پیاده ها ، بی دفاع در تصادفات مرگبار

پیاده‌های بی‌گناه یا مقصر؟

براساس آمار راهنمایی و رانندگی تهران حدود ‌40 درصد از تصادفاتی که در پایتخت رخ می‌دهد ناشی از برخورد وسایل نقلیه با عابران پیاده است. همچنین بین 40 تا 45درصد کشته‌های تصادفات تهران را عابران پیاده تشکیل می‌دهند.متاسفانه در بسیاری از موارد تصادف عابر پیاده با وسایل نقلیه بخصوص در بزرگراه‌های ما منجر به فوت عابر پیاده می‌شود. این را رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا می‌گوید. به عقیده او یکی از دلایل میزان بالای کشته شدن عابران پیاده در تصادفات، نهادینه نشدن فرهنگ عبور از خط‌کشی عابر پیاده و استفاده از پل هوایی در میان شهروندان جامعه ماست.

در موارد بسیاری مشاهده شده که به فاصله کمی از محل وقوع حادثه تصادف عابر پیاده با خودرو، پل هوایی یا گذرگاه خط‌کشی ویژه تردد عابر پیاده وجود داشته، اما به دلیل سهل‌انگاری، تنبلی، عجله و هزاران دلیل و بهانه دیگر که البته هیچ کدام آنها منطقی هم نیست، فاجعه جبران‌ناپذیری رقم خورده که به بهای مرگ انسانی تمام شده است.

رعایت نکردن قوانین مربوط به عبور از گذرگاه عابر پیاده و پل هوایی در جامعه ما مختص قشر خاصی نیست.

اگرچه در برخی موارد سالمندان به دلیل کهولت سن حاضر به استفاده از پل هوایی نیستند، اما در موارد بسیاری دیده می‌شود جوانان و افراد میانسال ترجیح می‌دهند به جای تردد ایمن از پل هوایی با عبور از عرض بزرگراه و تحمل مشقات فراوان برای گذشتن از نرده‌های بلند وسط بزرگراه، خطر تصادف با خودروهایی که با سرعت بالای 100 کیلومتر در حال عبورند را به جان بخرند.

رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا در گفتگو با جام‌جم، از عابران پیاده به عنوان یکی از چالش‌های اصلی در حوادث ترافیکی شهرها یاد کرده و به تحقیقی اشاره می‌کند که سال گذشته روی شهروندان 5 منطقه تهران انجام شده است. براساس این تحقیق 6/86 درصد پاسخگویان عنوان کرده‌اند که برای گذر از عرض خیابان از پل هوایی استفاده می‌کنند، اما جالب اینجاست که از این تعداد تنها 8/33 درصد خود را استفاده‌کننده دائمی از پل‌های عابر پیاده می‌دانند و مجددا 7/85 درصد پاسخگویان اعلام کرده‌اند که فقط از پل‌های روگذر هوایی مکانیزه استفاده می‌کنند.

1/48 درصد پاسخگویان استفاده از این پل‌ها را به دلیل راحتی به پل‌های عابر پیاده معمولی ترجیح می‌دهند.

سرهنگ محسن مهرایی با اشاره به برآورد آماری که از تیرماه تا اسفندماه سال گذشته روی تصادفات رانندگی منجر به فوت در صحنه، انجام شده است، می‌گوید: از 652‌ فقره تصادف در صحنه 225 مورد (35 درصد) تصادفات منجر به فوت مربوط به عابران پیاده و 264 فقره به راکبان موتورسیکلت‌ها اختصاص داشته است. 5/34 درصد تصادفات عابران پیاده به دلیل عدم توجه به‌جلو از سوی عابران یا رانندگان بوده است. به گفته سرهنگ مهرایی همچنین سال گذشته 38 تا 40 درصد تلفات تصادفات رانندگی کشور مربوط به عابران پیاده بوده است در حالی که این تلفات تنها در 2 ماهه اول امسال به 5/36 درصد رسیده است. سرهنگ مهرایی، استفاده از تلفن همراه در حین رانندگی را مهم‌ترین عامل عدم توجه به جلو دانسته و از آن به عنوان ابزاری خطرناک برای کاربران ترافیکی شامل هم عابران پیاده و هم رانندگان نام می‌برد و معتقد است بررسی‌های آماری نشان می‌دهد تلفن همراه به تهدیدی بالقوه برای عابران پیاده تبدیل شده است. البته وی به نکته دیگری هم اشاره می‌کند و این‌ که در برخی فصول تصادفات و تلفات عابران پیاده در صحنه بیشتر می‌شود زیرا روزها طولانی‌تر است و هوا دیرتر تاریک می‌شود و مردم زمان بیشتری برای انجام امور روزمره خود در خیابان‌ها هستند.

به گفته رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا، در این راستا قرار است از امسال پلیس راهنمایی و رانندگی با جدیت بیشتری با تخلف استفاده از تلفن همراه حین رانندگی برخورد کند.

رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا، از اجرای طرحی خبر می‌دهد که براساس آن سهم دستگاه‌ها و سازمان‌های متولی در صورتی که به نوعی در بروز تصادفات نقش داشته باشند، در کروکی پلیس تعیین می‌شود.

سرهنگ مهرایی با بیان این‌ که اجرای این طرح از سال گذشته آغاز شده و امسال نیز تداوم خواهد داشت، تاکید می‌کند: پلیس موظف است تمام گزارش‌های تصادفات را بدون جانبداری تهیه کند و در گزارش‌هایی که به مراجع قضایی داده می‌شود هر گونه مشکل شامل نقص علائم، ناایمن بودن جاده و عدم نصب پل هوایی عابر پیاده به طور صریح مشخص می‌شود.

تلفات عابران پیاده در حاشیه شهرها بیشتر است چراکه در این محدوده‌ها کمتر به مناسب‌سازی محل برای تردد بی‌خطر عابران پیاده توجه شده است و از همین رو تلفات عابران پیاده در این مناطق بیشتر است.

به گفته رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا، در برخی محورها و اتوبان‌ها کمبود پل هوایی عابر پیاده، زیرگذر یا محل خط‌کشی شده، موجب وقوع تصادفات مرگباری برای عابران پیاده شده است که راهنمایی و رانندگی از سال گذشته با جدیت در راستای حمایت از ایمنی عابران پیاده، این نقایص و کمبودها را به سازمان‌های متولی گزارش داده است تا آنها با انجام اقدامات لازم هر چه سریع‌تر نسبت به ایمن‌سازی مسیر برای تردد عابران پیاده اقدام کنند.

شاید یکی از دلایل اصلی بالا بودن سهم تلفات عابران در تصادفات رانندگی از یک سو و اینچنین بی‌محابا خطر کردن آنها برای عبور از عرض خیابان و عدم رغبتشان برای استفاده از پل هوایی از سوی دیگر را بتوان در جای خالی قوانین محکم و بازدارنده برای عابران پیاده در قوانین راهنمایی و رانندگی کشور دانست.

نقص مهمی که در لایحه اخذ جرائم رانندگی بر رفع آن تاکید شده است. براساس یکی از بندهای این لایحه که نمایندگان مجلس این روزها با جدیت در حال بررسی و تصویب آن هستند، قرار است عابران پیاده نیز جریمه شوند. نمایندگان کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس در ماده 27 لایحه رسیدگی به تخلفات رانندگی تصریح کرده‌اند: در راه‌هایی که برای عبور عابران پیاده علائم، تجهیزات و مسیرهای ویژه اختصاص داده شده، عابران مکلفند هنگام عبور از عرض یا طول سواره رو با توجه به علائم راهنمایی و رانندگی منصوبه در محل از نقاط خط‌کشی شده، گذرگاه‌های غیرهمسطح و مسیرهای ویژه استفاده کنند.

همچنین در صورتی که عابر پیاده این موارد را رعایت نکند، متخلف محسوب و مکلف به پرداخت جریمه مقرر در آیین‌نامه است و در صورت تصادف با وسیله نقلیه، راننده مشروط به این‌که تمامی مقررات را رعایت کرده باشد، مسوولیتی نخواهد داشت.عدم مسوولیت راننده مانع از استفاده مصدوم یا وراث متوفی از مزایای بیمه نخواهد شد و شرکت بیمه با ارائه قرار منع تعقیب یا حکم برائت راننده ملزم به اجرای تعهدات موضوع بیمه‌‌نامه به مصدوم یا وراث متوفی خواهد بود.اما موضوع قابل تامین در این میان این است که قانون جریمه عابران پیاده سابقه ناخوشایند 40 ساله‌ای را با خود به همراه دارد که همین پیشینه اجرایی شدن این طرح را با، اما و اگرهایی مواجه می‌کند.

رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا به قانون اخذ جریمه‌های رانندگی مصوب سال 1350 اشاره می‌کند که براساس اولین بند جدول تخلفات اگر عابران پیاده از محل‌های غیرمجاز یا در طول خیابان‌هایی که دارای پیاده‌رو نیز هستند عبور کنند باید مبلغ یک هزار تومان جریمه شوند.

قانونی که به دلیل عدم فراهم بودن زیرساخت‌های لازم از یکسو و نداشتن ضمانت اجرایی از سوی دیگر از آن زمان تاکنون اجرایی نشده است. سرهنگ مهرایی البته به این نکته هم اشاره می‌کند که اگرچه هم‌اکنون جریمه عابران پیاده متخلف اجرا نمی‌شود، اما در تصادفات رانندگی که یک طرف قضیه عابر پیاده باشد در صورتی که کارشناس راهنمایی و رانندگی تشخیص دهد راننده تمام مقررات مربوطه را رعایت کرده است و عابر پیاده از محل خط‌کشی یا از پل هوایی که در آن محل بوده برای گذر از عرض اتوبان یا خیابان استفاده نکرده است، در این تصادف عابر پیاده مقصر شناخته می‌شود. به گفته وی البته این مساله موجب نمی‌شود که استفاده از بیمه شخص ثالث و بحث دیه متوفی منتفی شود.

رئیس پلیس ترافیک شهری راهور ناجا، به لایحه رسیدگی به جرائم رانندگی که این روزها مجلس با جدیت در حال بررسی بندهای مختلف آن است، اشاره می‌کند که یکی از بندهای آن به پیشنهاد جریمه عابران پیاده اختصاص دارد و معتقد است: ملزم کردن عابران پیاده مانند رانندگان به رعایت قوانین و مقررات که در نهایت به تضمین ایمنی عابران پیاده در چرخه ترافیک و کاهش تخلفات آنها منجر شود، امری ضروری است، اما اجرای آن مستلزم فراهم بودن ابزارها و زیرساخت‌های لازم آن است تا این طرح این بار از ضمانت اجرایی مورد نیاز برخوردار شود. اما عابر پیاده را چگونه می‌توان در برابر حوادث رانندگی ایمن کرد؟ کارشناسان ترافیک و مسوولان راهنمایی و رانندگی معتقدند ایمن‌سازی عابر پیاده تنها با وجود یک سیستم مناسب آموزش ایمنی ترافیک تامین می‌شود، سیستمی که مبتنی بر 3 محور آموزش ایمنی ترافیک، اقدامات مهندسی و اعمال مقررات باشد.