شکارچی‌های القاعده‌

دون و ونزکه در زمره کارآمدترین جویندگان ترور در جهان معاصر هستند. عبارت جویندگان ترور در ایالات‌متحده و سایر کشورها به کسانی اطلاق می‌شود که روز و شب خود را به شناسایی و تحلیل نشانه‌های القاعده و سازمان‌های زیرمجموعه‌اش در دنیای مجازی اختصاص داده‌اند. این دو شهروند آمریکا از آن دسته‌ای هستند که در روزگار تروریسم دیجیتالی به توانمندی‌های قابل‌توجهی در زمینه شناسایی و تعقیب تروریسم مجازی دست یافته‌اند.

اینتل‌سنتر و SITE دو شرکتی هستند که به ترتیب توسط ونزکه و دوون احداث شده‌اند. این دو شرکت در بین کارشناسان امور تروریستی شهرتی برای خود دست و پا کرده‌اند و اگرچه برای مردم عادی ناشناخته هستند اما در میان نهادهای مبارزه با تروریسم توانسته‌اند جای پایی برای خود باز کنند.

واقعیت این است که این دو شرکت در بین نهادهای اطلاعاتی و امنیتی غرب به نفوذ و اعتبار قابل توجهی دست یافته و تقریبا تمامی این نهادها جزو مشتریان همیشگی آنها هستند. این دو شرکت خدمات خود را که چیزی جز اطلاعات نیست از طریق نمابر ، پست الکترونیک، تلفن یا حضوری به مشتریانشان عرضه می‌کنند.

در همه مواردی که پیامی به نقل از بن‌لادن در اینترنت منتشر می‌شود اینتل‌سنتر و SITE هستند که قبل از همه به آنها دست پیدا کرده‌اند. این دو شرکت تقریبا همه سایت‌های وابسته به القاعده را به طور مداوم تحت‌نظر دارند و تنها به فاصله چند ثانیه پس از درج پیام‌های جدید یا مشکوک گزارش‌های مرتبط به آن را برای مشترکان خود ارسال می‌کنند.

آنها به قدری در کار خود خبره شده‌اند که به فاصله چند دقیقه از انتشار پیام خلاصه آن را مخابره کرده و کمتر از 2 ساعت بعد متن کامل ترجمه پیام را به همراه تحلیل آن و در پاره‌ای موارد گزارشی از بخش‌های رمزآلود و کددار پیام به مشتریان خود عرضه می‌کنند.

در تعقیب جهادی‌ها

یکی از روزهای داغ ماه ژوئن در ساحل شرقی ایالات‌متحده است. یافتن دفتر شرکت SITE کار آسانی نیست چون این شرکت در ساختمان معمولی و غیراداری استقرار دارد و هیچ تابلو یا نشانی که موید فعالیتش باشد را بر سردر ساختمان نمی‌توان یافت.

در داخل دفتر چیزی جز میز و صندلی‌‌های چوبی، مبلمانی ساده، یک دستگاه آبسردکن و تهویه مطبوعی که مدام کار می‌کند ، نمی‌توان یافت. هیچ‌یک از اینها نمی‌تواند گویای کارهایی که شرکت انجام می‌دهد، باشد.

دوون در حالی که فنجانی قهوه به دست دارد بازدیدکنندگان را به سوی اتاق کنفرانسی که در و دیوارهایش مملو از نقشه هستند ، هدایت می‌کند. او که اکنون 29 سال دارد وقتی به همراه ریتا کاتز اقدام به تاسیسSITE  کرد تنها 23 سال داشت. او در تبیین ایده‌ای که به ایجاد سایت منجر شد، می‌گوید: ما فقط جهادی را دنبال می‌کنیم. او با اشاره به دنیای مجازی می‌افزاید: هرجا آنها بروند ما پشت‌سرشان هستیم.

وقتی دوون به همراه کاتز این شرکت را راه انداخت هنوز تحصیلاتش را در رشته خاورمیانه‌شناسی به پایان نبرده بود اما شریک او فردی کارکشته و توانمند محسوب می‌شد. اواخر دهه 90 میلادی بود که کاتز یکه و تنها چند منبع تامین مالی القاعده را شناسایی کرد.

هنوز چند هفته از آغاز به کار سایت نگذشته بود که یکی از نشریات پرتیراژ آمریکا به جمع مشتریانش پیوست. در ادامه چند نهاد دولتی سوئیس مشترک دریافت اطلاعات از این شرکت شدند و با ثبت‌نام چند تن از بستگان قربانیان حوادث یازدهم سپتامبر کار و کسب آنها سکه شد.

این روند موجب شده امروز این شرکت غیرانتفاعی در عمل مجموعه‌ای پولساز از کار درآید. عملکرد این شرکت کاملا موفقیت‌آمیز بوده و نامه رابرت مولر، رئیس دایره جنایی پلیس آمریکا (FBI) که به دیوار اتاق دوون نصب شده گواهی بر این ادعاست. عملکرد این شرکت به دستگیری‌های متعددی در داخل و خارج ایالات‌متحده و ناکام‌‌ماندن اقدامات تروریستی منجر شده است.

زیر لاک ناشناختگی

سایت هیچ علاقه‌ای به افشای روش‌های کاری خود ندارد اما در غیاب این اطلاعات هم حدس‌زدن این که تخصص اهالی این شرکت چیست، کار چندان دشواری نیست. کاتز و همکارانش در لباس جهادی‌ها وارد سایت‌های مختلفی که مظنون به فعالیت‌های مشکوک هستند ، می‌شوند. اگر هویت واقعی آنها برملا شود نقاب از چهره آن‌ها کنار می‌رود و ماموریت‌شان ناکام می‌ماند.

هواداران القاعده طی سال‌های اخیر اقدام به ایجاد سایت‌های خاصی کرده‌اند که اکثرشان از کاربر رمز ورود می‌خواهند و ضریب امنیتی بالایی دارند. در این سایت‌ها اتاق‌های گفتگویی وجود دارد که در آن پیام‌ها به شکل رمز بین کاربران رد و بدل می‌شوند.

یافتن رمز ورود اولین خوان است. کاربر نفوذی باید با روال مبادله اطلاعات آشنایی داشته باشد تا بتواند از خلال جملاتی که بین کاربران دیگر رد و بدل می‌شود به اطلاعات مورد نظرش دست پیدا کند. هدف آنها یافتن مسیرهای انتقال نقدینگی میان واحدهای مختلف القاعده و آگاهی یافتن از نشانی پست الکترونیک سایر کاربران است.

سایت برای آن که بتواند قدرت رقابتی خود را حفظ کند باید همیشه زودتر از نهادهای اطلاعاتی به این‌گونه اطلاعات دست پیدا کند. نحوه تعامل این شرکت با مشتریانش محرمانه‌ است و در پاره‌ای موارد به شکلی کاملا سفارشی روی پروژه‌های خاصی کار می‌کند. تولیدات عمومی این شرکت بولتنی هفته‌ای راجع به عملکرد القاعده، وضعیت عراق و حال و هوای حاکم بر اتاق‌های گفتگوی جهادی‌ها را شامل می‌شود.

رقابت بر سر تعقیب تروریست‌ها

نشریات کثیرالانتشار با اعتبار جهانی به دفعات به SITE اشاره می‌کنند اما این شرکت برخلاف گذشته تمایلی به مطرح شدن در رسانه‌های عمومی ندارد.

این شرکت در حالی به منبع اطلاعاتی نهادهای جاسوسی تبدیل شده که این تعامل مشکلات خاص خود را هم دارد. مگونی رنستروپ، از استادان آکادمی ‌دفاع ملی سوئد می‌گوید: نهادهای اطلاعاتی معمولا منبع اطلاعات خود را افشا نمی‌کنند و به همین دلیل خیلی وقت‌ها اطلاعات خاصی که از طریق این شرکت پخش می‌شود به دلیل تکرار اطلاعات قطعی تلقی می‌شود.

او به مشکلات دیگری هم اشاره می‌کند و می‌افزاید: فعالیت‌ این شرکت‌ها موجب شده اطلاعات محرمانه به کالایی قابل معامله تبدیل شود و آنها از این طریق بر تحلیلگران اطلاعاتی تاثیر می‌گذارند. به اعتقاد رنستروپ اگر تعداد این شرکت‌ها بیشتر بود، رقابت آنها تشدید می‌شد و ضریب دقت و درستی اطلاعات‌شان بالا می‌رفت.

با این حال SITE تنها یک رقیب جدی دارد که کسی جز ونزکه نیست. یکی از آخرین دستاوردهای او و همکارانش کشف نواری ویدئویی بود که در ماه ژوئیه روی یکی از سایت‌های جهادی قرار داده شده بود و در آن یکی از گروه‌های افراطی ترکیه تهدیداتی را علیه المپیک پکن مطرح کرده بود.

او وقتی اینتل‌سنتر را بنیان نهاد خیلی جوانتر از دوون بود و اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم فقط 16‌‌سال داشت. او بعدها به تحصیل در رشته روزنامه‌نگاری پرداخت و به جمع اعضای تحریریه بوستون‌کلوب و جینز دنفیس ریویو پیوست.

مترجم:‌رضا سادات‌
منبع: اشپیگل‌