در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گفتگو با داوید بلاسکس سفیر جمهوری بولیواری ونزوئلا
تعهد به مردم ویژگی مشترک احمدینژاد و چاوز
سوالی که از آغاز گسترش روابط با آمریکای لاتین همیشه در محافل سیاسی و اقتصادی ایران مطرح شده است، این بوده که این سطح از روابط با کشورهایی که فرسنگها از ایران فاصله دارند، دارای هیچ ریشه مشترک تاریخی با ایران نیستند و هیچ پیشینه روابط دیپلماتیک با ایران نداشتهاند، چه سودی برای ایران دارد.
در میان کشورهای آمریکای لاتین، روابط ایران با ونزوئلا که سفرهای متعدد رئیسجمهورش به ایران دستمایه صحبتهای بسیاری بوده است، خودنمایی میکند و حتی حساسیت دولتمردان آمریکایی را نیز برانگیخته است.
سابقه روابط دیپلماتیک ایران و ونزوئلا به 50 سال پیش برمیگردد که با روی کار آمدن دولت نهم، دچار تغییرات چشمگیری شد، به طوری که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سفر به کاراکاس بر ضرورت تهیه نقشه راه 10 ساله برای توسعه روابط دو کشور تاکید کرد.
در گفتگویی که با داوید بلاسکس، سفیر جمهوری بولیواری ونزوئلا داشتیم وی معتقد است که مشترکات بسیاری در روابط دو کشور وجود دارد که چرایی این روابط گرم را تعریف میکند و ایران در این سیاست چندجانبه گرایی ونزوئلا نقش خیلی مهمی را دارد.
دلایل اشتیاق ونزوئلا برای توسعه روابط با ایران چیست؟
ایران و ونزوئلا با یکدیگر روابط استراتژیک دارند و نوعی سیاست بینالمللی مشترک بر مبنای اتحاد و استقلال بین دو کشور برقرار است. دو کشور در زمینه فرهنگی، صنعتی و انرژی از شباهتهای بسیار زیادی برخوردارهستند.
بیش از 50 سال است که ایران و ونزوئلا با یکدیگر روابط دوجانبه دارند و در این 10 سال اخیر هم رئیسجمهور چاوز خیلی سعی کرده است که روابط را بین ونزوئلا و کشورهای خاورمیانه و آفریقایی بهبود ببخشد. ایران در این سیاست چندجانبه گرایی ونزوئلا نقش خیلی مهمی را ایفا میکند و به لحاظ سیاسی نقش خیلی مهمی را در منطقه خاورمیانه ایفا میکند.
آمریکا و کشورهای اروپایی تلاش دارند تا فاصله آمریکای لاتین را با ایران و خاورمیانه زیاد کنند، اما رابطه گسترده ونزوئلا با ایران حکایت از این دارد که ونزوئلا در تلاش است تا به این خواسته آمریکا و همپیمانانش پاسخ منفی بدهد.
سعی ما همواره بر این است که روابط منطقی بیشتری در زمینه اتحاد و همبستگی بین دو ملت به وجود آوریم و تاکنون در روابطی که با ایران داشتیم خیلی موفق بودیم و تجربه گرانبهایی برای ما محسوب میشود.
ما در زمینه انرژی و صنعت همکاری گستردهای داریم و تلاش میکنیم که در زمینه آموزشی، اجتماعی و فرهنگی روابط از قبل گستردهتر شود.
از جمله همکاریهایی که اخیرا بین ایران و ونزوئلا به وجود آمده ایجاد شرکت مشترکی بین ایران و ونزوئلا برای تولید روغن زیتون است و به همین دلیل دیگر احتیاجی نیست که روغن زیتون را از سوریه یا جاهای دیگر بگیریم و مستقیما آن را از ایران دریافت میکنیم.
دیدگاه ونزوئلا درباره دفاع از برنامههای هستهای ایران چیست؟
شخص رئیسجمهور چاوز و جمهوری بولیواری ونزوئلا با جدیت و اطمینان کامل از برنامه هستهای صلحآمیز ایران حمایت میکنند. یکی از اصول پیمان عدم اشاعه سلاحهای هستهای انپیتی این است که کشورها حق داشته باشند تا از انرژی هستهای استفاده صلحآمیز داشته باشند. ایران هم مانند سایر کشورهای دیگر که از ویژگی غنیسازی اورانیوم برخوردار هستند میتواند غنیسازی اورانیوم داشته باشد. ونزوئلا از اینکه ایران حق داشته باشد تا در زمینههای مفید از جمله بهداشت، تامین نیرو و برق و مصارف صلحآمیز از انرژی هستهای استفاده کند، از ایران دفاع میکند.
هیچ شاهد و مدرکی وجود ندارد که بگوییم ایران از انرژی هستهای استفاده بهینه نمیکند و در صدد ساخت سلاحها و بمبهای اتمی است، اما در این میان بسیاری از رسانههای جمعی، به کشورهای آمریکای جنوبی از جمله ونزوئلا به خاطر حمایت از ایران حمله میکنند و در این رابطه جوسازیهای بسیاری انجام میدهند و اخبار و اطلاعات غلط میدهند.
مثلا در حال حاضر یکسری شایعاتی را در دنیا پخش میکنند درباره پروازهای شرکت هواپیمایی ونزوئلایی کونویاسا (Conviasa) که بین ایران و ونزوئلا هفتهای یکبار انجام میگیرد. آنها میگویند که ونزوئلا به وسیله این پروازها اورانیوم را به تهران ارسال میکند. این دروغ محض است. با وجود اینکه ونزوئلا دارای ذخایر اورانیوم است اما اورانیوم تولید نمیکند.
یعنی ونزوئلا هیچ برنامهای برای استفاده از اورانیوم خود و در این میان فروش آن به ایران ندارد؟
ما برای اینکه بتوانیم از این ذخایر غنی اورانیوم استفاده کنیم، برنامههایی داریم. تا امروز در این رابطه فکر نکرده بودیم ولی حالا سعی میکنیم از این اورانیوم بهره ببریم. مثلا اخیرا ونزوئلا با روسیه تفاهمنامهای را در زمینه استفاده بهینه از انرژی هستهای امضا کرده است، اما همان کسانی که ایران را به ساخت سلاح هستهای متهم میکنند مسلما دیری نخواهد پایید که ونزوئلا را نیز به چرخش به سمت ساخت سلاحهای هستهای متهم خواهند کرد.
در حال حاضر در کل دنیا چند کشور و 5 شرکت بزرگ هستند که از فناوری هستهای بهره میبرند و اگر هر کشوری یا شرکتی سعی کند که انحصار را از دست این 4 تا 5 کشور دربیاورد متهم میشود به اینکه قرار است استفاده غیر صلحآمیز از این فناوری داشته باشد.
حالا که شما درصدد بهرهبرداری از اورانیوم خود هستید آیا در آینده برنامهای برای صدور آن به ایران دارید یا خیر؟
فعلا نمیدانم در آینده چه پیش میآید، نمیدانیم که اورانیوم ما در چه وضعیتی است و چه کیفیتی دارد، آیا اصلا قابل بهرهبرداری هست یا خیر. اگر مراحل بررسیها طی شد و این اورانیوم قابل استفاده بود در آینده فکری برای صدورر آن به ایران خواهیم کرد.
آیا ونزوئلا همکاری مشترکی با ایران در برنامههای صلحآمیز هستهای دارد؟
فعلا در زمینه قرارداد هستهای هیچ برنامهای با ایران نداریم. ایران و ونزوئلا بیش از 300 قرارداد، یادداشت تفاهم و توافقنامه با یکدیگر دارند که امضا شده و تا به مرحله اجرا رسیده است، اما این موضوع در ردیف این قراردادها قرار ندارد. 80 قرارداد از این 300 قرارداد یاد شده در زمینه صنعتی، آموزشی و کشاورزی در حال انجام است و هیچ کدام آنها در مورد انرژی هستهای نیست.
دیدگاه ونزوئلا درباره ورود کشورهای دیگر به غیر از 1+5 در بحث هستهای ایران چیست؟
همانطور که در جریان هستید بیانیه مشترکی از سوی ترکیه، برزیل و ایران منتشر شد، ما هم با این اقدام و مفاد بیانیه مشترک موافقیم و معتقد هستیم حتما نباید 5 تا 6 کشور باشند که در این موارد اظهارنظر کنند. ما همچنان با موضع خودمان مبنی بر مخالفت با تصمیمات شورای امنیت و اتحادیه اروپا در مورد ایران پایبند هستیم.
ایران در حالی از سوی این گروه تحت فشار قرار گرفته است که اسرائیل بیشترین سلاحهای هستهای را در منطقه دارد و عضو انپیتی هم نیست ولی با وجود تهدیداتی که از سوی اسرائیل منطقه را تهدید میکند باز هم شورای امنیت و اتحادیه اروپا منطق خود را درباره اسرائیل دارند.
اینکه از ایران با وجود شرایطی که اسرائیل در منطقه دارد، انتقاد میشود و تلاش این کشور برای دستیابی به انرژی هستهای صلحآمیز زیر سوال میرود دو موضوعی است که جای بحث دارد، چرا در مورد تهدیدات اسرائیل چشمپوشی میشود، ولی ایران در حالی که اهداف صلحآمیز را دنبال میکند زیر تیغ انتقادات است.
باید گفت که حضور سایر کشورها در پرونده هستهای ایران مشکلی برای تهران نیست، این مسالهای است که آمریکا آن را مشکل خود میداند، چون نمیتواند باور کند که ایران از انرژی هستهای استفاده صلحآمیز میکند.
همانطور که در جریان هستید، در چارچوب برگزاری اجلاس گروه 15، 3 کشور ایران، ترکیه و برزیل توافقنامهای در مورد تبادل اورانیوم را امضا کردند. اما این اقدام 3 کشور طبق معمول با مخالفت قدرتهای غربی مواجه شد و آنها برداشتهای دیگری از این اقدام کردند.
البته این عادت کشورهای غربی است که در شرایطی که 3 کشور بجز آنها در موردی به توافق میرسند، نظر دیگران را رد و با آن مخالفت کنند.
اقدام آنها اقدامی کاملا غیرمنطقی و غیرعادی است. این توافق سهجانبه در حالی امضا شد که ایران اعلام کرد در مورد موضوع هستهای حاضر است با هر کشور دیگری که لازم باشد صحبت کند و مشکلی برای تبادل اورانیوم غنی شده خود ندارد.
مساله اینجاست که آمریکا خیلی دوست دارد فرصت غنیسازی اورنیوم را از ایران بگیرد و ایران از آنها اورانیوم غنی شده دریافت کند. این آرزویی است که آمریکا در سر میپروراند.
شرط آنها درمورد مبادله اورانیوم ایران قابل قبول نیست، آنها میخواهند بدون پذیرفتن شرط و شروطی اورانیوم غنی شده را از ایران تحویل بگیرند. ایران نمیتواند اعتماد کند که به یک شرکت فرانسوی اورانیوم غنی شده (5/3 درصد) خود را تحویل بدهد ولی تعهد ندهد که بعد از چه مدت اورانیوم غنی شده (20 درصد ) را به ایران بازمیگرداند.
ایران و ونزوئلا تا چه اندازه همکاریهای نظامی مشترک دارند؟
رابطه ایران و ونزوئلا در زمینه نظامی کاملا عادی است و هیچگونه برنامه خاصی برای اینکه این رابطه از حالت عادی خارج شود، نداریم.
سال گذشته وزیر دفاع ایران به ونزوئلا سفر کرد. رابطه نظامی ما یک رابطه خیلی عادی است و در دیداری که وزیر دفاع ایران از ونزوئلا داشت، بحث خاصی در رابطه با همکاری پیش نیامد حتی برای شرکت در کمیسیون مشترکی که قرار است در آینده در ایران برگزار شود، ممکن است وزیر دفاع ونزوئلا به ایران سفر کند، اما این دلیل نمیشود که ما بخواهیم روابط نظامی خود را افزایش دهیم. مسلما در جلساتی که بین دو کشور برگزار میشود و در نشستهایی که خواهند داشت، اگر یک مورد مشترکی در این مورد به ذهنشان برسد حتما در مورد آن تصمیمگیری میکنند.
اینجا میتوانم به یک دروغ دیگر رسانههای غربی اشاره کنم که منبع آن ایالات متحده است و شایعه کرده بودند که یکسری از بسیجیها از ایران به ونزوئلا رفتند و همکاریهای نظامی در داخل ونزوئلا دارند و به ونزوئلا در ابعاد نظامی کمک میکنند.
بعد از اینکه آمریکا این دروغ را سر هم کرد، مجبور شد که چند وقت دیگر آن را تکذیب کند. در حال حاضر هر اقدامی که بین ایران و آمریکای لاتین به وقوع بپیوندد، آنها به صورت یک جرم در دنیا منعکس میکنند.
الان تلاش میکنند تا آن بلایی را که سر عراق و افغانستان آوردند بر سر ایران یا کشورهای دیگر از جمله کشورهای آمریکای لاتین بیاورند. در حال حاضر هیچ بسیجی، شبه نظامی و نیروی نظامی که مربوط به ایران باشد، در ونزوئلا نیست. این دروغ آنها مثل همان دروغ حمل اورانیوم به وسیله هواپیماست که کذب محض است.
به نظر شما تحریمهای اعمال شده بر ایران از سوی شورای امنیت تا چه اندازه تاثیرگذار است و این موضوع چه تاثیری در روابط دو کشور دارد؟
این موضوع در روابط دوجانبه ایران و ونزوئلا کوچکترین تاثیری ندارد و حتی نمیتواند اندکی این روابط را کاهش دهد. به عنوان مثال خیلی از کشورهایی که قبلا با ایران در زمینه تهیه بنزین کار میکردند، همکاریهای خود را با ایران متوقف کردند، اما ونزوئلا چنین تصمیمی ندارد.
این تحریمها هم همانطور که رهبر انقلاب ایران، رئیسجمهور و وزیر خارجه ایران نیز قبلا گفتهاند تاثیری بر ایران ندارد و شاید اندکی در اقتصاد ایران موثر باشد، ولی توجه داشته باشید که در حال حاضر دوره بحران مالی در سراسر دنیاست که ناشی از سیاستهای کاپیتالیستی (نظام سرمایهداری) است.
ایران در زمینه سیاسی، امنیتی و اقتصادی نقش خیلی مهمی را در منطقه ایفا میکند و ایالات متحده به آن چیزی که درباره ایران میخواهد، نمیرسد.
این رفتار آمریکا همان سیاست شکستخوردهای است که در زمینه تفرقه میان کشورهای آمریکای لاتین در پیش گرفته است و این در حالی است که کشورهای این منطقه روز به روز متحدتر میشوند.
مسلما بیشترین تاثیری که این تحریمها خواهد داشت بر اتحادیه اروپا و کشورهایی است که خواستار اعمال این تحریمها بر ایران هستند بویژه بر شورای امنیت.
الان بیش از 50 سال است که کوبا تحت تحریم اقتصادی به سر میبرد، با آن که کوبا یک جزیره درست در کنار امپریالیسم آمریکاست، اما تحریمها نتوانسته است اتحاد انقلابی کوبا را از بین ببرد.
در این مقایسه ایران از لحاظ جغرافیایی در شرایطی بسیار بهتر از کوبا قرار دارد، بیش از 30 سال تجربه انقلاب اسلامی، 8 سال دفاع مقدس را در پیشرو دارد و همه این موضوعات باعث میشود که دیدگاهی که نسبت به ایران در منطقه وجود دارد، مانند سابق باقی بماند. مثلا چند روز پیش وزیر خارجه ژاپن هم مخالفت خود را با این تحریمها اعلام کرد و با شرایط سیاسی و جغرافیایی که ایران دارد، مسلما این تحریمها بر ایران کارساز نخواهد بود و جوابی به آمریکا نخواهد داد.
آیا مسیر دریایی ایران و ونزوئلا برای حمل کالا همچنان برقرار است؟ سرنوشت شرکت مشترک کشتیرانی 2 کشور برای حمل فرآوردههای نفتی به کجا میانجامد؟
در حال حاضر یک شرکت مشترک کشتیرانی بین ایران و ونزوئلا وجود دارد و اکنون در فاز اولیه راهاندازی این شرکت هستیم. همچنین با کمک شرکت صدرا، 4 تانکر برای حمل و نقل مواد نفتی تولید میکنیم. همچنین در حال احداث یک پالایشگاه در سوریه هستیم. از طریق شرکت نفت پدوسای ونزوئلا (PDVSA) و شرکت پتروپارس ایران یکسری سرمایهگذاریهایی را ایرانیها در ونزوئلا و ونزوئلاییها در ایران انجام میدهند که در آینده میتواند سریعتر پیش رفته و اجرا شود.
شرکت نفت پدوسای یک شرکت بینالمللی بسیار مهم در ونزوئلا است و بعید نیست که ایالات متحده شرکت پدوسای ونزوئلا را به خاطر همکاریهای نفتی با ایران دچار محرومیتها یا تحریمهایی بکند، اما با وجود همه این حرفها ما باز هم به روابط عالی خود با ایران ادامه میدهیم.
در مورد حمل و نقل بازرگانی نیز یک مسیر مشترک بین ایران، آفریقا و آمریکای لاتین وجود دارد. از طریق کشتی یا هواپیما محصولاتی را که لازم است بین این سه منطقه منتقل میشود. ونزوئلا مایل است تا در زمینه بازرگانی بیشترین استقلال را داشته باشد. در حال حاضر سفارت ونزوئلا در ایران در حقیقت سفارتخانه 8 کشور دیگر نیز است، این سفارت ما، سفارت ونزوئلا در پاکستان، کشورهای آسیای مرکزی از جمله ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، تاجیکستان و آذربایجان است و به همین خاطر هر رابطهای که بین ایران و ونزوئلا افزایش پیدا کند، در منطقه آسیای مرکزی هم گسترش مییابد. این موضوع باعث میشود که کشورهای آمریکای لاتین و کشورهای آسیای مرکزی یک رابطه و تبادلات بازرگانی خیلی نزدیک با یکدیگر داشته باشند. مثلا شما میوههای مختلف را از کشورهای آمریکای جنوبی وارد میکنید، موز را از اکوادور حتی گوشت که از طریق آمریکای لاتین وارد ایران میشود اینها موارد بسیاری هستند که در مبادلات در نظر گرفته میشوند.
با وجود تحریمها آیا ونزوئلا طرحی را برای فروش بنزین به ایران دارد؟
اخیرا 3 سری فروش بنزین به ایران داشتهایم، با توجه به قراردادی که بین روسای جمهور دو کشور در سپتامبر 2009 درباره تبادل بنزین بین دو کشور امضا شد و در ادامه آن درخواست کردند که قرار داد یک کم طولانیتر شود و ادامه پیدا کند، این قرارداد مسلما به کار خود ادامه خواهد داد.
سال گذشته وقتی آقایان احمدینژاد و چاوز این قرارداد را در شهر مشهد به امضاء رساندند و اولین باری بود که رئیسجمهور یک کشور از حرم امام رضا دیدن کرده بود، دو رئیسجمهور آینده را پیشبینی میکردند که ممکن است این تحریمها از سوی کشورهای غربی، آمریکا و شورای امنیت علیه ایران اعمال شود و آنها مصرف بنزین را برای ایران محدود کنند. این دلیل اصلی این قرارداد بود چون در آن زمان خطر تهدید را حس میکردند و الان که این اتفاق افتاده است و این تهدید عملی شد، خیلی خوشحالیم که میتوانیم این قرارداد را اجرا کنیم.
سرنوشت کمپانیهای مشترک نفتی و گازی ونزوئلا و ایران به کجا انجامید؟
وضعیت آنها مثل گذشته است و هیچ فرقی نکرده است، هر کدام به تولید طرحها و برنامههای خود ادامه میدهند و وظیفهای که ما داریم این است که پروژههای موجود را هر چه سریعتر به اتمام برسانیم و هر کدام متوقف شدهاند اجرا شوند.
با وجود اعمال تحریمها آیا ونزوئلا همچنان خواستار تاسیس بانک مشترک و ادامه همکاریهای اقتصادی است؟
دقیقا بیش از گذشته، انگیزه در وجود دارد که این همکاریها را ادامه دهیم. در ماه ژانویه 2010 بانک دو ملت ایران و ونزوئلا برای اینکه شناخته شود به طور رسمی به ثبت نهایی رسید. اخیرا هم وزیر اقتصاد و دارایی ایران یک سفری به ونزوئلا داشت و جلسه رسمی را با مجمع سهامداران در آنجا برگزار کرد. در حال حاضر در مرحلهای هستیم که داریم پروژههایی که قرار است منبع مالی از بانک و صندوق مشترک تامین شود بررسی میکنیم و مشخص میشود که چقدر سرمایه برای هر پروژه لازم است.
همکاریها در بخش خودرو و همکاریهای اقتصادی در حال حاضر در چه سطحی قرار دارد؟
اخیرا رئیسجمهور چاوز دیداری از کارخانه ونیراتو (51 درصد از سهام این شرکت در اختیار ایران و 49 درصد در اختیار ونزوئلا است) داشته است و در ماه می جلسهای با سهامداران این شرکت مشترک ایران و ونزوئلا برگزار شد و در آن در مورد تمام شرایط مالی و مسائل فنی صحبت شد و یک رقم مشخصی برای تولیدات سالانه تعریف کردند. این پروسهای که در حال حاضر در جریان است و نهتنها به مونتاژ ماشین بلکه رنگآمیزی و هر چیزی که مربوط به خودرو میشود را در بر میگیرد و این یکی دیگر از بزرگترین پروژههایی است که در ونزوئلا انجام میشود. آقای چاوز همچنین از یک کارخانه تولید باتری خودرو در ایران بازدید کرد که بعد از این مونتاژها و رنگآمیزیهای خودرو این تبادل انتقال صنعتی هم صورت میگیرد.
در نهایت مشترکات دو رئیسجمهور چاوز و احمدینژاد را در چه نکاتی میدانید و دو انقلاب اسلامی ایران و انقلاب بولیواری در ونزوئلا چه شباهتهایی دارند؟
اولین و مهمترین ویژگی که در دو رئیسجمهور مشترک است تعهد به کار و ملت است و اینکه هر دو روش رهبری را بلد هستند. یکی دیگر از مشخصاتی که دو رئیسجمهور دارند این است که خیلی راحت و صریح و صادقانه درباره مشکلات و مسائلی که در روابط دو کشور و روابط داخلی خودشان وجود دارد، صحبت میکنند. هر دو رئیسجمهور در پی این هستند که راهحلها را پیدا کنند و به ایده مشترک خود و مردم برسند. در حال حاضر دو کشور، برای استقلال و حاکمیت خودشان میجنگند و هر دو کشور تغییرات زیادی در زمینه اجتماعی و سیاسی و غیره انجام دادهاند تا بتوانند با (نظام سرمایهداری) کاپیتالیسم (در جهان) مبارزه کنند.
در زمینه فرهنگی و تاریخی هم شباهتهای زیادی بین دو کشور است. همچنین علاوه بر دشمنان مشترکی که دو کشور دارند، مشترکات زیادی در زمینه استراتژیک و سیاسی وجود دارد که باعث روابط بهینه بین دو کشور شده است. نیاز به پیشرفت در هر دو کشور حس میشود و 2 رئیسجمهور اهمیت بیشتری به توسعه و پیشرفت کشور تا تهدیدهای دشمنانشان میدهند. مثلا ارتقای فناوری از ایران به ونزوئلا خیلی برای دولت انقلابی ونزوئلا مهم بوده است.
برای ساختن یک دنیای چند قطبی نزدیکی دو کشور یعنی کشوری از آمریکای جنوبی و کشوری از قاره آسیا و خاورمیانه خیلی مهم است و نمایندگانی که هر کشور در اوپک، سازمان ملل و سازمانهای چندملیتی دیگر دارند، میتواند از اهمیت بالایی برخوردار باشد تا همه ایدههایشان را با در نظر گرفتن سیاست بینالمللی که به استقلال و حق حاکمیت کشورها اهمیت میدهد به پیش ببرند.
کتایون مافی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
