کاهش‌ سوانح ‌‌رانندگی ‌با‌ خودروهای‌ کم‌ مصرف‌

 پیشرفت و توسعه روزافزون موتور‌های انژکتوری ازجمله مهم‌ترین عوامل موثر در کاهش مصرف خودروهایی است که با موتور احتراق داخلی کار می‌کنند. حجم و پیچیدگی محاسباتی که پردازشگر یک موتور انژکتوری را در ثانیه انجام می‌دهد، بسیار بالاست و تلاش مهندسان شرکت‌های خودروسازی دنیا بر آن است که با هر چه بهینه‌تر کردن رژیم حاکم بر پاشش سوخت و هوشمندتر ساختن بخش موسوم به ای ‌ سی ‌ یو به لحاظ نرم‌افزاری، به موتورهایی با مصرف کمتر و کارایی بالاتر برسند.

این خودرو از چه ویژگی مکانیکی و زیست‌محیطی برخوردار‌است؟

 خودروی در دست ساخت خودرویی تک‌سرنشین، با حداکثر سرعت 70 کیلومتر بر ساعت است. به واسطه تمهیداتی که در طراحی و ساخت بخش‌های مختلف آن اندیشیده شده است، به ثبت رکورد 500 کیلومتر با یک لیتر بنزین امیدواریم.

آیا تک‌سرنشین بودن این خودرو را مانعی برای صنعتی شدن آن نمی‌دانید؟

در حال حاضر، بخش نسبتا بزرگی از سوخت مصرفی کشور را موتورسیکلت‌ها و خودروهای تک‌سرنشین تشکیل می‌دهند. اگر به این خودرو به دید جایگزینی برای موارد مذکور بنگریم، اقتصادی بودن تولید صنعتی آن اثبات می‌شود. بدون شک هنگام تردد یک خودروی سواری عادی با ظرفیت 4 نفر اما تک‌سرنشین‌، راننده برای جابه‌جایی کسر بزرگی از جرم خودروی خود هزینه اضافی پرداخت می‌کند. این نگرش به مصرف در کشورهای اروپایی خودروسازان را بر آن داشته است که به طراحی و ساخت و تولید خودروهایی مشابه آنچه ما مشغول ساخت آن هستیم، گرایش پیدا کنند. بر این اعتقادیم که گسترش دامنه تولید این خودروها، ایجاد آگاهی و اعتماد برای مصرف‌کننده از صرفه اقتصادی آن راه را برای تجاری‌ کردن طرح فراهم می‌کند. استفاده از موتورسیکلت‌ها یکی دیگر از مشکلات کشور در بحث آلودگی، مصرف سوخت و همچنین حوادث جانی و مالی است که قطعا جایگزینی آن با یک خودروی یک‌نفره مناسب تاثیر بسزایی در کاهش مرگ و میر و سوانح ناشی از موتورسیکلت‌ها دارد.

از سوابق گروه خودروی دانشگاه صنعتی اصفهان، فعالیت این گروه، چالش‌های موجود و چگونگی تامین مالی در ساخت این خودرو برایمان بگویید.

 گروه خودروی دانشگاه صنعتی اصفهان، از سال 78 آغاز به کار کرد. از آن زمان تاکنون طراحی و ساخت موفقیت‌آمیز 2 خودروی صحرایی در سال‌های 2004 و 2005، یک خودروی فرمول در سال 2007 و یک خودروی الکتریکی در سال گذشته در کارنامه این گروه قرار گرفته است.

محدودیت روزافزون سوخت‌های فسیلی از یک سو و مشکلات به وجود آمده در توزیع بنزین بویژه در سال گذشته، رویکرد این گروه را به سمت بهینه‌سازی مصرف تغییر داد و طرح ملی طراحی و ساخت خودروی بسیار کم‌مصرف از اوایل سال 86 با همکاری تنی چند از اساتید دانشگاه صنعتی اصفهان به سرپرستی اینجانب، حمایت شرکت خودروسازی سایپا و همکاری فنی شرکت آئسکو کلید خورد. این تیم 10 نفره در بخش‌های مختلف موتور، شاسی و بدنه، سیستم انتقال قدرت، سیستم تعلیق و ترمز و برنامه‌ریزی مشغول فعالیت هستند. برنامه‌ریزی و زمان‌بندی مراحل انجام طرح از سوی مهندس صنایع انجام شده و تلاش می‌کنیم  که طرح در فازهای طراحی‌شده پیش برود.
خوشبختانه در سال گذشته انعقاد قرارداد طراحی و ساخت خودروی بسیار کم‌مصرف با شرکت خودروسازی سایپا انجام شد و امیدواریم پس از انجام فاز اول این طرح در سال 1387 مراحل تکمیل‌سازی و نمونه‌های بعدی و بهینه‌سازی شده این خودرو انجام شود. هدف نهایی ما طراحی و ساخت یک خودروی شهری بسیار کم‌مصرف است که بتواند از کارایی کافی برای شهروندان برخوردار باشد.

البته با تلفیق این فناوری در دیگر خودروهای ساخته شده در گروه خودروی دانشگاه صنعتی اصفهان، مانند خودروی صحرایی، می‌توان خودروهایی برای مصارف کشاورزی، بیابانی و حتی تفریحی داشت.

خودروی مذکور از چه قابلیت‌ها و ویژگی‌های برخوردار است؟

 طراحی این خودرو که هم‌اکنون مراحل پایانی ساخت خود را طی می‌کند، در بخش‌های مختلف از اصول زیر پیروی می‌کند:

کاستن از وزن خودرو با استفاده از مواد جدید کامپوزیتی فیبرکربنی و آلیاژهای خاص آلومینومی، ارگونومی ویژه و بهینه‌سازی ایرودینامیکی، بهینه‌سازی موتور و سیستم انتقال قدرت با نسبت دنده‌های پیوسته.

منظور شما از مواد جدید مورد استفاده چیست، آیا موانعی برای استفاده از این مواد در مقیاس انبوه‌تر وجود دارند؟

 به طور کلی، مواد مرکب (کامپوزیت). این مواد  در کشور ما آن طور که باید و شاید جای خود را در صنعت یافته‌‌اند که در این میان صنعت خودروسازی و هوا فضا اولین صنایع آسیب‌پذیر به شمار می‌روند. الیاف شیشه تا حدی در مراکز مختلف برای قطعه‌سازی استفاده می‌شوند، اما برای نفوذ الیاف کربنی به صنعت کشور راه بسیار است. وزن بسیار کم این مواد در مقابل مقاومت بسیار بالایی که از خود نشان می‌دهند، امکان بازیافت طبیعی آنها، سازگاری با محیط زیست و البته قیمت بالا و مشکلات ساخت از ویژگی‌های آن است. متاسفانه در ایران حتی یک کارخانه تولید این الیاف و حتی بافت آنها وجود ندارد و این مساله در صورت عدم سرمایه‌گذاری مناسب صنعت و کار علمی دانشگاه ازجمله نقطه‌ضعف‌های زیرساختی ما در آینده خواهد بود.

در بخش انتقال قدرت چه تمهیداتی برای کاهش مصرف اندیشیده‌اید؟

 آنچه در سیستم انتقال قدرت خودروهای شهری دیرزمانی است استفاده می‌شود و کمتر سازنده‌ای به فکر دگرگون کردن آن افتاده است؛ یکی از عوامل بالا بودن مصرف سوخت به شمار می‌رود. بررسی‌های ما نشان می‌دهد که وجود 4 یا 5 نسبت دنده فراهم‌آورنده نظام مناسبی برای انتقال قدرت موتور به تایرها نیست و استفاده از سیستم انتقال قدرت پیوسته CVT یا ‌(Continously Variable Transmission) با قابلیت تعویض نسبت دنده در گستره پیوسته‌ای از بازه مورد نظر راهکاری است که ما از آن بهره جسته‌ایم. یک موتور احتراق داخلی بالاترین بازدهی خود را در دور مشخصی نشان می‌دهد و پایا نگه داشتن موتور در آن وضعیت مطلوب، مستقل از وضعیت جاده و دیگر عوامل دخیل جز با چنین مکانیسمی امکان‌پذیر نخواهد بود.

از شرکت در مسابقات شل اکوماراتن فرانسه نیز برایمان بگویید.

حضور در مسابقات بسیار معتبر و بین‌المللی اکوماراتن که از سوی شرکت نفتی شل در فرانسه برگزار می‌شود میدانی جهانی برای ارائه تجربیات خودروسازان و مراکز تحقیقاتی  دانشگاهی در این زمینه است. قصد داریم که به عنوان تنها کشور طراح و سازنده این خودرو در منطقه و به عنوان تنها نماینده ایران برای اولین بار امسال در این مسابقات شرکت کنیم.