمد که امسال عدم حضور مجریان پرانرژی و جوان از نشاط برنامه‌ها بسیار کم کرده است.

حتما هنوز تاثیر حضور مجریان کاربلد و ماهر را در برنامه‌های گذشته مانند «ماه عسل» و «کوله‌پشتی» به یاد دارید. این مجری‌ها و توانایی‌های اجرای آنها یک ایده معمولی را به یک برنامه دیدنی تبدیل می‌کرد.

به عنوان مثال «ماه عسل» از برنامه سال گذشته‌اش خاطره خوبی برای مخاطب باقی گذاشته است. مهمان‌های این برنامه متفاوت و خاص بودند و همین باعث شد مردم هنوز بعضی از قسمت‌های برنامه را به یاد داشته باشند. اما چیزی که باعث می‌شد مردم پیگیر این برنامه باشند، جذابیت اجرای آن بود.

با توجه به موفقیت پارسال «ماه عسل» انتظار می‌رفت که امسال هم این موفقیت به صورت برجسته‌تری تکرار شود، اما «ماه عسل» امسال دیگر رنگ و بوی برنامه پارسال را ندارد.

فضای برنامه غمگین و سرد شده و به نظر می‌رسد که حسن جوهرچی بسختی می‌تواند از عهده مدیریت برنامه بربیاید. پخش کلیپ‌های غمگین و موسیقی متنی که بیشتر از القای احساس نزدیکی به خدا، دلمردگی را به مخاطب انتقال می‌دهد هم به غمگین شدن برنامه دامن زده است.

امسال در بین برنامه‌های افطار شاید بیشتر از همه «نان و ماه» از شبکه اول است که ریتم تندی که لازمه جذابیت این برنامه‌هاست را حفظ کرده است. یکی از خوبی‌های «نان و ماه» این است که سعی می‌کند کسالتی که در زمان نزدیک شدن به ساعت افطار در وجود بیننده رسوخ می‌کند را از بین ببرد.

«نان و ماه» از ریتمی تندتر، ایده‌هایی جدیدتر و نحوه اجرایی قابل قبول‌تر نسبت به رقبای خود برخوردار است. البته «نان و ماه» هم خیلی جای کار دارد تا به یک برنامه استاندارد تبدیل شود و موفقیت برنامه‌های دیگر را با آن سنجید. اما به نظر می‌رسد که «نان و ماه» در مسیر درست‌تری حرکت می‌کند.

برنامه‌های شبکه 2 و 4 مسیر مشخصی را پیش پای مخاطب می‌گذارند. می‌توان فهمید «بهشت» و «دریای جان» تکلیف خودشان و بیننده را از اول معلوم کرده‌اند. مثلا شبکه 2 که در راستای تحقق اهداف کلی‌اش همچنان به ساخت برنامه‌هایی برای مخاطب کودک و نوجوان مشغول است، برنامه «بهشت» را از اول تا آخر به این گروه سنی اختصاص داده است.

مجری برنامه همان مجری آشنای بچه‌هاست و مهمانان برنامه هم یا کودکان و نوجوانان موفق هستند یا به کودکان و نوجوانان ارتباط مستقیم پیدا می‌کنند.

با یک نگاه کلی هم می‌شود فهمید شبکه‌های یک، 2 و 3 برنامه‌هایی را برای افطار تدارک دیده‌اند که بر محور مهمان و مصاحبه و گفتگو استوارند، اما شبکه 4 روندی متفاوت را در پیش گرفته است. برنامه «دریای جان» که تقریبا همزمان با «ماه عسل» و «بهشت» شروع می‌شود، حال و هوای عرفانی دارد. برای کسانی که به حکایات و قصه‌ها و اشعار قدیمی علاقه دارند، خوشحال‌کننده است که می‌توانند از دیدن برنامه‌ای که کلا بر این مبنا ساخته شده است، لذت ببرند.

در سال‌های گذشته نیز شبکه 4 برای مناسبت‌هایی مثل ماه مبارک رمضان برنامه‌های ترکیبی تولید و پخش می‌کرد که مایه اصلی آنها را ادبیات کهن و حکایت‌های معنوی تشکیل می‌داد. با توجه به این که خصلت برنامه‌هایی مانند «دریای جان» جنب و جوش و هیجان نیست، احتمال این که این برنامه‌ها کسل‌کننده و ملال‌آور شوند، وجود دارد.

اما اجرای خوب و هنرمندانه و خوش سلیقگی در انتخاب مطالب باعث شده که مخاطب متوجه شود که برنامه حد و مرز بین یک فضای آرام و عرفانی را با یک برنامه خسته‌کننده و کشدار خوب فهمیده و رعایت کرده است و ناخودآگاه این دو را جابه‌جا نکرده است.

در بررسی برنامه‌های پیش از افطار امسال، نمی‌توان به طور کل یک برنامه را برنده رقابت دانست. بیشتر بستگی به‌این دارد که هر کسی کدام برنامه را بیشتر با سلیقه خودش جور بداند و بپسندد.

شروینه شجری‌کهن 
جام جم