حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
ناگفته هایی از هنرهای رزمی در ایران و جهان
هر چند پرداختن به تاریخ هنرهای رزمی ابهامات خاصی دارد و نمی توان چندان با دقت مکان و زمان پیدایش آن را ذکر کرد اما آثار و شواهدی که از نقاشی های دوران قدیم و حجاری های درون غارها و سنگ نبشته های قصه ها به جا مانده
نکته قابل توجه آن که هرچند هنرهای رزمی معاصر به فرهنگ آسیایی ، آن هم از نوع شرقی آن نسبت داده می شود اما در حقیقت هزاران سال است که در هر سرزمین اشکال مختلفی از هنرهای رزمی وجود دارد.
در یونان و روم باستان شکلی از هنر رزمی به نام پانکراسیون یا همان پانکریشن فعلی وجود داشته است که ترکیبی از شیوه مبارزه مانند کشتی ، پرتاب قلاب و گرز ، تورافکنی و حتی ضربات مشت داشت که متعلق به 700 سال پیش از میلاد بوده و شوالیه ها از آن بهره می بردند.
ورزش کشتی سامبو هم به نوعی ریشه در تاریخ مردمان سرزمین روسیه دارد. ورزش چوگان ایران هم در واقع تلفیقی از زدن ضربات شمشیر ، گرز و استفاده از تیر و کمان بود که چالاکی بسیاری را به سواران می داد. در ژاپن هم ورزش کاراته (مبارزه با دست خالی و پا) و جودو (فنون پرتاب کردن) در میان نظام قبیله ای آنجا گسترش بسیاری داشت و در واقع آی کیدو را می توان یکی از قدیمی ترین فنون رزمی دانست . در کشور کره هم هنرهای رزمی هاپکیدو و «تای کوون دو» که بعدها با اصلاح فنون به تکواندو تغییر نام یافت ، طرفداران خاصی داشت . در چین هم پراکندگی جمعیت و گوناگونی موقعیت های جغرافیایی و از طرفی نبود دولتی متمرکز برای دفاع از حقوق مردم در برابر ظلم و جور قدرتمندان و راهزنان باعث شد مردم به فراگیری فنون رزمی ووشو یا کونگ فو با توجه به حرفه و کارشان بپردازند که پس از سالها مهمترین آنها در معبد شائولین گردهم آمدند تا فنون اصلی رزمی را به تقلید از حرکات حیواناتی همچون ببر ، پلنگ ، اژدها ، مار و درنا پرداختند که هرچند فراگیری این فنون در ابتدا برای دفاع از حقوق مردم عنوان می شد اما رفته رفته امپراتوران وقت از این معبد احساس خطر کرده و دستور نابودی آن را صادر کردند که پس از کشته شدن بسیاری از استادان هنرهای رزمی ، تنها برخی شانس فرار پیدا کردند تا به نوعی باعث گسترش هنرهای رزمی در کشور شوند.همان طور که گفته شد ، تاریخچه بسیاری از هنرهای رزمی به صدهاسال پیش و توجه جهانی به این رشته ها به اوایل قرن بیستم میلادی بازمی گردد ، جایی که ورزش بوکس یا همان مشتزنی توانست طرفدارانی برای خود پیدا کند. بعدها کاراته و جودوی ژاپن به جهانیان معرفی شد و کره ای ها هم برای این که از قافله عقب نمانند ، تکواندو را که با برخی تکنیک های کاراته مخلوط شده بود ، پاکسازی و به عنوان ورزش کره ای به دنیا معرفی کردند. با ورود ستاره رزمی جهان یعنی بروس لی به عرصه سینما ، نگاه علاقه مندان به ورزش رزمی جدیدی به نام کونگ فو یا همان ووشو جلب شد که بعدها چینی ها از این فرصت استفاده کردند و ضمن تاسیس فدراسیون جهانی آن همچون جودو و تکواندو اصرار بر المپیکی شدن آن دارند. ورود ورزشهای مبارزه ای به سبک نوین در ایران هم به سال 1292 شمسی بازمی گردد ؛ زمانی که فردی انگلیسی به نام باستر گرویل مقداری وسایل بوکس را با خود به ارومیه آورد و به تمرین پرداخت که توجه علاقه مندان ایرانی را به خود جلب کرد، به طوری که در سال 1315 برای اولین بار میان دو ایرانی در تهران مبارزه بوکس برگزار شد تا جوانان بیشتر با ورزشهای مبارزه ای آشنا شوند. بعدها ورزشهای رزمی کاراته و جودو از سوی ژاپنی ها و مستشاران نظامی خارجی وارد کشور شد و از آنجا که این ورزشها در ابتدا مختص نظامی ها بود ، به کندی در میان مردم طرفدارانی پیدا کرد ولی با ورود تلویزیون به خانه ها و روی پرده آمدن فیلمهای جنگی ژاپنی ها که از فنون رزمی هم در مبارزات خود بهره می بردند و سپس علاقه مندی مردم به فیلمهای بروس لی و آشنایی آنان با هنرهای رزمی ، آرام آرام باشگاه های رزمی کاراته ، جودو و کونگ فو هم برای خود جا باز کردند. درست در همین ایام بود که (1350) کره ای ها از سوی یک سرگرد هموطن خود که به ایران آمده بود ، سعی در معرفی تکواندو و آموزش آن به کارکنان نیروی نظامی ایران داشتند. ایرانی ها که از سالها پیش با کاراته آشنا شده بودند این هنر رزمی کره ای ها را کاراته کره نامیده و بندرت از نام واقعی آن اطلاع داشتند تا این که آرام آرام آن هم بر حسب نیاز و با توجه به گسترش ورزشهای رزمی در میان علاقه مندان و از طرفی پدید آمدن فدراسیون های جهانی و قاره ای ، فدراسیون ورزشهای رزمی ایران با تحت پوشش قرار گرفتن تکواندو ، جودو و کاراته آغاز به کار کرد. پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی بود که با توجه به نیازهای موجود ، فدراسیون ورزشهای رزمی منحل شد و از دل آن 3 فدراسیون تکواندو ، کاراته و جودو پدید آمد. ذکر این نکته لازم است که با پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل رعایت نکردن برخی مسائل از سوی مسوولان سبکهای رزمی کونگ فو ، بساط این گونه ورزشهای رزمی برچیده شده و آنها تا سالها ادامه فعالیت نداشتند. پس از پایان جنگ تحمیلی و شروع به فعالیت مجدد ورزشهای بوکس ، تنیس ، شمشیربازی و شطرنج بود که هنرهای رزمی سبکی هم آرام آرام فضا برای کار کردن پیدا کرده و هرچند در ابتدا به صورت سبک و یا انجو فعالیت می کردند ولی در ادامه لزوم تاسیس مجدد فدراسیون ورزشهای رزمی آن هم به 3 سبک رزم آوران ، رزم ایران و کونگ فو احساس شد. از طرفی ، همزمان ایرانیانی که برای کار به شرق آسیا رفته بودند ، پس از چندی با خود سبکی نیز به کشور آورده و پس از کسب مجوز از فدراسیون و سازمان خیلی زود اقدام به عضوگیری در شهرستان ها و باشگاهداری پرداختند که البته مطامع اقتصادی موجود در افزایش سبکها را برای مسوولان ورزش بخصوص فدراسیون ها نباید نادیده گرفت و چنان شد که از یک رشته یا سبک رزمی دو مسوول یا بنیانگذار سبک بیرون آمده و هر کدام خود را استادتر و ارجح تر بر دیگری می دانست تا این که پس از یک سال تعداد سبکهای تحت پوشش فدراسیون رزمی به عدد 40 رسید. (البته بدون احتساب سبکهای تحت پوشش فدراسیون کاراته) و این تعدد سبکهای رزمی به حدی بود که حتی مسوولان برخی سبکها در انتخاب اسم جدید دچار مشکل شدند که با اضافه کردن آی ، شین ، سین ، کای ، هاپ ، های ، جیت ، فول ، تاپ ، فیو ، نیو و چو به اول سبکهای خود سعی در بین المللی و جهانی معرفی کردن آن داشتند و چه بسیار مسوولان سبکی که اطلاعات خود را از طریق اینترنت و فیلمهای آموزشی به دست آورده و کمتر تن به سفر به سوی سرزمین های هنرهای رزمی جهان برای فراگیری آخرین فنون رزمی داده اند و همیشه زور خود را در اجرای نمایش ها به چند هنرجوی کتک خور بخت برگشته رسانده اند.
|
با توجه به گسترش ورزشهای رزمی فدراسیون ورزشهای رزمی ایران با تحت پوشش قرار گرفتن تکواندو جودو و... آغاز به کار کرد |
حسین رامادان
گفت و گو
