نقش همسری

پر واضح است که هر کدام از نقش‌های «همسری» و «مادری» در نقطه مقابل نقش هایی همچون «شوهری» و «پدری» قرار دارند و دارای وظایف و تکالیف خاص خود هستند و به تبع آن انتظاراتی نیز از نقش مقابلشان دارند.
در واقع خانواده با پذیرش نقش «همسری» از سوی زن تشکیل می‌شود و با به وجود آمدن یا پذیرش نقش مادری از سوی او گسترش می‌یابد.

در ارتباط با اهمیت نقش همسری سخنان زلال و درست بسیاری وجود دارد. در اسلام نیز این نقش مورد توجه ویژه بوده و در آیات و روایات از آن به نیکویی یاد شده است. امام صادق‌(ع)‌ فرموده‌اند که: بیشترین خوبی‌ها در میان زنان است یا از رسول اکرم‌(ص)‌ نقل است که: بهترین زنان امت من کسانی هستند که خوش‌صورت و مهرشان کمتر باشد. همچنین از امام علی(ع)‌ و امام موسی کاظم(ع)‌روایت شده است که: جهاد زن، خوب شوهرداری کردن است.

به هر حال با توجه به تاکیدات زیاد اسلام بر نقش همسری، در ادبیات، بویژه شعر نقش همسری کمترین توجه شاعران را به خود جلب کرده است. به عبارت دیگر  کمتر شاعری پیدا شده است که شعری درباره همسر خود سروده باشد که مهمترین دلیل این کم‌توجهی، تابوهای فرهنگی موجود در جامعه  است  و شاید دور از انتظار نباشد در جامعه‌ای که تا همین اواخر حتی تحصیلکرده‌ها همسرشان را با عنوان‌هایی چون «عیال» و «منزل» و «خانواده» یاد می‌کردند، شاعران نیز با توجه به همین تعصبات و تابوهای فرهنگی شعری در مورد همسرشان نداشته باشند.

شاعران امروز تا حدی این تابوی فرهنگی را شکسته‌اند، از جمله یکی از شاعران معاصر در مورد همسرش سروده است:

... می‌بارد از زبان زلال تو روشنی‌

می‌آید از نگاه تو بوی غزل شدن‌

آیینه منتظر، که  تو کی می‌کنی طلوع‌

خورشید در خیال تو گرم قدم زدن‌

می‌خواهمت چنان که زمستان بهار را

ای زن، زن زلال، زن مهربان من‌

یا شاعر معاصر دیگری بعد از کلی مقدمه‌چینی و یادآوری مهربانی‌های زنان، در نهایت در بیت آخر یادی از همسرش می‌کند، می‌گوید:

شعرم تمام زندگی ام بوده است  /  می‌خواستم که وارد شعرم شود زنم.

در پایان چند بیت از یک شعر طولانی آقای زرافشان که در آن به محبت، فداکاری، حمایت و سایر ویژگی‌های خوب همسران اشاره شده است را با هم مرور می‌کنیم.

کسی که هست ز جان رهنمای مرد، زن است‌

شریک محنت و رنج و بلای مرد، زن است‌

اگر به چشم حقیقت نظر کنی، بینی‌

که در جهان سبب اعتلای مرد، زن است‌

کسی که داده دل از کف برای زن مرد است‌

کسی که کرده دوصد جان فدای مرد، زن است‌

همیشه سوختن و ساختن شده کارش‌

که شمع محفل جان، در سرای مرد، زن است...

معصومه منصوری‌جوشقان