خودروسازی و راهبردهای پیش رو

صنعت خودرو ازجمله صنایع محوری و اساسی دنیاست . همان طور که در عرف از آن به عنوان صنعت مادر نام می برند، در دیدگاه کارشناسی نیز «صنعت صنعت ها» خوانده می شود.

کد خبر: ۱۷۶۱۵

این صنعت به علت ارتباطات وسیع با صنایع پیشین و صنایع پسین ، علاوه بر ویژگی های اقتصادی ، از ارزش اجتماعی بسیار بالایی برخوردار است . ارتباط بیشتر خانواده ها در دنیا با این صنعت ، محسوس تر از دیگر صنایع بوده و اشتغالزایی نسبتا بالای آن - بویژه در جوامعی که هنوز بهره زیادی از صنعت هوشمند و اتوماسیون نبرده اند - موجب اهمیت مضاعف صنعت خودرو شده است و افکار عمومی نسبت به تحولات این صنعت از خود واکنش نشان می دهد. تاسیس صنعت خودرو در ایران ، تقریبا همزمان با کشورهایی همچون کره جنوبی بوده است ، با این تفاوت که در اینجا به علت وجود و وفور نفت ، دولت عملا به مونتاژ خودرو اکتفا کرد و تا سالهای سال این سیاست بر صنعت خودروی ایران حاکم بود. از سال 72با تصویب قانون خودرو در مجلس و تاسیس شرکتهای قطعه ساز ساپکو و سازه گستر، سیاست خودروساز شدن آغاز شد. این سیاست با تاکید بر ساخت قطعات وارداتی خودرو ظرف 6سال بسیار اثربخش بود و توان تولید داخلی را به نحو تصاعدی افزایش داد، به طوری که تنها تولید ایران خودرو از حدود 15هزار دستگاه به بیش از 120هزار دستگاه در سال 78رسید و اکنون این ظرفیت تقریبا 2برابر شده است . هرچند خودروساز شدن ، سیاست بسیار اثربخشی بود؛ اما موضوع جهانی شدن و پیوستن به W.T.Oدر این صنعت نیز چندان جدی گرفته نشد و توان خودروسازان با تمام پیشرفت ها در مقایسه با خودروسازان منطقه (نظیر ترکیه ) و شرق دور (کره و چین ) چه به لحاظ کیفیت و چه قیمت هنوز قابل رقابت نیست . حال برای رقابت پذیری این صنعت 3راهبرد عمده وجود دارد: الف - راهبرد واردات : برخی از کارشناسان و مسوولان معتقدند با آزادسازی واردات خودرو، خودروسازان و قطعه سازان داخلی مجبور می شوند تا ضمن کاهش رقابت ، کیفیت محصولات خود را افزایش دهند. برخی از نمایندگان مجلس در حال حاضر از این دیدگاه حمایت می کنند. ب - راهبرد حمایت مطلق : آنچه در سالهای گذشته بخصوص از سال 72تاکنون وجود داشته ، همین راهبرد است . در این دیدگاه ، دولت به طور کامل از صنعت خودرو حمایت کرده و این حمایت هم شامل تعرفه و هم مسائل مالی و ارزی می شود. این راهبرد توسط مدیریت سابق سازمان گسترش و نوسازی بشدت حمایت می شد و فلسفه آن نیز اشتغالزایی و سرمایه گذاری سنگین در این صنعت بود. ج - راهبرد حمایت مشروط: بسیاری از مسوولان و کارشناسان بر این باورند که حمایت مطلق از صنعت خودرو موجب تقویت پارادایم وابستگی و آزادسازی واردات باعث هدر رفتن تلاشهای سالهای اخیر خواهد شد. این گروه ، از راهبرد حمایت مشروط دفاع می کنند. طبق این راهبرد، حمایت باید به طور جامع و مانع تعریف شده و از لحاظ مدت و میزان به طور واضح شاخصهای آن معرفی شود. راهبرد حمایت مشروط مبتنی بر تجربه کشورهایی نظیر کره جنوبی است . به نظر می رسد وزیر صنایع و سازمان گسترش در حال حاضر با این دیدگاه موافق باشند. در هر صورت ، مناسب ترین راهبرد برای ادامه حیات خودروسازی در کشور همین دیدگاه است . امید است این راهبرد در عالم واقعیت و عمل ، جایگاه شایسته خود را یافته و در عالم نظر هم موجبات وفاق را فراهم سازد.