ازدواج امری الهی است‌

در کشور ما با وجود عقاید، الگوها و سنت‌های اصیل‌‌ و ساده اسلامی برای ازدواج، متاسفانه در حال حاضر این ارزش متعالی و مقدس در چنگال آداب و رسوم غلط و ضد‌ارزش‌ها گرفتار شده است و در طول زمان دستورات ساده اسلام و سنن حسنه پیامبر گرامی و ائمه اطهار از روی عدم آگاهی، مطابق تمایلات و سلیقه افراد مختلف جهت داده و چیزی به آن اضافه شده است. بدان گونه که امروز ازدواج جوانان در کشور ما بیش از آن که بعد مادی و اقتصادی داشته باشد ریشه در ابعاد فرهنگی و فکری دارد که تاروپود آن به صورت آداب و رسوم غلط و ضدارزش، تشریفات و توقعات بی‌جا و بعضا خرافی است که غالبا محصول چشم و هم‌چشمی و رقابت‌های مخرب، تقلید‌های کورکورانه، مسخ هویت و کرامت انسانی است.

برخی از مهمترین و عمومی‌ترین آداب و رسوم و سنت‌های ازدواج بین خانواده‌های ایرانی عبارتند از: ازدواج تحمیلی؛ با این که خوشبختانه با افزایش دانش و بینش خانواده‌ها، از شدت این مساله که برخلاف اصول اخلاقی، اجتماعی و احکام اسلامی است، کاسته شده؛ اما هنوز هم در برخی مناطق، پدر، مادر و نزدیکان داماد، هر دختری را که پسندیدند و پیشنهاد کردند، بدون نظرخواهی معقول از پسر، او را مجبور به ازدواج با آن شخص می‌کنند و بعضی پسرها هم بدون توجه به مشکلات بعدی براحتی تن به این مساله می‌دهند. در این خانواده‌ها عموما وضع دختران و مجبور کردن آنان به ازدواج‌های تحمیلی، بسیار وخیم‌تر است.

شیربها: در بعضی شهرها و روستاها رسم غلط بر آن است که قبل از عروسی برای تهیه مقداری از جهیزیه، از داماد مبلغی پول نقد به عنوان شیربها می‌گیرند که خود مانع و مشکل بزرگی برای خانواده‌هاست و یکی از آسیب‌های کوچک آن است که خانواده داماد در مقابل،‌ عموما انتظار دارند که جهیزیه مفصلی بازگردانده شود.

مهریه: یک سنت حسنه اسلامی است که از زمان پیامبر اکرم(ص) وجود داشته و تعیین آن مورد تاکید است. با این که عده‌ای می‌گویند مهریه را چه کسی داده و چه کسی گرفته، پرداخت آن عندالمطالبه بر ذمه داماد است، یعنی هرگاه زن طلب مهریه کرد، شوهر باید آن را پرداخت کند. در قدیم، مهریه عموما ساده و براساس دستورات اسلامی، به روال مهرالسنه حضرت فاطمه زهرا(س) بوده است؛ اما متاسفانه امروزه بسیاری از مردم، این سنت پسندیده را مطابق با تمایلات خود جهت داده‌اند و مهریه را به عنوان ارزش یک دختر تلقی می‌کنند و به اشتباه مهریه سنگین را پشتوانه‌ای محکم و تداوم‌بخش در زندگی زناشویی می‌پندارند.

این دسته از والدین را باید آگاه کرد که دختر و زندگی او کالای مورد معامله نیست تا بر سر مبلغ مهریه‌اش بحث کنند و باید بدانند که طلب مهریه سنگین، نشانه عدم اعتماد و اطمینان کمتر است و بهانه‌ای برای ایجاد انتظار نامعقول و جهیزیه‌ای خارج از توان که همه اینها از آفت‌های ازدواج و آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی آن محسوب می‌شوند.

جهیزیه: جهیزیه باید سبک، ساده و در حد ضروریات اولیه شروع زندگی جدید باشد. همان گونه که جهیزیه حضرت فاطمه زهرا (س) به روایتی 17 قلم بوده است که در آن زمان به 63 درهم خریداری شده است و این هم از سنت‌های حسنه اسلامی است که بتدریج از هدف اصلی دور شده و متاسفانه در زمان ما یکی از مشکلات ازدواج شده است، بدان‌گونه که برخی خانواده‌ها به جهیزیه عروسشان با وسواس توجه می‌کنند و اگر آن را نپسندیدند، مایه سرشکستگی خود و خانواده خود تصور می‌کنند و ارزش عروس خود را با وجود فضایل اخلاقی فراوان به جهیزیه‌اش می‌شناسند.

تجملات و تشریفات دست و پاگیر: باید نهضتی بر ضد ازدواج‌های پرخرج و تشریفاتی به وجود آورد که هزینه‌های زیادی را نابود می‌کند و انگیزه‌ای جز چشم و همچشمی و رقابت‌های مخرب ندارد. باید با الهام از دستورات عالی اسلام با هرگونه تجمل‌پرستی و خرج‌تراشی‌های بی‌دلیل در امر ازدواج بشدت مبارزه کرد. باید در فرهنگ عمومی این باور ایجاد شود که خرج‌تراشی و هزینه‌های زیاد در مراسم مختلف ازدواج نه دلیل شخصیت، نه نشانه آبرو و نه موجب تحکیم پیوند زناشویی است. ریشه بسیاری از کدورت‌ها، اختلاف‌های خانوادگی و جدایی‌ها را باید در همین آداب و رسوم غلط، در همان شب‌های جشن و سرور پرخرج، تقید به مشتی آداب و رسوم غلط و توقعات بیجا و توجه افراطی به ظواهر مادی به هنگام خواستگاری جستجو کرد.

در پیوندی که دختر و پسر از روی شناخت، با یکدیگر صمیمیت و تفاهم داشته و والدین آنان بدون سختگیری‌های بیجا و پس از مشاوره و بررسی آن را تصویب می‌کنند و در یک محفل شاد و دوستانه و صمیمانه برگزار می‌شود، نیازی به تشریفات کمرشکن، پیراهه‌های ابلهانه و تجملات و مخارج رویایی نیست.