دینور کرمانشاه، یکی از نخستین سکونتگاه‌های بشری

 بنا به گفته سعید دوستانی، معاون هیات پروژه باستان‌شناسی زاگرس مرکزی، تصمیم برای کاوش در تپه شیخی‌آباد از همایش باستان‌شناسی غرب که سال 85 در کرمانشاه برگزار شد، شکل گرفت.

وی با بیان این که در این همایش، دانشگاه بوعلی همدان مقاله‌ای درباره بررسی 2000 تپه باستان‌شناسی ارائه کرد، گفت: پس از ارائه این مقاله، باستان‌شناسان حاضر در همایش تصمیم گرفتند که باستان‌شناسی زاگرس (هلال حاصلخیز) که قبل از انقلاب انجام شده، ولی کامل نبوده را پیگیری کنند.

بر این اساس مهمترین نقاطی که در زاگرس مرکزی برای مطالعه شناسایی شد، تپه شیخی‌آباد و تپه جانی در حمیل اسلام‌آباد بود.

وی افزود: کار کاوش تپه شیخی‌آباد توسط یک هیات 12 نفره ایرانی و یک هیات 10 نفره انگلیسی آغاز شد که تاکنون نتایج چشمگیری نیز حاصل شده است.

دکتر یعقوب محمدی‌فر، رئیس دانشکده هنر و معماری دانشگاه بوعلی‌سینا و سرپرست این پروژه مهمترین ویژگی تپه شیخی‌آباد را اطلاعات دفن شده در آن دانست که در زمینه شناخت دوران تولید غذا و روند اهلی‌سازی دام و گیاه است.

او گفت: این تپه یکی از بااهمیت‌ترین سایت‌هایی است که می‌‌تواند این اطلاعات را در اختیار ما قرار دهد.

وی با بیان این که تپه شیخی‌آباد یکی از نخستین دهکده‌هایی است که بشر در آن استقرار یافته، افزود: مساحت این سایت یک هکتاری، نسبت به گنج دره تقریبا 8 برابر است و قدیمی‌ترین مدارک مربوط به اهلی‌سازی در آن وجود دارد، حتی می‌توان مراحل تکامل یک حیوان وحشی به اهلی را در اینجا دید.

دکتر محمدی‌فر افزود: در این کاوش بقایای حیوانات وحشی مانند غزال، ماهی، بز وحشی و حتی بقایای گیاهانی مانند عدس و جوی وحشی به میزان زیادی شناسایی شده که می‌تواند نشان دهد، در این محل روند اهلی‌سازی اولیه عدس و جو اتفاق افتاده است.

به گفته وی، این کشفی بزرگ و مهم برای باستان‌شناسان ما و کل جهان است.

وی در پایان از احداث موزه نوسنگی در دینور خبر داد و گفت: در غرب ایران هیچ روستای نوسنگی به عنوان موزه وجود ندارد و ما در تلاشیم که تپه شیخی‌آباد را به اولین موزه نوسنگی غرب کشور تبدیل کنیم.

پروفسور راجر متیوس از دانشگاه لندن و سرپرست تیم انگلیسی پروژه کاوش در تپه شیخی‌آباد اظهار کرد: شواهد اولیه کاوش در این تپه نشان می‌دهد که ما در ابتدای هزاره هشتم هستیم. در این کاوش بحث‌های باستان‌شناسی اقتصادی، اجتماعی را مدنظر داریم، با مطالعه روی بافت خانه‌ها و ویژگی‌های معماری چینه‌ای در این مکان همچنین پس از نتایج آزمایشات کربن 14 با قاطعیت خواهیم گفت که این محل اولین سکونتگاه بشر بوده است.

پروفسور متیوس در پایان گفت: شواهد گونه شناختی ابزار سنگی نشان می‌دهد که لایه  A این سایت قدیمی‌تر از لایه D گنج دره است و این ثابت می‌کند که با کاوش در اینجا، خلأ مطالعاتی 2000 ساله از پارینه سنگی تا نوسنگی پر می‌شود.

کرمانشاه ــ بنفشه رضایی
خبرنگار جام‌جم