در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گفتگو با تهیهکننده مجموعه «مسافرخانه سعادت»
تجارب قبلی به کمک من آمدند
«مسافرخانه سعادت» از آن دست کارهایی است که باعث شده مخاطب خاص و عام توامان با قصههای ساده و آدمهای ساده این اثر ارتباط برقرار کند. این مجموعه بدون هیاهو میکوشد دنیای خودش را به دنیای مخاطبان بیشمارش نزدیک کند و در این راه باید گفت انصافا موفق بوده است. معلوم است در چنین اثری جز حضور کارگردان، نویسنده و بازیگران قابل، تهیهکننده نیز نقش بسزایی برای ایجاد هارمونی در بخشهای مختلف این کار به عهده داشته است.
میرشهابالدین حجازی، تهیهکننده این اثر از فرآیند شکلگیری مسافرخانه سعادت و آدمهای مختلف آن میگوید.
در مسافرخانه سعادت باز هم از همان بازیگران مجموعههای نیمکت و توی گوش سالمم زمزمه کن استفاده کردید، چرا؟
بازیگری در نقشهای این نوع کارهای نمایشی انرژیبر و دشوار است؛ چرا که به نظر میرسد کارگردان مجموعه، نقشها را تیپ کاراکتر طراحی کرده و درآمدن این نقشها براساس توانایی بازیگران طراحی شده است، پس در نتیجه محدوده انتخاب بازیگر برای کار کردن بسته میشود.
آیا شغل تهیهکنندگی واقعا پولساز است؟
در صورتیکه تهیه کنندهای قصد داشته باشد پیش از اینکه به کار و کیفیت کار بیندیشد به جیبش فکر کند، آری. اما برای تهیهکنندهای که در طرح تعهد و عشق به کارش در اولویت باشد نسبت به زمانی که برای یک مجموعه صرف میکند، بهطور مثال بازیگری که 3 ماه درگیر طرحی است، تهیهکننده یکسال درگیر همان پروژه است و برای تهیهکننده به نسبت دیگر تخصصها ارجحیتی وجود ندارد.
مسافرخانه سعادت برای چه طیفی از مخاطبان ساخته شدهاست؟
این مجموعه برای گروه اجتماعی خانواده ساخته شده و اساسا سعی دارد خانواده را پوشش دهد و طبیعتا همه طیفهای سنی، تشکیل دهنده خانوادهاند.
شما چه محدودیتهایی برای ساخت این مجموعه داشتید؟
اساسا کار فرهنگی بویژه فیلمسازی از دسته سختترین مشاغل دنیاست و مشکلات ما هم شبیه مشکلات دیگر برنامهسازان است. اما آنچه خواهش من است، درک و همدلی با عواملی است که درگیر یکی از سختترین مشاغل دنیا هستند. به طور مثال، در روند تولید مسافرخانه سعادت به دلیل ترافیک استودیوهای موجود داخل سازمان، با استودیویی خارج از سازمان مربوط به مرکز فناوری قرارداد بستیم که البته این محل، مرکزی فرهنگی هنری است و برخلاف سالهای قبل که متصدی استودیو، فردی متخصص در این زمینه بود، در زمان ضبط شخص دیگری به جای وی متصدی شده بود و در این جابهجایی به دلیل نداشتن اطلاعات کافی از این حرفه، متاسفانه در دوران تصویربرداری دچار مشکلات عدیده شده بودیم. به هر حال، مراد من بیان این مطلب است که عملکرد عوامل و مشاغل بیرونی در روند یک طرح بشدت سهیم و تاثیرگذار خواهد بود.
حالا که به پخش روزانه رسیدهاید، طرح در چه وضعیتی است؟
هم اکنون در حال طی کردن مراحل فنی از جمله صداگذاری و آمادهسازی برای پخش هستیم.
هتلها و مسافرخانهها به دلیل حضور سوژهها و آدمهای متعدد دستمایه خوبی است برای خلق یک اثر نمایشی جذاب و گیرا، اما فکر نمیکنید محدودیتی که در صحنههای مسافرخانه سعادت دیده میشود که منحصر میشود به 2 یا 3 محل شامل ورودی مسافرخانه، تنها اطاق مسافرخانه و نهایتا فضایی کوچک از مقابل مسافرخانه جایگاه آن پسرک واکسی است به بدنه کار لطمه وارد کند؟
این نوع کار نمایشی است که در محیطهای بسته و محدود انجام میشود و نیز نوع یا سبکی از برنامههای نمایشی است و تقریبا در تلویزیونهای دنیا مرسوم است، اما معمولا برای دور شدن از لطمهای که اشاره کردید با استفاده از موقعیتهای متنوع نمایشی در زمان نگارش و همچنین استفاده کارگردان از بازیگران توانمند و طراحی و واگذاری نقشهای متنوع و جذاب، تماشاگر محدودیت فضا را تا حدی نادیده انگاشته است. البته تکراری بودن فضا برای مخاطب به هر حال پس از مدتی تاثیر خوبی دارد.
مسلما قضاوت در خصوص این مجموعه نمایشی قدری زود است، اما حداقل در این چند قسمت دیده شده حضور بازیگری ثابت مثل آقای علی عمرانی را داشتهایم که در تیپهای مختلفی ظاهر شده است. بهتر نبود این حضور را در مجموعه پراکنده میکردید؟
نوع انتخاب ما برای پخش، رج زدن براساس قصهها بود. یعنی قصهای تراژیک یا طنز و پس از آن جدی را برای پخش در نظر گرفتیم.
در کار جدیدتان تا چه حدی از آثار موفق گذشته خود بهره گرفتید؟
تجارب قبلی خیلی به مدد من آمدند که نقاط ضعف کارهای قبلی را در این کار پوشش بدهم و نقاط قوت را بیشتر کنم. البته نمیدانم در این کار تا چه حدی موفق عمل کردهایم. امیدوارم که نظر مخاطبان را بیشتر از کارهای قبلی جلب نموده باشد.
حرفه تهیهکنندگی در بخش نمایشی چگونه است؟ علاقه شخصی چقدر میتواند سختی کار را کم کند؟
به نظر من، سختی و آسانی هر حرفهای نسبت به انگیزه و احساس صاحب آن حرفه تعریف میشود. وقتی روح عاشقانگی در کالبد حرفهای که قابل ستایش است دمیده میشود، دیگر سختی و آسانی فاقد معنی و مفهوم است؛ هر چند به هر حال شاغل حرفهای هستم که از دسته سختترین مشاغل دنیاست.
در برخی آثار نمایشی تلویزیون سوژهها به سمت تکرار و روزمرگی کشیده میشوند که بعضا ملالآور است، چرا؟
در دنیا موقعیتهای نمایشی به تعدادی محدود میشوند، پس تکرار موضوعات اجتنابناپذیر است، اما زبان و فرمی که میتواند یک موضوع را با فضایی تازه ارائه کند، این تکرار را بیرنگ میکند. پس باید تلاش کرد برای نوآوری به شکلی که مطالب یا پیام مورد نظر یک اثر نمایشی را به صورت غیرمستقیم و به دور از شعار برای مخاطب مطرح و تاثیر گستردهتری دریافت کرد، ضمن این که قاب تلویزیون میتواند آیینه تمامنمای مخاطبان خود باشد و به همان نسبت تنها به آموزش و مهارت محدود نمیشود.
تهیهکننده مجموعه یا سریال نمایشی چه وظایفی را به عهده دارد؟
از نگاه عامه مردم تهیهکننده فردی امین، حساب و کتابدان و مسوول هزینه کردن بودجهای برای ساخت مثلا یک سریال است. تعریفی که به طور موجز میتوانم ارائه کنم، فراتر از چند وظیفه برای اوست. به نظر من، تهیهکننده ایدهآل مغز متفکری است که با دریافت مناسبترین امکانات از سفارشدهنده، شایستهترین چیدمان را در جایگاههای تعریف شده که معمولا سرگروهها هستند؛ مثلا مدیر تصویربرداری، مدیر صدا، طراح صحنه و کارگردان داشته باشد و به درک روانشناسانهای که معمولا از طریق تجربه به دست میآید رسیده باشد تا بتواند با تکتک عوامل به لحن و زبانی ارتباط برقرار کند و از بالاترین توانمندی ایشان در جهت طرح استفاده کند که دست یافتن به این مهم شرطی دارد و آن شرط درک و فهم درست از متن یا فیلمنامهای است که دارد تولید میشود، چراکه فیلمنامه خود میگوید شایستهترین عناصر و عوامل سازنده من چگونه باید باشند.
نیکروز ابراهیمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
