اسیر سرعت و شتاب‌

از رادیو شروع کنیم؟

کاری که هیچ‌گاه از آن خسته نمی‌شوی.

همکاری خود را با رادیو با چه برنامه‌ای شروع کردید؟

همکاری خود را با شبکه جوان و گزارشگری برنامه‌هایی چون «اندیشه‌های نو»، «گستره دانش»، و «یک صبح، یک سلام» آغاز کردم و در ادامه سردبیری برنامه‌هایی چون «عصر به خیر دانشمند»، «به رنگ پاییز» و «سجاده و سرب» از رادیو ایران را نیز برعهده گرفتم.

در حال حاضر با چه برنامه‌هایی فعالیت می‌کنید؟

با برنامه «سلام ایران» رادیو ایران ساعت 30/6 تا 8 صبح، «نگاه روز دوشنبه‌ها» ساعت 30/15، «تکاپوی صنعت» هر روز از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 30/8 صبح، «صندلی خدمت» برای انتخابات هشتمین دوره مجلس از ساعت 13 روز دوشنبه‌ها همکاری دارم.

کار شما بیشتر گزارشگری است یا سردبیری؟

به گزارش علاقه بیشتری دارم.

فکر می‌کنید چه نکات مشترکی بین این دو حرفه و مهارت است؟

در گزارش هم شما حقیقتا سردبیری یک برنامه کوتاه مدت را عهده‌دار هستید. اگر به گزارش به عنوان یک مجموعه کامل نگاه شود و نه تنها یک مصاحبه کوتاه بی‌سر و ته.

شما خودتان را رادیویی می‌دانید؟

رادیویی بودن کار آسانی نیست. ویژگی‌‌های رادیو نسبت به رسانه‌های دیگر باعث شده که رادیویی بودن حتی با رسانه‌ای بودن هم تفاوت داشته باشد.

مگر رادیو چه ویژگی‌هایی دارد که می‌گویید رادیویی بودن حتی با رسانه‌ای بودن تفاوت دارد؟

با توجه به ویژگی منحصر به فرد رادیو، یعنی این که هر شخص در هنگام انجام کارهای خود می‌تواند از اطلاعات آن استفاده کند، باید تعریفی درست از سرعت در انتقال پیام‌های رادیویی بیان کرد. برخی برنامه‌ها اسیر جو سرعت شده‌اند و آن‌قدر پرشتاب هستند که مخاطبان لحظه‌ای رادیو و مخاطبان فعال این رسانه، قادر به درک موضوعات مطرح شده در برنامه‌ها نیستند. در حقیقت سرعت‌ گیرایی آنها از سرعت انتقال اطلاعات پایین‌تر است و برعکس. از طرف دیگر، بعضی برنامه‌ها آن‌قدر سخت و کند پیش می‌روند که حوصله شنونده را سر می‌برند و متناسب با سرعت زمانه نیستند.

یک گزارشگر موفق رادیو بایستی چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟!

خلاقیت و رسانه‌ای بودن و تحقیق سه ویژگی اصلی برای گزارشگران موفق است. گزارشگر باید در جریان مسائل مهم کشور و جهان باشد و در جریان پرشتاب اطلاعات عقب ماندن یک گزارشگر یعنی مرگ حرفه‌ای او. سوژه‌یابی و پرداخت مناسب هم از دیگر عناصر اصلی مورد توجه گزارشگران حرفه‌ای دنیا است.

چه حسی در زمان تهیه یک گزارش دارید؟!

لذت تولید یک محصول به نظرم لذت مشترکی است، چه برای هنرمندان، چه برای مهندسان صنعتی و چه برای هنرمندان صنایع دستی!

موفقیت خود را از آن چه می‌دانید؟!

لطف الهی، دعای خیر پدر و مادر و مهربانی‌‌های همسرم.

در مورد برنامه‌ای که سال گذشته به جشنواره رادیو ارسال کرده بودید، بگویید.

برنامه‌ای که به جشنواره ارسال کرده بودم یک برنامه کوتاه گزارش محور بود که به تبلیغات دروغین برخی موسسات و آگهی‌های بازرگانی روزنامه‌ها اختصاص داشت.

ویژگی اصلی برنامه به نظرم سرعت آن در انتقال پیام، بیان پیام‌های علمی خارج از کلیشه و نصیحت و به روز بودن سوژه‌ها بوده است.

امسال چطور برای جشنواره برنامه ساخته‌اید؟

یک برنامه مستند گزارشی با موضوع فرهنگ کشور تهیه کرده‌ام.

فکر می‌کنید جایزه‌ای که به یک برنده می‌دهند چه باشد بهتر است؟

به نظرم بهترین جایزه، فرصتی است که دست داده تا برنامه شما مورد نقد و بررسی صاحبنظران حوزه صدا قرار بگیرد. پیدا کردن نقاط ضعف و اصلاح کار و ارتقای آن محصولات یک نقد منصفانه است که در جشنواره برای شما حاصل می‌شود و این بزرگترین هدیه به کسی است که به دنبال پیشرفت بیشتر است.

رقیب هم دارید؟

بی‌همگان به سر شود، اما بی‌رقیب به سر نمی‌شود.

تا حالا شده از زندگی یا کار خودتان هم گزارش تهیه کنید؟

فقط یک‌بار درباره یکی از همکاران (آقای تفقد) گزارش تهیه کردم.

فکر می‌کنید در رادیو چه می‌ماند؟

همه می‌گویند صدا. اما من می‌گویم تجربیاتی که شما در طول سالیان کار کسب می‌کنید. به نظرم رادیو هنر ناپخته‌ای را روز به روز پخته‌تر می‌کند. این ویژگی ماندگار رادیو است.

و حرف آخر...

به نظرم یکی از عناصر اصلی برنامه‌های رادیویی گزارش‌هایی باساختار و سوژه‌های مناسب می‌‌تواند باشد که متاسفانه به نظر می‌رسد این مهم این روزها فقط در حد یک حرف و تئوری باقی‌مانده. البته صد درصد مقصر اصلی، خود گزارشگران رادیو هستند که نتوانستند جایگاه اصلی گزارش خود را در برنامه تعیین کنند و حالت لوکس بودن گزارش را به یک عنصر تاثیرگذار جدی تبدیل کنند.

تا زمانی که گزارش رادیویی در عمل تنها یک مصاحبه اجباری و رفع تکلیفی باشد، وضع به همین منوال خواهد بود.

به نظرم برای هر گزارش باید یک سناریو تعریف کرد. باید سوژه‌یابی به روز و مناسب انجام شود. باید نگاه گزارشگر تیزبین و پویا و ساختار گزارش گیرا و جذاب باشد و سرعت در انتقال پیام که ویژگی رسانه امروز است حتما لحاظ شود. نتیجه‌گیری غیرمستقیم در گزارش بیان شود و از همه این‌ها مهمتر نوع نگاه گزارشگران به اهمیت آنچه که تهیه می‌کنند و تاثیری که می‌تواند در برنامه و جامعه داشته باشد برمی‌گردد.

زهره زمانی‌