به یاد موذن‌زاده اردبیلی‌

اذان ایرانی بر بام مسلمانی‌

هر کس می‌خواهد یک اذان بی‌نظیر و یگانه را مثال بزند، اذان مرحوم موذن‌زاده اردبیلی را شاهد می‌آورد. اذان در خانواده او موروثی بوده است. خود مرحوم رحیم موذن‌زاده از دوران کودکی‌اش چنین نقل می‌کرد: «ما هر روز صبح، ظهر، عصر و شب در مسجد یا میان بازار که محل رفت و آمد مردم بود، اذان می‌گفتیم. همه مردم اردبیل ما را به همین نام می‌شناختند و می‌نامیدند. صدای پدرم برای آنها آشنا بود و همیشه با صدای او قامت می‌بستند.»
کد خبر: ۲۰۲۹۲۰

در دوران کودکی آنها به خیابان ایران اردبیل نقل مکان می‌کنند و او چنین ادامه داده است: «تازه رفته بودیم. اولین شبی که زیر سقف خانه جدید صبح کردیم، پدرم قبل از طلوع بلند شد و به عادت همیشگی رفت بالای پشت‌بام تا اذان بگوید. صدای اذان پدرم را همان روز امام‌جمعه اردبیل شنید و پیگیر صدا شد. از اطرافیان پرسیده بود، این صدای قشنگ از کجاست؟ و گفته بود بروید و صاحب این صدا را بیاورید.»

پدرش مرحوم عبدالکریم موذن‌زاده از سال 1322 نیز در رادیو اذان و مناجات می‌خواند، اما سرانجام باید زمانی این سنت نیاکانی به فرزند هم می‌رسید تا نام رحیم موذن‌زاده اردبیلی در تاریخ و فرهنگ این سرزمین به ثبت برسد.

«پدرم سال 1329 سکته کرد و درگذشت. تمام شهر عزادار شد. من پسر بزرگش‌ بودم. همه به من نگاه کردند. می‌دانستم که باید جای او را پر کنم. از پله‌ها بالا رفتم و به آسمان نگاه کردم. گفتم خدایا کمکم کن، بار سنگینی است. کمک کن امانتدار خوبی باشم.»

او می‌دانست که چه بخواند تا صدایش در تاریخ ماندگار شود:‌ «ما ایرانی هستیم. اذان ما باید برخاسته از خودمان باشد. الان اذان‌خوان‌‌هایی هستند که از عرب‌ها تقلید می‌کنند و این درست نیست. خود ما باید ابتکار به خرج دهیم. همین الان چند هزار موذن داریم، ولی همه به عربستان نگاه می‌کنند. در خواندن اذان باید نوآوری و ابتکار داشته باشیم.»

راز این اذان نیز شاید در همین جملات نهفته باشد. خارج از جنبه‌‌های معنوی و روحانی خود موذن‌زاده و لحن روحانی و متن اذان، این میزان از درک، دریافت، دقت، ابتکار و شعور بوده که اذان او را خاص و متمایز کرده است.

موسیقی و الحان و نغمه‌های ردیف موسیقی ایران از چنان غنا و محتوایی برخوردارند که در صورت به‌کارگیری آگاهانه و اصولی و صحیح آنها می‌توان موسیقی قدسی و مذهبی را وسعت و غنای افزون‌تر بخشید. در گذشته چنین بوده است و اذان‌گوها، مناجات‌خوان‌ها و تعزیه‌خوان‌ها همگی به الحان و آوازهای موسیقی ایرانی تسلط کامل و کافی داشتند. به هر حال لحن آسمانی و کم‌نظیر موذن‌زاده در کنار متن آسمانی اذان و بهره‌گیری از گوشه روح‌الارواح بیات ترک چنان اذانی را به یادگار گذارده که به نقل از واعظ تهرانی: «اذان همه قبول باشد؛ اذان است، اما این اذان موذن‌زاده، آدم را وادار می‌کند که به مسجد بیاید.»

شیما بخشی

newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها