سلامت گوش‌ها در تهدید آلودگی صوتی

آلودگی صوتی مداوم ناشی از ترافیک، سر و صدای کارخانه‌ها ‌و... سبب ایجاد کم‌شنوایی در فرکانس‌های بالا می‌شود که به تدریج این امر اختلال صدا، وزوز گوش، اختلال تشخیص کلمات و در نهایت اختلالات عصبی را در افراد به همراه دارد.

برای مثال فرد در مواقعی در معرض صداهای شدید مانند تیراندازی، خمپاره، ترقه و... قرار می‌گیرد و به طور کلی شنوایی خود را از دست می‌دهد. در صورتی که شدت صوت کمتر و مداوم‌تر باشد، موجب از دست دادن باندهای نازک به طور دائم می‌شود.

نتایج یک پژوهش جدید نشان داده است که آلودگی صوتی ناشی از صدای هواپیماهای جت یا راه‌بندان‌های شهری باعث افزایش فشار خون حین خواب می‌شود.

پژوهشگران در این تحقیق، 140 داوطلب را در هنگام خواب در منازلشان که در نزدیکی فرودگاه هیتروی لندن و 3 فرودگاه دیگر اروپایی قرار داشته، تحت بررسی و مطالعه قرار دادند.

نتایج مطالعات نشان داد که فشار خون داوطلبان پس از قرار گرفتن در معرض اصواتی بلندتر از 35 دسیبل، چه این اصوات ناشی از هواپیماها و چه ناشی از خروپف کردن باشد، افزایش پیدا کرد.

پژوهشگران فشار خون داوطلبان را هر 15 دقیقه یک بار از راه دور اندازه‌گیری کردند. صدای موتور هواپیماها باعث افزایش عدد بالایی فشار خون (سیستول) به اندازه 2/6 میلی‌متر جیوه و عدد پایین (دیاستول) به اندازه 4/7 میلی‌متر جیوه شد.

افزایش مشابهی در فشار خون در اثر منابع دیگر آلودگی صوتی همچون ترافیک‌های خیابانی مشاهده شد. این مطالعه همچنین حاکی است که صدا هرچه بلندتر باشد میزان افزایش فشار خون هم بیشتر است. به ازای هر 5 دسیبل افزایش صدای هواپیما، فشار سیستول 66 صدم میلی‌متر جیوه افزایش می‌یابد.

پژوهشگران پیش از این نیز نشان داده بودند افرادی که حداقل برای 5 سال در مسیر پرواز در نزدیکی یک فرودگاه بین‌المللی زندگی کرده‌اند در مقایسه با افرادی که در محیط‌های آرام‌تر زندگی کرده‌اند، بیشتر با خطر ابتلا به فشار خون بالا روبه‌رو هستند.

حاصل این دو مطالعه دال بر آن است که زندگی در مسیر پرواز می‌تواند خطر ابتلا به بیماری فشار خون را دوبرابر کند. محققان محاسبه کردند که به ازای هر 10 دسیبل افزایش آلودگی صوتی هواپیماها، خطر فشار خون 14 درصد افزایش می‌یابد.

نحوه تاثیر اصوات ناشی از هواپیما بر فشار خون هنوز مشخص نیست، اما پژوهشگران در نظر دارند این فرضیه را آزمایش کنند که مغز با افزایش تولید هورمون کورتیزول (که به هورمون اضطراب معروف است) به صدا واکنش نشان می‌دهد.

توجه به میزان شنوایی

اگر فکر می‌کنید شنوایی شما کاهش یافته یا صدای زنگ، همهمه یا غرش را در گوش خود احساس می‌کنید، به یک متخصص گوش و حلق و بینی و یک کارشناس شنوایی‌سنجی مراجعه کنید. پزشک گوش‌های شما را معاینه کرده و شنوایی‌سنج تعدادی آزمایش را برای تعیین ماهیت کاهش شنوایی ما انجام می‌دهد.

بعد از این آزمایش‌ها، پزشک متخصص اقدامات مناسب را توصیه می‌کند. فراموش نکنید که کری حسی عصبی ممکن است در اثر وارد آمدن ضربه به سر یا تنها یک‌بار تماس با محرک‌های بلند صوتی مثل شلیک گلوله یا یک انفجار یا سایر عوامل مانند افزایش سن، بیماری‌ها، صدمات، عفونت‌ها، بعضی داروها و ارث ایجاد شود.

در بسیاری از موارد، موثرترین درمان کری حسی عصبی شدید ناشی از آلودگی صوتی، استفاده از سمعک است.

پیرگوشی

اصولا نقص شنوایی در افراد بالای 65 سال رایج است. تقریبا یک‌سوم افراد این گروه سنی کاهش شنوایی قابل‌ توجهی دارند. شنوایی بعضی از آنها تنها اندکی کاهش می‌یابد و بعضی دیگر، بسیار سخت می‌شوند.

کاهش شنوایی به علت افزایش سن را پیرگوشی نیز می‌نامند. معمولا کاهش شنوایی در میانسالی آغاز شده و سپس پیشرفت می‌کند. این کاهش شنوایی هر دو گوش را مبتلا می‌سازد، بویژه در مورد تشخیص صداهایی با فرکانس بالا. مردان بیشتر از زنان و شدیدتر از آنها به این اختلال دچار می‌شوند.

پیرگوشی از تغییرات بخش حلزون یا اعصاب متصل به آن ناشی می‌شود. بخش حلزونی که یک حفره شبیه حلزون در گوش داخلی است حاوی هزاران موی ظریف است که ارتعاشات صوتی را به پیام‌های الکتریکی تبدیل می‌کند.

زمانی که بعضی از این موها یا خود عصب شنوایی آسیب ببینند، پیام‌ها به طور موثر منتقل نمی‌شوند و در نتیجه کاهش شنوایی رخ می‌دهد. این آسیب دائمی است و با درمان طبی یا جراحی قابل بازگشت نیست. کاهش شنوایی وابسته به سن همانند شنوایی ناشی از آلودگی صوتی، نوعی کری عصب (کری حسی عصبی) است.

وزوز گوش

به گفته متخصصان محیط‌های پرسروصدا و به طور کلی آلودگی‌های صوتی، از عوامل مهم ایجادکننده وزوز گوش در افراد است.

دکتر بهرام ملکوتی، با تایید این مطلب می‌گوید: عوامل طبی و روان‌تنی نیز در ایجاد وزوز گوش موثرند.

او با اشاره به این‌که در برخی مواقع عامل وزوز گوش مربوط به مغز بوده، ولی وزوز در گوش احساس می‌شود، ادامه می‌دهد: دیابت، بالا بودن فشار و چربی خون، انواع کم‌خونی، بیماری‌های سیستم ایمنی، بیماری‌های التهابی (مانند روماتیسم) و بیماری‌های عفونی (از قبیل سفلیس) جزو عوامل ایجادکننده وزوز گوش است.

وجود تومورهای عصب شنوایی، ضایعات عروق در ناحیه گوش و مغز و برخی بیماری‌های گوش نظیر سفت شدن استخوانچه‌های گوش (اتواسکلروز) نیز از دیگر عوامل ایجادکننده وزوز گوش به شمار می‌رود که در این مواقع درمان‌های جراحی موثر است.

ملکوتی می‌گوید: مسائلی مانند استرس‌های مداوم، بی‌خوابی و خستگی در تشدید وزوز گوش موثر است و بر اساس آمارهای موجود 35 درصد افراد جامعه وزوز گوش را حداقل برای یک‌بار تجربه کرده‌اند.

این متخصص گوش، گلو و بینی با تاکید بر این‌که زمانی که وزوز پیوسته و مداوم باشد، زنگ خطر تلقی می‌شود، تاکید می‌کند: وزوز گوش بیماری نبوده، بلکه علامتی است که در محدوده وسیعی از بیماری‌ها دیده می‌شود.

وی تصریح می‌کند: شدت وزوز، عامل مهم و تعیین‌کننده‌ای است که پزشک به وسیله آن می‌تواند درمان را دنبال کند. وزوز شدیدی که در طول روز توسط فرد شنیده شده، تمرکز او را برهم زده و در فعالیت‌های روزمره او اختلال ایجاد می‌کند.

همایون برادران نصیری