پاسخی برای سؤالات محرمانه

جواد بیک‌محمدی، تهیه‌کننده گلبرگ خاطرات زیادی از مواجهه با این مخاطبان دارد. او می‌گوید:‌ خیلی وقت‌ها بیننده‌ها از صمیم قلب، ما را دعا کرده‌اند.

گهگاه هم مخاطبان از ما می‌پرسند چرا حجت‌الاسلام دهنوی، جواب ما را این طوری داد و آن طوری که ما دوست داشتیم جواب نداد.

بیک‌محمدی وقتی وارد اتاق مصاحبه روزنامه جام‌جم می‌شود، یک جزوه قطور به همراه دارد که در آن سوالات رسیده به یک قسمت از برنامه گنجانده شده است. او تاکید دارد که این سوالات و شماره‌ها محرمانه است و نباید دست کسی بیفتد.

با این تهیه‌کننده درباره روند شکل‌گیری برنامه گلبرگ،‌ محدودیت‌ها و مسیر آینده برنامه به گفتگو نشستیم.

برنامه «گلبرگ» چگونه متولد شد؟

برنامه گلبرگ از تیرماه سال 1387 آغاز به کار کرد. من به مدیر شبکه 3 طرح برنامه را توضیح دادم. دغدغه اصلی‌مان این بود که به موضوع ازدواج بپردازیم.

پورمحمدی، مدیر شبکه 3 قبل از این که برنامه را ببیند، گفت گلبرگ، یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌ها خواهد شد. من خودم باورم نمی‌شد که این اتفاق بیفتد. او حق داشت، چون تجربه رسانه‌ای او خیلی از من بیشتر بود. در حال حاضر شاید پربیننده‌ترین برنامه گفتگومحور، گلبرگ باشد.

پورمحمدی پیشنهاد کرد از برخی کارشناسان استفاده کنیم که یکی‌شان حجت‌الاسلام دهنوی‌ بود. این کارشناس سال‌ها در رادیو معارف، پاسخگوی مسائل خانوادگی و کودک بود. روی بحث ازدواج هم کار کرده بود؛ اما تمرکزش روی مسائل کودکان بود. وقتی کار را شروع کردیم، فکر نمی‌کردیم بیش از 28 قسمت طول بکشد. با خودمان گفتیم چهار پنج جلسه به مسائل قبل از ازدواج می‌پردازیم و هفت هشت جلسه بحث‌های پس از ازدواج را می‌گوییم. حداکثر ده پانزده جلسه هم درباره کودکان صحبت می‌کنیم. برنامه که شروع شد، دیدیم 28 جلسه است که داریم درباره مسائل قبل از ازدواج بحث می‌کنیم.

چون مردم از راهنمایی‌های همین یک نفر راضی هستند. به او اعتماد کرده‌اند و سوالات زیادی می‌فرستند.

برنامه‌ای مثل «این شب‌ها» مهمان‌های مختلفی دارد. به خاطر این که بحث‌هایش پراکنده است. در آن برنامه، نیازی نیست بیش از 3 جلسه به یک موضوع مشخص پرداخته‌شود. وقتی بحثی تمام می‌شود، یک بحث جدید پیش می‌آید؛ اما موضوع سخن ما یعنی ازدواج بحث بسیار وسیعی است. موضوع ازدواج و انتخاب همسر و مشکلات خانوادگی خیلی فراگیر است و قابل مقایسه با یک موضوع 4 جلسه‌ای نیست.

من در چند دانشگاه درسی به نام آیین زندگی یا اخلاق کاربردی را تدریس می‌کردم. از 9 فصل این درس 2 واحدی، یک فصلش اخلاق جنسی و ازدواج بود. وقتی این درس را ارائه دادم، دیدم خیلی نکات پیچیده‌ای وجود دارد که دانشجویان از آن بی‌خبرند. زمانی که بچه‌ها بالغ می‌شوند، پدر و مادر‌ها خجالت می‌کشند که بسیاری مسائل را به آنها تذکر بدهند. بچه‌ها از بعضی چیزها بی‌اطلاع هستند. مدرسه‌ها هم که انگارنه‌انگار. من زمانی که سوم راهنمایی بودم، کتاب تعلیمات دینی یکی از مسائل مهم را در زیرنویس یکی از درس‌ها نوشته‌بود؛ اما اکنون چنین نیست.

من از بچه‌های دانشگاه پرسیدم راجع به ازدواج چه چیزهایی به شما یاد داده‌اند؟ حداکثرش به آنها گفته بودند پسرم برو یک دختر نجیب بگیر. همه آموخته‌هایشان در همین یک جمله خلاصه می‌شد. من به آنها آفت دوستی‌های خیابانی و دانشگاهی را توضیح دادم. الان خیلی از سوالات برنامه گلبرگ درباره همین موضوع یعنی دوستی‌های خیابانی است. کسانی که کارشان به جاهای باریک کشیده، التماس کرده‌اند که بیایید به ما کمک کنید. وقتی در دانشگاه این ابهامات را دیدم، انگیزه پیدا کردم که برنامه گلبرگ را بسازم.

ما 4 قسمت درباره ازدواج مجدد صحبت کردیم. برای آن برنامه‌ها، انتقاد قابل توجهی از طرف بینندگان داشتیم. 15 نفر به ما تلفن کردند که خودشان درگیر این مساله بودند؛ یعنی خانم‌هایی بودند که همسرشان زن دوم گرفته بودند.

آنها با لحنی انتقادی می‌گفتند چرا دارید روی مردان را زیاد می‌کنید! خیلی‌ها فکر می‌کردند پیامبر اسلام مروج و مشوق چندهمسری بوده است؛ اما ما گفتیم که این طور نبوده است. در چهار پنج ماه آینده احتمالا وارد بحث ازدواج موقت هم می‌شویم.

این سوال چندین بار از حجت‌الاسلام دهنوی پرسیده شده است. او جواب داده که من چنین قصدی ندارم. نیت او این نیست که آقایان یا خانم‌ها از شنیدن حرف‌هایش خوشحال شوند.

احساس رضایت از برنامه در بین خانم‌ها بیشتر است؛ چون بیشتر برنامه را می‌بینند. آنها از مردهایشان می‌خواهند که برنامه را ببینند. مرد می‌گوید پس این کارشناس احتمالا کسی است که همه‌اش به نفع خانم‌ها صحبت می‌کند. متاسفانه مردها کمتر برنامه ما را می‌بینند. خانم‌ها از ما می‌خواهند برنامه در ساعتی پخش شود که مردها هم بتوانند ببینند. من از مدیر شبکه 3 خواسته‌ام که تکرار این برنامه زودتر از ساعت 12‌شب پخش شود؛ چون در ساعت فعلی پخش، مردها خسته و خوابیده‌اند.

ما برای یک برنامه 45 دقیقه‌ای بیش از 10 هزار پیامک داریم. برای ما پیامک سوال می‌آید. مثل برنامه 90 نیست که یک نفر یک عدد را فشار بدهد. تازه آنها انگیزه جایزه گرفتن دارند. الان من یک جزوه 500 صفحه‌ای دارم که مربوط به پیامک‌های 2 هفته قبل است. ما این سوالات را طبقه‌بندی می‌کنیم.

ما در پیامک‌هایمان، انگشت‌شمار شنوندگانی داریم که از یک برنامه انتقاد کرده باشند. خیلی‌ها ما را قسم می‌دهند که به سوالشان جواب دهیم. حجت‌الاسلام دهنوی و مجری برنامه هرچند وقت یک بار به سفرهای استانی می‌روند. جالب است که سالن اجتماعات 4، 5 هزار نفره پر می‌شود.

درباره رابطه دختر و پسرها خیلی زیاد سوال داریم. مثلا یک پسر می‌گوید من عاشق یک دختر 20 ساله شده‌ام. آیا صحبت کردن من با او اشکالی دارد؟‌ این سوالات را متدینان می‌پرسند. خیلی‌ها هم دوست شده‌اند و حالا یکی‌شان از ازدواج پشیمان شده است. متاسفانه خیلی‌ها از ارتباطات مشکوک همسرانشان ناراحت هستند. خانم‌ها خیلی وقت‌ها از خشونت همسرانشان گلایه می‌کنند و...

ما خیلی در اعلام شماره‌ها دقت داریم. نمی‌گذاریم کسی شماره تلفن‌ها را ببیند. برخی سوالات خیلی محرمانه است. طرف خصوصی‌ترین مسائل زندگی‌اش را نوشته است. اینها چاره دردشان را نتوانسته‌اند در جای دیگر پیدا کنند.

‌ احسان رحیم‌زاده 
گروه رادیو و تلویزیون