ایراد در‌کجاست؟

یادم است چند سال پیش لوح فشرده‌ای را که حاوی نوع تحریف شده‌‌ای از ملودی‌های موسیقی نواحی خراسان با اجرای سینتی سایزر بود، برای آسیب‌شناسی به وزیر وقت ارشاد دادم. اتفاقا آن نوع موسیقی در مراسم عروسی یکی از روستاهای اطراف زادگاه دوتار نواز برجسته زنده‌یاد حاج حسین یگانه تولید شده بود. طبعا در یک دهه گذشته، گرایش نوجوانان و جوانان روستاهای مناطق مختلف شتاب فزاینده‌تری داشته است.

 آیا این تغییر گرایش و استفاده از فناوری و ابزارآلات مدرن موسیقی به نوعی انحراف از مسیر درست راه صواب محسوب می‌شود؟

آیا تغییر در نگرش و منطبق شدن رپرتوار موسیقی نواحی با شرایط امروز زندگی، اتفاقی طبیعی و عادی است؟ آیا در روند فعالیت‌های فرهنگی و پروسه انتقال میراث شفاهی نوعی ناهنجاری در حال وقوع است؟ آیا همه این اتفاقات جبر زمانه است و راه گزیری در پیش ما نیست؟

محمدرضا درویشی که اینک به عنوان یکی از پژوهشگران جدی موسیقی نواحی شناخته شده، در این مراسم به نکات دیگری نیز اشاره داشته است.

او در بخش دیگری از سخنانش گفته است: زمانی بخشی و بخشی‌گری در فرهنگ ما به وجود می‌آید که تقاضا از سوی مردم وجود داشته باشد، ولی متاسفانه دوره این عرضه و تقاضا گذشته است؛ چرا که بکرات شاهد بودم با وجود شهرت جهانی هنر بخشی‌گری، اغلب بخشی‌ها حتی در روستای خودشان در غربت به سر می‌برند و تا زمانی که تقاضایی وجود نداشته باشد بخشی هم وجود خارجی پیدا نمی‌کند.

خب این تقاضا چرا از بین رفت؟ به عبارت دیگر چرا نوع تقاضاها تغییریافته است؟

روستا همان روستا، جوان همان جوان و فرهنگ همان فرهنگ است ‌ البته با یک فاصله زمانی که از یک تا چند نسل متغیر است ‌  اما این اکسیر زمان است که همه چیز را و همه کس را دستخوش تغییر و تحول می‌کند.

براستی چرا تقاضای امروز مخاطبان حول و حوش موسیقی مدرن با رنگ‌آمیزی بیشتر و ریتم و تمپوی تندتر و قوی‌تر می‌چرخد و چرا برای آن جوان روستایی دیگر نوای دوتار و روایت بخشی‌های پیر و فرتوت دیگر دل‌انگیز نیست؟

ایراد به ضعف جسمی ‌و سن بالای بخشی‌هاست یا در سلیقه تغییریافته و درک اندک جوانان یا هیچکدام؟  اگر ما بپذیریم که ایرادی هست، این ایراد در کجاست؟

حمیدرضا عاطفی‌