شهرها و بناها

آرامگاه عین‌القضات، اگرچه هنوز به بهره‌برداری نرسیده، اما در جایی قرار گرفته که زمانی قبرستان قدیمی شهر بوده است؛ قبرستانی که حالا نشانی از قبرهای آن نیست.

2- آرامگاه مشاهیر فرهنگی و هنری حالا یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرهای مختلف ایران و جهان هستند. کمتر کسی هست که به شیراز سفر کند و به آرامگاه حافظ و سعدی سری نزند. کنار قبر حافظ ننشیند و به تفال، دیوان خواجه را باز نکند.

فردوسی هم هر سال گردشگران بسیاری را به توس می‌کشاند تا از آرامگاه این شاعر بازدید کنند، همان طور که قونیه به سبب حضور آرامگاه مولوی حالا شهرت زیادی در جهان پیدا کرده و تورهای گردشگری بسیاری از اقصی نقاط جهان هرسال به مقصد قونیه راه می‌افتد.

با این حال هنوز بسیاری از آرامگاه‌های شخصیت‌های فرهنگی ایران آن گونه که باید مورد توجه قرار نمی‌گیرند. ایران باتوجه به سابقه فرهنگی که دارد، در جای جایش شخصیت‌های برجسته بسیاری آرام گرفته‌اند که توجه به آنها و اطلاع‌رسانی در مورد آنها می‌تواند در رونق گردشگری ایران موثر باشد.

3- ساخت بنای آرامگاه شخصیت‌های فرهنگی و هنری ویژگی‌های خاص خود را دارد. این بناها از یک سو باید با افکار، هنر یا اشعار صاحب مقبره‌ ارتباط برقرار کنند و از سوی دیگر ریشه در هویت معماری این سرزمین داشته باشند.

در بناهایی که از قدمت بالایی برخوردارند، توجه به این ویژگی‌ها را می‌توان یافت. مثل آرامگاه شاه‌نعمت‌الله ولی که در ماهان کرمان قرار دارد یا مقبره بایزید بسطامی که در بسطام شاهرود قرار دارد.

برخی از بناها نیز که در دوران معاصر ساخته شده‌اند با توجه به همین مولفه‌ها طراحی شده‌اند، مثل آرامگاه سعدی یا حافظ و یا حتی آرامگاه بوعلی سینا و باباطاهر که در شهر همدان قرار دارند.

4- با توجه به این مقدمه در مواجهه با بنای نیمه‌کاره آرامگاه عین‌القضات که هنوز به بهره‌برداری نرسیده این پرسش به ذهن متبادر می‌شود که این سازه حجیم چه ارتباطی با معماری ایرانی و تاریخ شهر همدان (به عنوان اولین پایتخت ایران)‌ دارد؟

در کنار همه اینها آیا این بنا و معماری آن با افکار و اندیشه‌های عین‌القضات نسبتی پیدا می‌کند یا نه؟ این پرسش‌ها وقتی پررنگ‌تر می‌شود که بازدیدکننده این بنا سری به آرامگاه‌های باباطاهر و بوعلی سینا در این شهر بزند و بعد به سراغ آرامگاه عین‌القضات همدانی برود.