ورنی بافی ؛ صنعتی مظلوم

ضخامت ورنی به خاطر بافت قایقی آن کمتر بوده و ورنی‌باف پس از تبحر در بافندگی و مسلط شدن به نقشه ورنی، بافت آن را بدون وجود نقشه و به صورت ذهنی ادامه می‌دهد که در قالی‌بافی این امکان وجود ندارد.

اسلان فتحی‌پور نماینده مردم هوراند و کلیبر در مجلس شورای اسلامی در خصوص این صنعت گفت: قبل از این‌که سازمان صنایع دستی با میراث فرهنگی و گردشگری ادغام شود فعالیت زیادی در حمایت از این صنعت صورت می‌گرفت اما متاسفانه از زمان ادغام این دو نهاد، حمایت از صنایع‌دستی کمی کمرنگ‌تر شده و این امر به صنعت ورنی‌بافی که یکی از مهم‌ترین صنایع منطقه به شمار می‌رود ضربه زیادی وارد کرد.

وی افزود: البته ما برای حمایت از این قشر سعی کردیم آنها را وارد زیرمجموعه قالی‌بافان بکنیم که با این اقدام طرح بیمه هم ردیف با قالی‌بافان شامل حال آنها نیز شده و اخیرا این مصوبه از سوی مجلس برای اجرا به دولت ابلاغ شده است.

نایب رئیس مجمع نمایندگان آذربایجان شرقی تصریح کرد: همچنین در جهت حمایت از عشایر بخصوص ورنی‌بافان طرح استمهال یکساله پرداخت تسهیلات را به اجرا گذاشتیم تا بتوانند با یکسال دیرکرد و در فرصت مناسب وام خود را پرداخت کنند.وی در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات صادرات ورنی‌بافان اشاره کرد و گفت: متاسفانه در شرایط کنونی و باتوجه به رکود بازار جهانی اکثر بافندگان قادر به فروش حاصل دسترنج خود نیستند.

فتحی‌پور افزود: به نظر من یکی از راه‌حل‌های مربوطه شناسنامه‌دار کردن محصولات تولیدی است. با اجرای این طرح ماهیت و هویت ورنی، نام بافنده و تاریخ بافت، جنس و اندازه و نوع ورنی و دیگر مشخصات آن برای خریدار روشن می‌شود و بازار صدور این محصول هم به مانند دیگر محصولات مشهور ایرانی در تجارت جهانی بالا می‌رود. وی گفت: اکثر بافندگان حتی راضی به سود 5 تا 10درصدی هستند اما متاسفانه به دلیل وجود دلالان و عدم نقدینگی حتی این مقدار سود هم عاید بافندگان نمی‌شود.

تاریخچه هنری

فیضی مدیرعامل اتحادیه تعاونی‌های عشایری آذربایجان شرقی نیز درخصوص تاریخچه هنر ورنی‌بافی گفت: صنعت ورنی حدود یکصد سال قبل از منطقه قره‌باغ آذربایجان (شوروی سابق) به مناطق دشت‌مغان و گرمادوز ارسباران آورده شده و هم اکنون تولید ورنی در سطح جهان منحصر به ایران و مختص آذربایجان است.

وی افزود: بیش از 50 درصد خانواده‌های عشایر که حدود چهار الی پنج هزار نفر تخمین زده می‌شود و عمدتا زنان و دختران عشایر را تشکیل می‌دهند به امر ورنی‌بافی مشغولند و بیش از 70درصد تولیدات ورنی به کشورهای اروپایی و آسیایی صادر می‌شود.

خانم زیور 47 ساله و ساکن یکی از روستاهای شهرستان کلیبر با 20 سال سابقه بافندگی در زمینه ورنی گفت: اکنون قیمت ورنی در بازار به قیمت طلا و سکه بستگی دارد؛ یعنی اگر قیمت طلا و سکه در بازار گران شود ما نیز ورنی خود را به قیمت بیشتری می‌فروشیم، در غیراین صورت مجبوریم ورنی خود را با قیمت پایین‌تر به فروش برسانیم. وی گفت: متاسفانه در روستای ما بافندگانی که بنا به عللی قادر به بردن ورنی خود به بازار نیستند برای تامین مایحتاج خود مجبورند حاصل دسترنج خود را با قیمت بسیار پایین به دلالان دوره‌گرد بفروشند و این امر باعث می‌شود اثر خود را مفت از دست بدهند.

وی ادامه داد: یک ورنی 3 متر در یک متر و 10 سانتی‌متری اگر به صورت منظم و توسط 3 نفر بافته شود بین 15 روز تا یکماه طول می‌کشد و در نهایت به قیمت حدود 90 هزار تومان به دلالان فروخته می‌شود که این مبلغ در برابر زمان و زحمت صرف شده و هزینه مواد اولیه بسیار ناچیز است.

به گفته یکی دیگر از ورنی بافان ، برخی مسوولان وعده داده اند طرح بیمه ورنی‌بافان به زودی اجرا شود، اگر این امر تحقق یابد نقطه امیدی برای ورنی‌بافان محسوب می‌شود.