چالش‌های مدیر غیرنفتی در وزارت نفت

این وزارتخانه از جنبه‌های مختلف داخلی، بین‌المللی، اقتصادی، سیاسی، فنی و تخصصی حائز اهمیت بوده و طبیعی است کسی که بر این جایگاه تکیه می‌زند، باید دارای تمام ویژگی‌های یاد شده باشد و بتواند با عبور از چالش‌ها، ثبات و امنیت توسعه و سرمایه‌گذاری را در آن پایدار سازد.

در وزارت نفت که از 4 شرکت اصلی ملی نفت، پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، گاز و پتروشیمی تشکیل شده است، بیش از ده‌ها شرکت زیرمجموعه، پیمانکار، متخصص، کارگر و کارمند فعالیت دارد که هر یک دارای برنامه، اهداف و استراتژی مشخص هستند.در دولت نهم طبق برنامه‌ریزی که در برنامه چهارم توسعه صورت گرفته است، شرکت ملی نفت باید میزان تولید نفت خود را به 5 میلیون بشکه در روز برساند که در حال حاضر، توان تولید 4 میلیون و 300 هزار بشکه در روز در کشور وجود دارد. اهمیت این استراتژی کلان در شرکت ملی نفت، علاوه بر افزایش تولید، در سطح بین‌الملل نیز قدرت چانه‌زنی بویژه در عرصه اوپک را برای ایران فراهم می‌سازد.

اما عملا این هدف بزرگ به برنامه پنجم موکول شده و دولت دهم باید مجری آن باشد.

متنوع‌سازی بازار فروش نفت، صادرات گاز، عبور دادن صنعت نفت به طور کلی از تحریم و مقابله با آن و تولیدات محصولات پتروشیمی از موضوعاتی است که در دولت دهم باید به طور جدی مورد پیگیری قرار گیرد.

در حال حاضر، بخشی از طرح‌ها و پروژه‌های صنعت نفت در گیر و دار تحریم‌های بین‌المللی علیه این صنعت معطل مانده است.

توسعه پارس جنوبی، به سرانجام رساندن قرارداد انتقال گاز ایران به پاکستان و هند، قرارداد صادرات گاز به سوئیس، تعیین تکلیف درباره خط لوله ناباکو، قرارداد بی‌نتیجه کرسنت، تامین بنزین و مقابله با تحریم، تشکیل مجمع بین‌المللی گازی، راه‌های مقابله با تحریم، همگرایی و تعامل بین‌المللی بویژه با اوپک، تولید و صادرات محصولات پتروشیمی و توسعه واحدهای پتروشیمی و... از مهم‌ترین اولویت‌ها و برنامه‌هایی است که وزارت نفت باید در دولت دهم، آن را مورد پیگیری قرار دهد و در راس برنامه‌هایش باشد.

در بخش داخلی، توسعه پارس جنوبی به عنوان محوری‌ترین پروژه نفت و گاز کشور در دولت نهم همواره مورد تاکید وزیران این وزارتخانه بوده است. بویژه آن که پس از زمستان سخت و سرد 86، دولت بر آن شد تا راه حلی جدی برای تامین گاز کشور بیندیشد و در عین حال راه‌اندازی نیمه‌کاره فازهای 10 و 9 پارس جنوبی که البته هم‌اکنون در مدار تولید قرار گرفته، بیانگر توجه دولت به این موضوع بوده است.اما چند قرارداد و تفاهمنامه با کشورهای مختلف از جمله کشورهای آسیایی و چین درباره توسعه میادین نفتی و گازی کشور منعقد شده که به گفته مقامات نفتی، انعقاد قرارداد با این کشورها و شرکت‌های دست چندم چینی دور زدن تحریم است و در بخشی از صنعت نفت با اتکا به توانایی توان تخصصی داخلی بر «ما می‌توانیم» تاکید شده است.بحثی که این روزها از سوی تحریم‌کنندگان بویژه آمریکا به گوش می‌رسد، موضوع تحریم صادرات بنزین به ایران است که با آن که اخباری مبنی بر توانایی تولید بنزین به صورت 48 ساعته از سوی مقامات نفتی ارائه شده؛ اما به نظر می‌رسد این مساله نیز یکی از چالش‌های اصلی دولت نهم در عرصه داخلی و بین‌‌المللی خواهد بود که باید راه حل برون‌رفت از این بحران سریع‌تر و با کمترین هزینه اقتصادی و سیاسی از سوی متخصصان و کارشناسان اندیشیده شود.

مجمع کشورهای صادرکننده گازکه از دستاوردهای مهم دولت نهم در حوزه نفت به شمار می‌رود، در حال حاضر، نیمه‌تکمیل است که می‌طلبد دولت دهم و وزارت نفت به آن توجه جدی داشته باشد.برنامه‌ریزی برای مصرف بهینه انرژی بویژه گاز و توجه به صادرات آن نیز امری است مهم که باید برنامه‌ریزی آن جدی و دقیق باشد تا ایران را که دارنده مقام دوم در ذخایر گازی دنیاست از بازارهای صادرات گاز محروم یا کم‌سهمیه نسازد.

با این اوصاف، گزینه پیشنهادی وزارت نفت آقای مسعود میرکاظمی که البته فردی دارای دیدگاه‌های استراتژیک و راهبردی در اقتصاد است، باید با رویکردی که رئیس‌جمهور در تشریح انتخاب وزیران مبنی بر خروج از روزمرگی و فصلی ارائه کرد، وارد عرصه مدیریت در صنعت نفت شود، هرچند او فاقد دانش و تخصص در این بخش است، به نظر می‌رسد باید فرصت مطالعه و تحقیق بیشتری برای آگاهی اولیه از جنبه‌های مختلف نفت به خود اختصاص دهد، سپس برنامه‌ریزی‌های کلان این وزارتخانه را دنبال کند.بر این اساس، حمیدرضا کاتوزیان، رئیس کمیسیون انرژی مجلس معتقد است: وزیر نفت باید فردی از بدنه نفت بوده و تخصص لازم در این زمینه را دارا باشد.

حسین نجابت، نماینده تهران و عضو کمیسیون انرژی نیز به «جام‌جم» می‌گوید: صلاحیت گزینه‌های نفت و نیرو نیاز به بررسی بیشتر دارد. هرچند آقای میرکاظمی در حوزه بازرگانی موفق عمل کرده، اما باید دید مجلس چگونه در این باره برخورد خواهد کرد.

حال باید دید میرکاظمی با آن‌که روز گذشته در باشگاه نفتی‌ها میان وزیر، معاونان و مدیران و کارشناسان این وزارتخانه حاضر شد و به تبیین دیدگاه‌هایش پرداخت و در جریان اهداف،‌ برنامه‌ها، طرح‌ها و استراتژی‌های وزارت نفت قرار گرفت، می‌تواند به طبقه پانزدهم ساختمان وزارت نفت در خیابان طالقانی راه یابد یا خیر.