سرگردان ‌در سطرهایی ‌از‌ سکوت

محمود حسینی آن طور که از مضمون و محتوای اشعارش برمی‌آید، اهل خوزستان و شهر گتوند است؛ شهری که بی‌درنگ نام و یاد شاعر بزرگ و فقید ایران قیصر امین‌پور را به خاطر می‌آورد.

حسینی در این مجموعه اتفاقا شعر قدرتمندی هم به یاد قیصر سروده که ابتدا آن را با هم می‌خوانیم:

حوالی یک روز آبانی

نه!
بگذار تا بشکنم
این بغض را
درست حوالی یک روز آبانی بود
که دلم
میان گیر و دار حادثه
و کوچه‌های بارانی گتوند
سه‌شنبه را به سوگ نشست
درست حوالی آبان هزار و سیصد و درد بود
که ناباوری
برایم باور شد
و در انتظار سلامی نو
واژه واژه
سطر سطر
رفتنت را گریستم
درست حوالی آبان هزار و سیصد و فاصله بود
که سه‌‌شنبه‌های ناگزیر
میان حادثه خبر
و کوچه‌های سرد گتوند
خدا کوه را آفرید
درست حوالی بغض
تنهایی
غروب
و باران بود:
قطار رفت
تو رفتی
و ایستگاه مرا در خود جوید

این شعر را می‌توان به نوعی برآیندی از شعرهای سید محمود حسینی دانست؛ شعری که اگرچه در سطرهای متعدد به واژگان و ترکیب‌های قیصر امین پور ارجاع می‌دهد، اما می‌تواند به عنوان یک اثر مستقل از نظر زبانی و فرمی مورد بررسی قرار گیرد؛ مثلا‌ شاعرمی تواند  با کنار هم قرار دادن ناباوری و باور به یک فرم و اجرای زبانی دست یابد که بهت و حیرت خودش را در شعر به‌خوبی به  نمایش در می‌آورد.

البته این نوع برخورد با زبان و فرم در برخی دیگر از شعرهای حسینی دچار افراط و تفریط‌هایی می‌شود و درست به همین دلیل گفتم که شعر بالا می‌تواند یک برآیند باشد.

حسینی گاهی آنقدر ساده  و صمیمی می‌نویسد که مخاطب یاد سهراب سپهری می‌افتد:

مرا به رفتن می‌خواند
من
نپوشیده‌ام هنوز
کفش‌هایم را
و انگار
کسی صدایم می‌زند
تا در انجمن آزادی درختان
شعری بخوانم

اما گاهی دیگر حسینی آنقدر به دنبال فرم می‌رود که شعریت اثر کاملا تحت تاثیر این فرم گرایی قرار می‌گیرد؛ مثلا جداگانه نوشتن حروف ریز ( ر ی ز ) یا نردبان ( ن ر د ب ا ن ) که از تکنیک‌های دستمالی شده دهه 70 به شمار می‌رود؛ تکنیکی که امروز دیگر نه آن جاذبه خلاقیت و کشف آن دهه را دارد و نه مخاطب چندان از آن استقبال می‌کند.

در پایان باید گفت «سطرهایی از سکوت» مجموعه یکدستی نیست و اختلاف سطح شعرها در آن بسیار بالاست و به عبارتی هم تمرین‌های شاعری حسینی را در بر می‌گیرد و هم آثار جدی او را.

به نظر می‌رسد اگر حسینی کمی عجولانه برای چاپ کتاب اقدام نمی‌کرد و با وسواس بیشتری به ویرایش و حذف شعرها می‌پرداخت، مجموعه‌ای بمراتب بهتر و قوی تر را از او شاهد می‌بودیم.

سینا علی‌محمدی