در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
کاریکاتور در ایران میانه قد و جسور
وقتی قرار باشد با یک کاریکاتوریست مشهور رومانیایی مصاحبه کنی که فارسی حرف زدنش بهتر از انگلیسی باشد و علاوه بر آن ، محل مصاحبه نیز اتاق گل آقایی باشد و ایضا چای دیشلمه شاغلام هم زینت بخش گفتگو باشد
به عنوان نخستین سوال ، تعریف کلی شما از طنز تصویری درقالب کاریکاتور چیست؛
کاریکاتور ، بیان مشکلات و دردها در بعدهای مختلف اجتماعی و خانوادگی است که در قالب تصویر طنز عرضه می شود و کاریکاتوریست ، با هدف ارتباط این مقوله در قالب طنز سعی می کند این مشکلات را از ذهن خسته مردم کم کند یا از میان ببرد.
آیا کاریکاتور تنها برای کم کردن مشکلات به وجود آمده است؛
به طور مسلم ، جواب این سوال منفی است ، اما من در اجتماعی بزرگ شده ام که فناوری ، حرف نخست را در زندگی عادی مردم می زند و این موضوع برای من ، که با طبقات اجتماعی و فرهنگی برخورد دارم مشوقی می شود تا لایه های بسته و مبهمی را که مردم نمی توانند به زبان بیاورند، با خط و خطوط کاریکاتور به تصویر بیاورم .
در این میان ، نقش سوژه های کاریکاتوری چطور مطرح می شوند؛
مشکلات اجتماع ، در پایان هرروز در ذهن کاریکاتوریست جمع می شوند و این انباشتن تا هفته ها، ماهها و شاید سالها در ذهن کاریکاتوریست ادامه می یابد و هنگامی که ذهن کاریکاتوریست احساس می کند باید کاری انجام دهد، دستهای او به وظیفه خود عمل می کنند؛ بیان یک درد، مشکل و شاید ایجاد یک لبخند تلخ که بر لبان یک مرد یا زن خسته بعد از یک روز سخت کاری می نشیند همه آن چیزی است که وظیفه کاریکاتور است .
آیا کارها و موضوعات سفارشی در زمینه کاریکاتور به این هنر ضربه می زند؛
بله . زیرا وقتی اندیشه یک کاریکاتور از جای دیگری سرچشمه گرفته باشد و کاریکاتوریست رابطه احساسی و اندیشه ای خود را باموضوع برقرار نکرده باشد، یا بهتر بگویم حس نکرده باشد که باید یک کاریکاتور بکشد، چگونه می توان انتظار داشت نام آن تصویر کاریکاتور باشد. البته باید گفت در حال حاضر، بسیاری از کاریکاتورهای مطبوعاتی ما تبدیل به عرصه ای برای بیان اندیشه ها و افکار ارباب جراید شده اند و این ، همان چیزی است که شاید بتوان گفت به این هنر ضربه می زند.
حال که صحبت از کاریکاتور مطبوعاتی شد ، به نظر شما چرا این نوع کاریکاتور ، در مقابل کاریکاتور نمایشگاهی از اقبال بیشتری برخوردار است؛
به دلیل به روز بودن و این که به دنبال بیان موضوعی است که شاید هرگز در حیطه طنز نگنجد و شاید نتوان سیاست یا موضوعاتی از این دست را با هیچ نوع بیانی غیر از طنز کاریکاتور به تصویر کشید. شاید به همین علت این کاریکاتور از برتری بیشتری نسبت به کاریکاتور نمایشگاهی برخوردار است ، اما هیچ گاه نمی توان برتری ، ماندگاری و همیشگی بودن کاریکاتور نمایشگاهی را نادیده گرفت و شاید هیچ گاه نتوان لذت کاریکاتور ماندگار را به کاریکاتوری که حداکثر تا یک ماه ماندگاری دارد ، ترجیح داد.
یک کاریکاتوریست چقدر می تواند در تفکرات دیگران تاثیرگذار باشد؛
مطمئنا کاریکاتوریست ، برای برقراری ارتباط با دیگران کاریکاتور می کشد و فکر و اندیشه و آنچه را که خود به عنوان ایده آل در یک دنیا به آن می نگرد به بیننده القا می کند. مسابقه کاریکاتور گفتگوی تمدنها ، که در آن یک فکر عمیق به وسیله کاریکاتور انتقال می یابد از این دست است . این خود همان تاثیر بر افکار دیگران است که از طریق کاریکاتور انجام می شود.
به عنوان یک هنرمند ، در حال حاضر کاریکاتور ایران را درچه سطحی می بینید؛
کاریکاتور ایران ، از اواسط دهه 90به طوری جدی به سوی رشد و تعالی گام برداشته است ، هر چند پیش از آن نیز در ایران به صورت پراکنده پیگیری می شد ، اما بعد از آن به صورت انبوه ، اما متمرکز ، از سوی کاریکاتوریست های ایرانی پیگیری شد. به طور کلی ، کاریکاتور ایران ، درمیان کاریکاتور شرق و غرب ، راه میانه ای را پیش گرفته است و با الهام از این 2منبع ، می توان گفت ایران از کاریکاتوری خاص با مشی خاص تری از هنر ایرانی برخوردار است که راه جداگانه ای در پیش گرفته است و هر روز بهتر از دیروز به کار خود ادامه می دهد. نکته دیگر در کاریکاتور ایران ، این است که کاریکاتوریست های ایرانی با الهام از مولفه هایی که در غرب و شرق به صورت ضعیف استفاده می شود، آنها را با تکنیک برتر و به صورت امروزی به تصویر می کشند و این ، خود جایگاه خاص تری برای کاریکاتور ایران به وجود می آورد. موضوع دیگری که در آینده ، کاریکاتور ایران را به برتری بیشتر می رساند، آثار بدون شرح کاریکاتوریست های ایرانی است که با ابهام شیرینی که در آنها وجود دارد ، بیننده را با هر زبان و رنگ پوست به خود جلب می کند.
شما به عنوان یک داور ، مسابقه «راه و سفر گل آقا» را چطور ارزیابی کردید؛
در این مسابقه بین المللی هنرمندان با آثاری با کیفیت بسیار بالا شرکت کرده بودند. در این مسابقه نمی توان از حضور پررنگ آثار هنرمندان ایرانی چشم پوشی کرد؛ اما به طور کلی آثار این مسابقه ، آثار درخور تحسینی بودند که در برخی موارد، انتخاب هیات داوران را مشکل کرده بودند. حضور جوانان کاریکاتوریست ایرانی ، نیز یکی دیگر از نکات برجسته این مسابقه به شمار می آمد. این کاریکاتوریست های جوان با سن کم و تجربه بسیار بالا آینده ای روشن پیش رو خواهند داشت من به جرات می توانم بگویم آینده کاریکاتور دنیا بر پایه های کاریکاتور ایران چرخ خواهد زد. ایران کشوری است که باتفاوت بسیار فرهنگی از کشورهای عربی اطراف خویش و با یک پشتوانه غنی در آینده تمامی عرصه های هنری ، حرفهای بسیاری برای گفتن خواهد داشت .
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
