به گزارش فارس، اولین تصحیح شاهنامه در دوران معاصر در کلکته براساس نسخههای محدودی انجام شد. این شاهنامه در قرن هجدهم به صورت چاپ سنگی منتشر شد.
پس از این ژول مول، شاهنامهپژوه فرانسوی در قرن نوزدهم تصحیحی از این اثر منتشر کرد که انتقادات زیادی به آن شد. وولرس و لاندوئر، مصحح هلندی نیز بعد از ژول مول شاهنامه را تصحیح کرد.
یکی از آخرین تصحیحهای منتشر شده، تصحیح معروف به مسکو است. این تصحیح زیرنظر ی.ا.برتلس، شاهنامهپژوه روس انجام شد. آخرین تصحیح کامل از شاهنامه را جلال خالقیمطلق با استفاده از 50 نسخه خطی انجام داد. علاوه بر این، مهدی قریب و فریدون جنیدی نیز تصحیحاتی از شاهنامه انجام دادهاند. تصحیح مهدی قریب سال گذشته منتشر شد و تصحیح فریدون جنیدی نیز امسال منتشر میشود.
همچنین از امروز کتابخانه ملی ملک 19 نسخه نفیس خطی و سنگی از شاهنامه را به مناسبت بزرگداشت مقام فردوسی نمایش میدهد. مهتاب باصفا، رئیس کتابخانه ملی ملک به فارس گفت: قدیمیترین نسخه در این نمایشگاه نسخهای مربوط به قرن هشتم است که به خط نستعلیق محمود بن میران بن ابراهیم کتابت شده است.
به گفته باصفا، نفیسترین نسخه خطی در این نمایشگاه شاهنامه معروف به بایسنقر است. این شاهنامه به خط نستعلیق یوسف بن ابیسعید قاضی نیشابوری است و سال 833 هجری قمری کتابت شده است.
شاهنامه بایسنقری، یکی از نسخههای قدیمی و خاص شاهنامه در سطح جهان است که 22 نقاشی مینیاتور به سبک هرات دارد و در سال 1430 میلادی به سفارش بایسنقر، نوه تیمور لنگ تهیه شده است.
نسخه اصلی شاهنامه بایسنقری در کتابخانه سلطنتی کاخ گلستان نگهداری میشود و سال 2007 نیز از طرف ایران به عنوان اثری در حافظه جهانی یونسکو ثبت شد.
نمایشگاه نسخههای خطی و سنگی کتابخانه ملی ملک به مدت 10 روز در ساعات اداری برپا است.
پیام شاهنامه برای امروز
به گفته جلال خالقی مطلق، یکی از مهمترین مالخذ فرهنگ ایران، بخش تاریخی «شاهنامه» است که باید مورد توجه قرار گیرد.
این مصحح شاهنامه در گفتگو با ایسنا درباره پیام امروز شاهنامه گفت: پاسخ به این پرسش یک کتاب است. برای ایرانیها البته 2 موضوع اهمیت دارد؛ یکی توجه به میهن، فرهنگ و تاریخشان و دوم، توجه به زبان و ادبیات فارسی که بزرگترین پیام شاهنامه برای ایرانیان است. برای جهانیان هم توجه به انسانیت، عدل، داد، امنیت و اخلاقیات.
نامه سرشت ایرانیان
دکتر میرجلالالدین کزازی نیز گفت: ما ایرانیان امروزه در برابر دوراههای ایستادهایم و راه سومینی فرارویمان نیست. این دو راه این است، ایرانی بمانم یا ایرانی نمانم.
به گزارش مهر، دکتر کزازی در مراسمی که در دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار شد، گفت: اگرچه هستی تنی و اندامی شناختی ما در گرو پدران زیستشناختی ماست، اما هستی و چیستی فرهنگی و تاریخی و مشی ما در گرو فردوسی است.
کزازی در ادامه اظهار کرد: چندین بار این سخن را گفتهام که در سالشمار ایران، بسیاری از روزها به نام یکی از بزرگان ایران زمین زیور گرفته است. بزرگانی چون حافظ، سعدی، مولوی، عطار و... اما در هیچیک از این روزها تب و تاب و تکاپوی فرهنگی که در هفتهها و ماههای فردوسی در ایران زمین میبینید، نمیتوان دید.
وی افزود: شما در سراسر جهان سخنورانی از گونه خیام، مولانا، سعدی و حافظ نمیتوانید یافت. اما شاهکارهای هیچیک از این سخنوران را نمیتوان نامه منش و فرهنگ ایرانی نامید. تنها نامی که این نام را میبرازد، شاهنامه است و آن بیداری و خودآگاهی را در دیگر شاهکارهای ادبی نمونهوار، گسسته و پارهپاره مییابیم و تنها در شاهنامه است که چیستی و هستی تاریخی ما به یکبارگی جای گزیده است و شاهنامه نامه سرشت ایرانی است و به درستی از همین روی، نامه سرنوشت ایرانی نیز هست.
تداوم فرهنگی ایرانیان
به عقیده فتحالله مجتبایی، شاهنامه فردوسی تداوم فرهنگی ایرانیان را نشان میدهد.
این نویسنده و پژوهشگر در گفتگو با ایسنا عنوان کرد: شاهنامه، ایران پیش از اسلام را به ایران بعد از اسلام پیوند میزند. این قسمت شاهنامه خیلی مهم است. باید به شاهنامه به عنوان رشتهای که ایران گذشته و حال را به هم ربط میدهد، نگاه کرد؛ هم از لحاظ موضوع و مضامین و هم از لحاظ زبان. زبان شاهنامه زبانی است که چگونگی حالات و روحیات ملت ایران را پیش و بعد از اسلام منعکس میکند. زبانی که بعد از یکهزار سال هنوز تغییر پیدا نکرده و از سوی دیگر با زبان پارسی میانه ارتباط نزدیک دارد. همچنین زبان پارسی میانه را که زبان دوره ساسانیان بوده است، با زبان پارسی جدید که بعد از اسلام در ایران رواج پیدا میکند به هم پیوند میزند. شاهنامه از این لحاظ خیلی مهم است که به آن توجه نمیشود.
ا
ین مترجم در بخشی از گفتگو با ایسنا متذکر شد: پیام امروز شاهنامه برای جامعه ما، تقویت حس ملیت و هویت ملیمان است که آن را بر خودمان عیان میکند. شاهنامه در ما ایجاد خودباوری میکند. این از لحاظ تعلیمات اخلاقی و از لحاظ تعلیمات روحی هم میتواند به ما ثابت کند که ملتی ریشه داریم و این خیلی مهم است که ملتی ریشه داشته باشد.