موسیقی از نمایش جدا نیست

آقای شجره با توانایی که در کارگردانی نمایش رادیو دارید چرا کارگردانی فیلم و سریال تلویزیونی انجام نمی‌دهید؟

باید دید در رادیو واقعا توانا هستم یا نه. البته در زمینه تـلـویـزیون نیز تلاش‌هایی کرده‌ام. گاهی مسوولان نپذیرفته‌اند و گاهی من. اما یک بار در اواخر سال 1377 با یاری آقای سیفی آزاد، قاسم جعفری و خانم لاریجانی سریالی به نتیجه رسید که بنده مسوولیت نویسندگی و کارگردانی آن را به عهده داشتم.

یعنی یک سریال برای تلویزیون؟

بله آواز در باران برای شبکه 4 سیما .

رابطه موسیقی با نمایش را اعم از رادیو و تلویزیون چگونه می‌بینید؟

دو جزء جدا نشدنی از یکدیگرند، فی‌‌المثل من برای همین کار تلویزیونی‌ام از چند موسیقیدان سوال پرسیدم، از دوست ارجمندم محمدرضا درویش یاری گرفتم و هنوز پس از شنیدن صدها سی‌دی از ساخته‌های مختلف، باز روی موسیقی‌ این کار دارم فکر می‌کنم، به نظر من موسیقی هرگز از کار نمایش جدا نیست و نمی‌تواند باشد، چه در رادیو که خود یکی از ارکان نمایش است، چه در تئاتر یا تلویزیون و سینما.

بازیگری در نمایش رادیو چه ویژگی ای دارد؟

بازیگری رادیو علاوه بر همه مهارت‌های یک بازیگر صحنه باید از بیانی فصیح و روشن، حسی قوی و تخیلی گسترده بهره‌مند باشد، که ضمنا بتواند این تخیل را در ذهن خود به تصویری کاملا دیداری بدل کرده و برای انتقال زیاد آن تصویر را به مخاطب منتقل و گاه تحمیل کند.

چرا بازیگران رادیو خاص و محدودند و از بازیگران خوش فکر و جوان تلویزیون کمتر در نمایش رادیو استفاده می‌شود؟

ما نخواستیم که محدود باشد. بسیاری از بازیگران خوب و خوش فکر می‌آیند و رادیو را تجربه می‌کنند و می‌روند. شاید به 3 دلیل یک آن که این کار حتی در مقایسه با بازیگران تئاتر تهیدست و فقیر است و از درآمدهای میلیونی برخوردار نیست. اگر یک ماه تمام یک بازیگر ارشد رادیو هر روز در تمرین و ضبط یک کار و در نقش اول آن حضور داشته باشد‌ گمان نمی‌کنم ماهانه بیش از 800 هزار تومان درآمد داشته باشد. دوم این که به گمان بسیاری رادیو مخاطب زیادی ندارد و اگر دارد بازیگر و کارگردان خود را شهره خاص و عام نمی‌کند سوم این که همه توانایی کار در این حوزه نمایش را ندارند.

علت عدم استقبال جوانان از نمایش‌های رادیویی چیست؟

من در این مورد آمار علمی و دقیق ندارم. ولی به هر حال اگر این طور باشد شاید برای آن است که حرف و مساله خود را نمی‌شنوند.

فن بیان و زیبایی کلام چقدر در گزینش بازیگر رادیو رعایت می‌شود؟

قاعدتا چون یک بازیگر رادیو هم به بیان رسا و شیوا و سالم نیازمند است و هم باید از صدای خوبی برخوردار باشد، این دو مورد اهمیت خاصی دارند. اما صدای زیبا چندان ملاک نیست. روزگاری این ویژ‌گی از جمله امتیازات بازیگران رادیو بود، اما امروزه بیشتر نزدیکی آنها به نقش مطرح است که شاید الزاما نباید صدای زیبایی داشته باشد.

نظر شما درباره رادیو تئاتر؟

رادیو تئاتر از جمله اتفاقات خاصی بود که خلق‌الساعه ایجاد شد و توانست ظرف مدت کوتاهی جای وسیعی را برای خود در بین مخاطبان رادیو باز کند و حتی با اقبال زیادی هم روبه‌رو شد، اما به زعم من بتدریج روبه‌رو به خاموشی و فراموشی است و از این بابت متاسفم.

راه حل مناسبی برای ارتباط بیشتر مخاطب با نمایش رادیو پیشنهاد می‌کنید؟

یکی از راه‌حل‌ها همان رادیو تئاتر بود، یکی دیگر هم جنبه آموزشی نمایش رادیو توام با جنبه سرگرم‌کنندگی و قصه جذاب است و آخر هم پرهیز تلویزیون از اجرای کارهای رادیویی که متاسفانه هم به رادیو لطمه زده، هم بشدت به تلویزیون، بحث دیالوگه بودن یا نبودن آن نیست البته بیشتر بحث آن است که اکثر کارهای تلویزیونی را اگر از اکسسوار و پردازش خالی کنیم کاملا رادیویی هستند و به همین دلیل دیالوگ‌های فاقد عمل نمایشی همان چیزی که در رادیو به حد اعلا دیده می‌شود. یعنی اکسیون، جنبش، جهش و تلاطم نمایشی.

زینت پستادست