ال‌پائیس، غول رسانه‌ای اسپانیا

به یقین می‌گویم طی اقامت 9 روزه ما در مادرید حتی یک شهروند مادریدی را ندیدیم که برای عبور از تقاطع از خط عابر پیاده نگذرد و یا به جای پیاده‌رو در خیابان قدم بزند (البته گاه یکی از ما از این قانون تخطی می‌کردیم که با اعتراض دیگر همراهان مواجه می‌شدیم!)

چراغ‌های راهنمایی اینجا چه سریع سبز و قرمز می‌شوند. شاید 30 یا 40 ثانیه و ضمنا زمان‌سنج هم ندارند، از پلیس هم خبری نیست، به یاد چراغ‌های راهنمایی تهران می‌افتیم که گاه 180 ثانیه قرمز و اگر مامور راهنمایی آن را نگه ندارد 15 ثانیه سبز می‌شوند و باز... نکته جالب دیگر خطوط عابر پیاده است که حدود 20 تا 30 متر با تقاطع چهارراه‌ها فاصله دارند و شهروندان خود را ملزم می‌دانند با کمی دور کردن مسیر خود حتما از خط عابر پیاده گذر کنند.

در مسیر رسیدن به کاخ نخست‌وزیری از آقای رمضانی (راننده خودروی ون سفارت) می‌پرسم؛ قوانین راهنمایی و رانندگی و میزان جریمه‌ها در اسپانیا چگونه است، می‌گوید: جریمه‌ها بسیار سنگین است. برای مثال صحبت کردن با تلفن همراه هنگام رانندگی، 300 یورو و عبور از چراغ قرمز 600 یورو جریمه دارد.

رمضانی ادامه می‌دهد که نداشتن گواهینامه هنگام رانندگی در اسپانیا 6 ماه زندان دارد و در صورت تکرار، متخلف برای همیشه از رانندگی منع می‌شود.

برای ورود به کاخ نخست‌وزیری خیلی بگیر و ببندهای رایج وجود ندارد. نه تلفن همراهمان را می‌گیرند و نه بازدید بدنی می‌شویم. فقط هنگام ورود، فهرست هیات رسانه‌ای ایران با پاسپورت‌های آنها کنترل می‌شود و چون نام آقای توکلی در فهرست گروه نیست و او پاسپورتش را هم همراه ندارد چند دقیقه معطل می‌شویم. 

ما را به اتاقی که دفتر مطبوعاتی نخست‌وزیری است، راهنمایی می‌کنند و در آنجا مورد استقبال فاستینو دیافرانتینی، معاون بخش مطبوعاتی نخست‌وزیری اسپانیا قرار می‌گیریم. او کمی درباره فعالیت این معاونت سخن می‌گوید و شمه‌ای از وضعیت رسانه‌های اسپانیا را در اختیار ما قرار می‌دهد و می‌گوید: 3000 نشریه و 100 روزنامه در اسپانیا فعالیت می‌کنند و بیشتر روزنامه‌ها در این کشور حزبی هستند.

در اواخر جلسه خانم نیه بس اویکو اچه آس به جمع ما می‌پیوندد که اکنون وزیر مشاور ارتباطات اسپانیاست و حدود 10 روز است که به این سمت ملحق شده است. او که قبلا سردبیر یک شبکه رادیویی بوده، چندان بر حوزه کاری‌اش اشراف ندارد و بیشتر پاسخ به سوالات را به معاون خود واگذار می‌کند.

وقت ما تنگ است و برنامه‌ها فشرده. قرار است بعد از ملاقات با مشاور ارتباطات به بازدید از روزنامه ال‌پائیس برویم.  رسانه‌های گروهی در اسپانیا تحت کنترل چند گروه رسانه‌ای بزرگ از جمله پریسا (Perisa)، وسنتو (Vocento) و گودو (Godo) است. این غول‌های رسانه‌ای هر کدام ده‌ها روزنامه، مجله و شبکه رادیو تلویزیونی دارند.

روزنامه‌ ال‌پائیس با شمارگان روزانه 460 هزار نسخه متعلق به گروه پریساست که چندین روزنامه اقتصادی، ورزشی و حوادث را هم منتشر می‌کند. تحریریه ال‌پائیس بسیار وسیع، شلوغ و با امکانات و تجهیزات مدرن است. به موازات تحریریه بزرگ آن راهرویی با دیوارهای شیشه‌ای قرار دارد که خوزه مانوئل، معاون سردبیر ال‌پائیس پاسخ سوالات را به استقرار در آن راهرو حواله می‌دهد. او با لبخند و پوزش می‌گوید: اینجا تمرکز خبرنگاران به‌هم می‌خورد و بهتر است در راهرو با یکدیگر سخن بگوییم.

در طول عبور از تحریریه ال‌پائیس، خبرنگاران آن با لبخند به ما خوشامد می‌گویند. ال‌پائیس روزنامه‌ای چپگراست. معاون سردبیر آن می‌گوید: 450 خبرنگار و نویسنده در تحریریه بزرگ آن فعالیت می‌کنند و حرکت به سمت نگارش نرم خبر و ساده‌نویسی همراه با تحلیل از ویژگی‌های ال‌پائیس است.

مانوئل بر تغییر و تحولات عصر دیجیتال تاکید می‌کند و استفاده از عکس تغییر در گرافیک و صفحه‌بندی، بهره‌گیری از تصاویر جذاب و تحول در محتوا و حرکت به سوی تحلیل را از اصول حاکم بر ال‌پائیس می‌داند و می‌گوید: مردم قرن 21 وقت کمی دارند و باید با مطالب کوتاه و مفید به آنها کمک کرد.

پس از دیدار از بخش‌های مختلف ال‌پائیس و گروه‌های خبری آن، خوزه مورینیو، سردبیر ال‌پائیس به مدت کوتاهی در جمع ما حاضر می‌شود و در همان لحظه نخست قبل از این‌که بنشیند به ما می‌گوید که آیا می‌دانیم او سال گذشته با رئیس‌جمهور ایران دیدار داشته؟ از او می‌پرسیم نظرش درباره ایران و رئیس‌جمهور آن چیست، می‌گوید: سادگی و عزم راسخ را در رئیس‌جمهور ایران دیدم و در سفر به تهران تلاش کردم با واقعیت‌های جامعه ایران همراه شوم.البته جامعه ایرانی را پرتکاپوتر و شاداب‌تر از دولتمردان آن دیدم، بویژه نقش موثر زنان در ایران.

صفری خبرنگار فارس می‌پرسد: آیا به خبرنگاران ایرانی اجازه می‌دهند با بالاترین مقام رسمی کشورتان مصاحبه کنند و او می‌گوید: قبول دارم. این مشکل برای خود ما هم وجود دارد و سالها باید منتظر مصاحبه با مثلا آقای زاپاترو باشیم.

«2500 تا 3000 یورو میانگین حقوق خبرنگاران ال‌پائیس» این پاسخ آقای خوزه مانوئل به سوال من بود. از او می‌پرسم: آیا این اتفاق در مطبوعات اسپانیا می‌افتد که خبرنگار ال‌پائیس برای روزنامه‌ای دیگر مثلا ال‌موندو هم قلم بزند. می‌خندد: <نه، خبرنگار ال‌پائیس فقط خبرنگار ال‌پائیس است. به خانم مهراد مترجم گروه می‌گویم به او بگوید که در ایران خبرنگاری را شغلی سخت می‌دانند و به همین دلیل آنها با 20 سال سابقه کار بازنشسته می‌شوند. تعجب می‌کند و با اشتیاق می‌گوید: خیلی خوب است. اینجا از این خبرها نیست. شما وضعتان خیلی خوب است.

زهرا عرب‌