مازندران فقط دریا نیست

بی‌گمان هر مسافری که پای در استان‌های شمالی کشور مخصوصا مازندران می‌نهد به دنبال نشانه‌ای از دریاست. دریایی که همپای مناطق طبیعی و جنگلی و جاذبه‌های تاریخی مازندران وجود دارد، اما توجه به توسعه متوازن گردشگری و جذب توریست در تمامی زمینه‌ها هیچ گاه ملاک عمل قرار نگرفته است. توجه به توسعه صنعت توریسم که می‌تواند موجب شکوفا شدن زمینه‌های توسعه اقتصادی این صنعت شود، در استان مازندران از ضروریاتی است که توجه به آن نیازمند برنامه‌ریزی مدون و به کارگیری طرح‌های جامع و توسعه‌ای است.

 هر ساله با شروع تابستان ــ فصل رونق گردشگری در مازندران ــ طرح‌های سالم‌سازی دریا جهت رفاه حال مسافران به اجرا گذارده می‌شود که مسافران همیشگی مازندران تفاوتی با سال‌های گذشته در آن احساس نمی‌کنند. نتیجه این سطحی‌نگری هزینه‌هایی است که به سرزمین زیبای مازندران تحمیل می‌شود: ترافیک، انباشت زباله در دل طبیعت، تورم ناشی از افزایش تقاضا و نگاه توریستی به مناطق گردشگرپذیر و حسرت زندگی در سواحل آبی و جنگل‌های بکر که بهشت زیبای ما را به ویلاهای قد و نیم قد تبدیل کرده است.
اما به نظر می‌رسد نبود برنامه مناسب توسعه گردشگری در مازندران تمامی مسافران را به سوی دریا هدایت می‌کند.

دریایی که سواحلش آکنده از زباله‌های میهمانان است و آتش افروخته شان گاه سرسبزی‌ها را خاکستر می‌کند.    
                                                                                             
 استان مازندران از دامنه‌ها و پارک‌های جنگلی و کوهستانی، ارتفاع معروف به بام ایران، غارها، آبشارها، رودخانه ها، آب‌های متعدد سرد و گرم معدنی، چشمه‌ها، تالاب‌ها بویژه شبه جزیره میانکاله در بهشهر و بیش از 800 آثار تاریخی شناخته شده، بهره می‌برد، اما تنها این دریا است که مسافران را به سمت مازندران می‌کشاند.

در طرح‌های دریا که هر ساله از سوی نهادهای مرتبط با این امر اجرا می‌شود، نیز تنها تعدادی نیروهای امدادی و غریق نجات و نیروهای پلیس به چشم می‌خورد که بیشتر برای محافظت اجتماعی مسافران به کار گرفته می‌شوند.

تله‌کابین شهرستان چالوس و بعضا برخی از پارک‌های جنگلی غرب استان مازندران اندکی از فضای ساده و بی‌ریای گردشگری مازندران می‌کاهد و در مابقی مناطق مسافران تنها به بهره‌گیری از خنکای دریا و طبیعت سبز استان اکتفا می‌کنند.

مازندران از قدمت و سابقه تاریخی بی‌نظیری برخوردار است. مطالعات باستان‌شناسی در غارهای کمربند و هوتو در بهشهر، زیست انسانی در مازندران را  به  حدود 9500 سال پیش از  میلاد تخمین می‌زند.

این سابقه نشان‌دهنده وجود آثار تاریخی به جای مانده از گذشتگان در این سرزمین است که بی‌شک گردآوری آنها در موزه‌ای شایسته و یا ایجاد گردشگاه‌های تاریخی بیش از دریا دل هر بیننده‌ای را خواهد ربود.

یکی دیگر از جاذبه‌های طبیعی مازندران شبه جزیره میانکاله است که از آن به عنوان یکی از 18 منطقه بیوسفری کره زمین نام می‌برند، این منطقه در بهشهر  واقع شده و تا خلیج گرگان ادامه دارد. پناهگاه‌های حیات وحش میانکاله، سمسکنده، دشت ناز و دودانگه و چهاردانگه در ساری و سیاه‌بیشه در آمل، دریاچه‌های ولشت کلاردشت (چالوس)، خضرنبی (نوشهر)، شورمست (سوادکوه) و سد لار آمل شاید برای مسافرانی که برای اولین بار وارد مازندران می‌شوند ناشناخته باشد اما جاذبه‌هایی است که هیچ‌گاه فرصت معرفی بیشتر و بهره‌گیری از آنها در بیش از یک کاتالوگ و یا بروشور نیامده است.

آب‌های گرم روستاهای آبگرم، اسک و استراباکوه (بائیجان) در لاریجان آمل در مسیر جاده هراز، رامسر و سادات محله (رامسر) و آب سرد معدنی آمولو (آمل)، غارهای دانیال (سوادکوه)، اسک (لاریجان آمل) و هوتو در (بهشهر) و پارک‌های جنگلی سی سنگان (نوشهر) و نور از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین پارک‌های جنگلی استان و کشور هستند.

آنچه می‌تواند فضای توریستی و گردشگری مازندران را از رخوت و یکرنگی خارج کند ایجاد مجتمع‌های تفریحی، تاریخی و موزه‌های حیات وحش منطقه‌ای با اقامتگاه‌های ارزان‌قیمت اما دلپسند و مهمان‌پذیر است تا هم از هجوم مسافران به نقاط معدود مانند سواحل دریا و یکی دو آبگرم و پارک جنگلی مشهور بکاهد.

آشنایی مسافران تنها با معدودی مناطق گردش‌پذیر خسارات زیست محیطی و اقلیمی جبران‌ناپذیری را به دلیل انبوه هزینه‌های باقیمانده در این مناطق بر جای می‌گذارد که افزایش آمار غرق‌شدگان در سواحل دریا، آتش‌سوزی و از بین رفتن اکوسیستم‌های جنگلی در نتیجه تردد بیش از اندازه مسافر به آن مناطق و فراموش شدن بازسازی و نگهداری موثر از آثار تاریخی است که شاید با حضور گردشگران رنگ و نوای تازه‌ای به خود گیرد.

مازندران ــ الناز پاک‌نیا