در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
رضا سادات
دریچهای نو به آینده قبرس
در حالی که رهبران ترکها و یونانیتبارهای قبرس طی روزهای اخیر خود را برای از سرگیری مذاکرات یکپارچگی این جزیره از دیروز آماده میکردند برچیده شدن دیوار حائل نیکوزیا، پایتخت در ساعات میانی روز پنجشنبه دریچهای تازه به حل معضل چند دههای دوپارگی قبرس گشود.
قبرس پس از تهاجم نیروهای ترکیه در سال 1974 میلادی و اشغال بخش شمالی این جزیره به دنبال کودتای نافرجام گروهی از افسران یونانیتبار ارتش این جزیره که به دنبال اتحاد با یونان بودند عملا به دو بخش تبدیل شد.
رهبران ترکتبارها در سال 1983 میلادی از جدایی بخش شمالی و ایجاد جمهوری ترک زبان شمال قبرس خبر دادند که جز ترکیه هیچ کشوری موجودیت این جمهوری را به رسمیت نشناخت.
تلاشهای مکرر سازمان ملل متحد و میانجیگری کشورهای مختلف برای حل بحران قبرس و پایان دادن به دوپارگی این جزیره ثمر نداد و نظرسنجی آوریل 2004 میلادی پیرامون پیشنهاد کوفی عنان، دبیرکل وقت سازمان ملل متحد برای اتحاد دوپاره قبرس به دلیل مخالفتهای تاسوس پاپادوپولوس، رئیسجمهور وقت بخش یونانینشین با رای منفی یونانیتبارها به این طرح و اتحاد با ترکتبارها پایان یافت.
بخش یونانینشین جنوب قبرس در ماه مه سال 2004 میلادی به نیابت از تمامی جمهوری قبرس به عضویت اتحادیهاروپایی درآمد. این تحول بیش از هر تلاش میانجیگرانهای در گذشته بر روند مذاکرات صلح و اتحاد مجدد رهبران دوپاره قبرس تاثیر گذاشت.
ترکتبارهای قبرس که نمیخواستند از منافع و امتیازات عضویت در اتحادیهاروپایی بیبهره بمانند در مواضع خود در قبال اتحاد دوباره قبرس کوتاه آمدند و مذاکرات در فضایی تازه و توام با تفاهم از سر گرفته شد.
ترکتبارها تاکید دارند خواهان جدایی از قبرس یکپارچه نیستند و در همهپرسی سال 2004 سازمان ملل متحد به خط مشی تعیین شده از سوی این سازمان برای اتحاد دوباره قبرس رای مثبت دادند.
اگرچه ترکتبارها طی چهار دهه گذشته هر آنچه در توان داشتند برای خروج از بنبست و انزوای سیاسی در عرصه بینالمللی انجام دادند لیکن عاقبت چارهای جز قبول اتحاد دوباره با یونانیتبارها و قرار گرفتن زیر پرچم واحد جمهوری قبرس پیش روی خود ندیدند.
پافشاری پاپادوپلوس بر عدم مصالحه با ترکتبارها به قیمت شکست او در انتخابات ریاستجمهوری ماه گذشته میلادی بخش یونانینشین قبرس تمام شد. رای منفی یونانیتبارها به او بدان معنا بود که آنان خواستار پایان وضعیت تعلیق کنونی و تسریع روند یکپارچگی جزیره قبرس هستند.
در آن سوی ماجرا ترکتبارها هم که از انزوای بینالمللی و محرومیت از منافع اقتصادی و سیاسی عضویت در اتحادیهاروپایی به ستوه آمدهاند، خواست مشابهی دارند و به همین دلیل گمان میرود مذاکرات جاری بین دو طرف برخلاف گذشته بینتیجه نباشد.
کریستوفیاس، رئیسجمهور بخش یونانینشین هفته گذشته در حاشیه اجلاس سران اتحادیهاروپایی در بروکسل، پایتخت بلژیک و مقر دایمی این اتحادیه طرح پیشنهادی خود برای حل بحران قبرس را مطرح کرد که این طرح از حمایت تمامی اعضای بلوک 27 عضو اروپایی برخوردار شد.
طلعت هم که همین اواخر در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی در سنگال با
بان کی مون دیدار کرده بود بر عزم خود برای تسریع روند حل بحران قبرس تاکید دارد.
با این حال نباید تصور کرد که حل بحران قبرس عاری از چالش خواهد بود. قبرس در سال 1960 از انگلیس استقلال یافت و حاکمیتی اشتراکی بین ترکتبارها و یونانیتبارها شکل گرفت اما ناکامی این سیستم موجب شد اعضای دو جامعه در سال 1964 رو در روی هم قرار گیرند.
سازمان ملل وارد عمل شد و با اعزام نیروی حافظ صلح درصدد آرام کردن اوضاع این جزیره برآمد. پس از ورود نیروهای ترکیه به شمال قبرس در سال 1974 نیروهای سازمان ملل متحد مسوولیت حفاظت از خط حائل دو قبرس و انجام امور بشردوستانه را بر عهده داشتهاند.
یونانیتبارها حضور نیروهای ترکیه در این جزیره را علت اصلی بحران میپندارند و خواستار خروج سریع و
بی قیدوشرط 35 هزار نظامی ترک از قبرس هستند اما از نگاه ترکتبارهای قبرس ریشه بحران را باید در منازعات اوایل دهه 60 جست.
در آن زمان یونانیتبارهای افراطی نقشه اخراج اقلیت ترکتبار از این جزیره و اتحاد با یونان را در سر داشتند.
ترکتبارها خواستار پیگیری طرح یکپارچگی قبرس براساس اصل برابری حقوق اقلیت ترکتبار با اکثریت یونانیتبار هستند و موفقیت مذاکرات صلح منوط به موافقت یونانیتبارها با این خواسته خواهد بود.
یکی از مطالبات اصلی یونانیتبارها بازگشت مهاجران ترکی است که پس از اشغال بخش شمالی قبرس وارد این جزیره شدهاند.
سازمان ملل متحد در طرح صلح خود بازگشت 40 هزار تن از این گروه را پیشبینی کرده اما از دید یونانیتبارها این تعداد تنها کسری از تعداد واقعی مهاجرانی است که در این سالها به قبرس آمدهاند.
اختلافنظرهای دو طرف به همین دو مورد ختم نمیشود. در دور جدید مذاکرات موضوعات حساسی چون امنیت، چگونگی تقسیم داراییها، بازگشت مهاجران ترک و وضعیت قیمها روی میز مذاکره قرار خواهد داشت.
سه کشور ترکیه، یونان و انگلیس پس از بروز ناآرامیهای دهه 60 میلادی با امضای توافقنامهای که رهبران وقت قبرس هم آن را تایید کردند خود را قیمهای این جزیره معرفی کرده و برای خود حق مداخله در امور این جزیره را قائل شدند که ترکیه دقیقا با استناد به همین توافقنامه در سال 1974 نیروهای خود را به شمال قبرس گسیل داشت.
وجود این موانع مسیر دستیابی به اتفاقنظر بر سر آینده قبرس را به معبری پرمخاطره و صعبالعبور تبدیل کرده که عبور از آن چندان آسان نخواهد بود.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
