اصلاحات از کجا به کجا؟

لاریجانی با اشاره به این که بحران در ادبیات اصلاح‌طلبان جایگاه خاصی دارد، این گونه ادامه داد: البته روند اصلاحات سالم باید در کشور وجود داشته باشد و ادامه یابد.

لاریجانی که هم‌اینک دبیری ستاد حقوق بشر قوه قضاییه را به عهده دارد، با اشاره به این که مبنای اصلاحات از همان ابتدا کج گذاشته شد، گفت: اصلاحات بویژه در جریان انتخابات اخیر و پس از آن در ایران به یک افتضاح بی‌نظیر رسید و این برای آینده سیاسی ایران خوب نیست.

البته برای تحلیل سخنان محمدجواد لاریجانی باید سابقه جریان اصلاحات را در کشور مرور کرد؛ جریانی که با به قدرت رسیدن سیدمحمد خاتمی در انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری در سال 76 شکل گرفت و پس از آن اکثریت مجلس ششم و نخستین شورای شهر تهران را نیز به دست آورد.

این جریان که 8 سال کنترل دولت و همچنین 4 سال اکثریت نمایندگان مجلس ششم را در اختیار داشت، گروه‌ها و احزاب همسو را در زیر لوای خود قرار داد؛ گروه‌ها و احزابی چون جبهه مشارکت ایران اسلامی، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، مجمع روحانیون مبارز، حزب اعتماد ملی و حزب کارگزاران سازندگی که تلاش داشتند گفتمان جدیدی را در ادبیات سیاسی کشور مطرح کنند؛ گفتمانی که دوران جنگ و پس از آن دوران سازندگی مجالی برای طرح آن را ایجاد نکرده بود.

اقبال 20 میلیون نفر از مردم کشور به این گفتمان، نشان‌دهنده پشتوانه محکمی بود که اصلاح‌طلبان می‌توانستند با این پشتوانه عظیم مردمی، جریان بالنده انقلاب اسلامی را زنده‌تر و شکوفاتر کنند؛ اما جریان اصلاح‌طلبی خیلی زود دچار پیری زودرس شد. گروه‌ها و جریانات تند و افراطی اصلاحات علاوه بر این که این جریان را از مسیر اصلی خود منحرف کردند، بین خود آنچنان دچار اختلاف و چنددستگی شدند که عملا اداره کشور را مختل کردند. اوج این اختلافات و تضادها در مجلس ششم و نخستین دوره شوراهای اسلامی شهر تهران نمود یافت؛ طوری که یا در مجلس آبستراکسیون می‌شد و یا جلسات شورا تحت تاثیر اختلافات شدید تعطیل و در نهایت منحل شد. این‌گونه تنش‌های درون‌گروهی، یک اثر منفی دیگر هم برای اصلاح‌طلبان داشت و آن مجال نیافتن آنها برای پرورش شخصیتی لااقل در قواره سیدمحمد خاتمی بود تا پس از پایان 2 دوره ریاست‌جمهوری وی، بتوانند عنصر جدید را جایگزین او کنند.فضای غبارآلودی که اصلاح‌طلبان در مدت 8 سال حضور در مسند اجرایی کشور ایجاد کردند، در نهایت موجب روگردانی افکار عمومی از آنان شد و به این ترتیب جریان اصلاح‌طلبی به یکباره به محاق رفت و محمود احمدی‌نژاد با گفتمان عدالتخواهی و کمک به قشر مستضعف و آسیب‌پذیر جامعه پیروز شد تا جریان مقابل اصلاح‌طلبان یعنی اصولگرایان، زمام امور کشور را به دست بگیرند. اصولگرایان همچنین بسرعت شوراها و مجلس شورای اسلامی را در اختیار خود گرفتند و کوشیدند از فرصتی که مردم برای آنها فراهم کردند، برای رفع مشکلات کشور استفاده کنند.

تاکتیک اصلاح‌طلبان برای انتخابات

با نزدیک شدن به پایان دوره 4 ساله ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد، اصلاح‌طلبان انتخابات دهم را تنها معبر خود برای عبور از بحران موجودیت جریان اصلاحات دیدند. آنها ابتدا چاره‌ای نداشتند که سیدمحمد خاتمی را که تنها لیدر این جریان بود، برای حضور در انتخابات مجاب کنند هر چند خود بخوبی می‌دانستند که خاتمی دیگر مقبول جامعه نیست، مگر کسی جز خاتمی بود که پشت سر او قرار گیرند؛ اما پس از آمدن میرحسین موسوی خیلی زود خاتمی را پس زدند و دور موسوی جمع شدند.

اعلام حمایت سریع از موسوی از جانب گروه‌های اصلاح‌طلب نشان‌دهنده فرصتی بود که میرحسین برای اصلاح‌طلبان ایجاد کرد. موسوی ابتدا خود را مستقل یا اصولگرای اصلاح‌طلب معرفی و سعی کرد خود را وابسته به هیچ جناح سیاسی معرفی نکند، اما معرفی او از سوی گروه‌های اصلاح‌طلب بخصوص طیف تندرو افراطی این جریان به عنوان نامزد انتخابات، او را در موضعی منفعلانه قرار داد و میرحسین عملا نامزد جریان اصلاحات شد و...

محمدجواد لاریجانی از تئوریسین‌های اصولگرایان در جلسه ماهانه جامعه اسلامی مهندسین با تحلیل حرکت اصلاح‌طلبان در انتخابات اخیر می‌گوید: اصلاح‌طلبان قصد داشتند در صورتی که در انتخابات پیروز شوند؛ جامعه را به سمت حکومت سکولار پیش ببرند و اگر هم در انتخابات شکست خوردند، نقشه کشیده بودند تا با بحران‌سازی، کشور را به سمت انقلاب مخملی پیش ببرند.وی جبهه اصلاحات را پایگاه بزرگ تفکر سکولار لیبرالیسم در ایران می‌داند و می‌گوید: این موضوع در روزنامه‌های آنان کاملا مشهود است. آنان معتقدند: اسلام دینی برای حوزه‌های خصوصی است و حوزه‌های عمومی جامعه نظیر دولت باید حتما بر مبنای سکولار اداره شود.

اصلاح‌طلبان و کش دادن ناآرامی‌ها

مرتضی نبوی، عضو شورای مرکزی جامه اسلامی مهندسین هم با اشاره به بحث رفراندوم که از سوی سیدمحمد خاتمی مطرح شده است، معتقد است: این موضوع کش دادن ناآرامی‌ها و دنباله سیاست بحران‌سازی اصلاح‌طلبان است، اما راه به جایی نخواهند برد.

وی ادامه داد: جبهه اصلاحات درصدد است تا مهرماه این جریان را کش دهد تا دانشگاه‌ها باز شود بلکه بتواند کاری کند.

نبوی طرح بحث رفراندوم را تداوم دامنه ناآرامی‌ها و دنبال استراتژی بحران‌سازی جبهه اصلاحات دانست.

مدیرمسوول روزنامه رسالت با اشاره به مهلت 5 روزه شورای نگهبان به اصلاح‌طلبان، خاطرنشان کرد:‌در نهایت مشخص شد اصلاح‌طلبان به دنبال اثبات تقلب در انتخابات نیستند که اگر این کار هم می‌شد، تقلبی درنمی‌آمد و به همین دلیل مشخص شد که اصلاح‌طلبان از ابتدا می‌خواهند نتیجه انتخابات را نپذیرند که این یک برنامه‌ریزی از قبل تعیین شده بود.