خسارات ناشی از فاجعه نفتی نیروگاه بندرعباس در خلیج فارس تشریح شد

فارس: معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست خسارات ناشی از آلودگی نفتی نیروگاه بندرعباس در آبهای خلیج فارس را که در اثر حادثه 24 تیر امسال رخ داد ، تشریح کرد.

کد خبر: ۱۴۲۰۹۴

در 24 تیر امسال بر اثر سهلانگاری پیمانکار مورد قرارداد شرکت توانیر در بندرعباس، لجنهای نفتی باقیمانده در مخازن ذخیره نفت کوره در محوطه توانیر به دریا تخلیه و باعث آلودگی شدید در خلیج فارس شده است که در پی این حادثه مسئولان محیط زیست در پی برآورد میزان آلودگی، میزان خسارت و نحوه از بین بردن آلودگی برآمدند که در همین راستا آخرین برآوردهای سازمان محیط زیست در گفتوگو با معاون این سازمان اعلام شده است.
محمدباقر نبوی در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی فارس ابتدا توضیحی درباره وضعیت کلی نیروگاه بندرعباس داد و گفت: نیروگاه بندرعباس یکی از نیروگاههای بزرگ کشور است. نیروگاه نکا در شمالیترین نقطه و نیروگاه بندرعباس، در جنوبیترین نقطه شبکه سراسری برق، قرار دارند.
این نیروگاه در تأمین برق 4 استان جنوبی کشور، نقش مهمی به عهده دارد. در مجاورت این نیروگاه، صنایع و شرکتهای خدماتی کوچک و بزرگی از جمله پالایشگاه، آلومینیومسازی، بندر شهید باهنر، شرکتهای خدماتی، شرکتهای حمل و نقل، پارکینگ خودروهای وارداتی و... قرار دارند که همگی به طور بالقوه منبع آلودگی سواحل منطقه، محسوب میشوند. وی ادامه داد: علاوه بر آلودگی نفتی، سایر آلودگیها از جمله آب گرم خروجی از صنایع، مقادیر زیادی فوم، آزبست، روغنهای سوخته، لاستیکهای فرسوده آهنآلات اسقاطی، زبالههای شهری و... در سواحل منطقه با مقادیر بسیاری، مشاهده میشوند که باعث آلودگی شدید منطقه شده است. بخشهایی از سواحل نیز مناطق نظامی بوده که امکان بازدید و دسترسی به آنها در اوقات مأموریت وجود نداشت.
معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: سوخت نیروگاه توانیر بندرعباس مازوت بوده که در مخازن نگهداری میشود. این مخازن بر اثر وقوع زلزله سال گذشته دچار آسیبدیدگی شده و شرکت نفت تحویل سوخت به نیروگاه را منوط به تعمیر و پاکسازی مخازن کرده است.
شرکت توانیز طی قراردادی به مبلغ 200 میلیون تومان با پیمانکار ، درخواست انجام عملیات مذکور را کرده است. در تاریخ 24 تیر 1386 بر اثر سهلانگاری یکی از کارگران در باز کردن دریچهای، مواد نفتی به دریا راه یافته و منطقه را آلوده کرده است و مقدار آن نیز در حدود 200 تا 300 لیتر (بنا به اظهارات مسئولان نیروگاه) است.
نبوی گفت: در اطراف مخازن سوخت، لولههای آب گرم وجود دارد که با استفاده از حرارت ناشی از این لولهها، مازون روان شده و قابل استفاده است اما بر اثر نشت، آب وارد مخازن شده و با سوخت مخلوط میشود. مخازن سوخت به وسیله کانال روبازی با مخزن سپتیک ارتباط دارد.
آب مخلوط با مواد نفتی وارد این مخزن شده و با ماندگاری در آن تبدیل به دو فاز میشود. فاز آبی آن به وسیله لولهای به قطر 12 اینچ به ساحل ریخته میشود که در موقع حادثه در اثر اشتباه در باز کردن دریچه بجای فاز آبی، مواد نفتی به ساحل ریخته شده است. طبق اظهارات پیمانکار این لوله به مدت 4 3 ساعت بازمانده است و مازوت را به ساخل ریخته است.
وی اظهار داشت: بازدید از منطقه نشان دهنده آلودگی با حجم و وسعت بالایی است. سواحل منطقه از نیروگاه تا بندر شهید باهنر، کلا9 آلوده به مواد نفتی بوده و مقدار آلودگی نیز بسیار زیاد و حداقل 100 تن (بنا به اظهارات کارشناس آلودگی سازمان بنادر و کشتیرانی)، برآورد میشود.
معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: پس از وقوع آلودگی، دو شرکت مجاور نیروگاه (شرکت پارس کشتی پولاد نیز، ضمن مکاتبه با اداره بندر، اقدام به برداشت مواد نفتی از سطح حوضچه ساحلی شرکت خود کرده، اما به علت فقدان آموزش و اطلاعرسانی مناسب، به جای انباشت مواد نفتی در مخازن مناسب، این مواد را بر روی خاک زمینهای مجاور حوضچه ریخته، و باعث آلودگی زمینهای اطراف ساحل شده است.)
نبوی دامه داد: کارشناسان اداره کل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان نیز، ضمن بازدید از منطقه آلوده و تهیه صورت جلسه، پرونده را به مراجع قضایی ارجاع دادهاند. به دستور قاضی پرونده لوله تخلیه مسدود شده است (ضمن بازدید از منطقه، مشخص شد پس از مسدود شدن لوله، ماسههای آلوده شده به مواد نفتی در زیر لوله، برداشته شده و به اطراف ریخته شده است).
معاون سازمان حفاظت محیط زیست گفت: کارشناسان اداره کل حافظت محیط زیست استان هرمزگان، با استفاده از فرمول کاستانزا (COSTANZA 1997) اقدام به برآورد میزان آلودگی ناشی از این واقعه کرده و خسارات ناشی از واقعه را محاسبه کردهاند. در این فرمول میزان آلودگی خط ساحلی به ازاء هر هکتار 4000 دلار برآورد میشود. با توجه به این مسئله که طول خط ساحلی آلوده شده، 8 کیلومتر و عرض نوار ساحلی آلوده 100 متر تخمین زده شده است (در شرایط فعلی عرض نوار ساحلی 8 کیلومتر کمتر از 100 متر به نظر میرسد) بنابراین وسعت آلودگی 800 هزار متر مربع یا 80 هکتار برآورد شده و میزان خسارت 320 هزار دلار تخمین زده شده است.
نبوی ادامه داد: در این روش نوع خط ساحلی در تعیین میزان خسارت تأثیری نداشته و آسیب وارده در تمام خطوط ساحلی بدون توجه به نوع زیستگاه، 4 هزار دلار برآورد میشود. با توجه به وسعت آلودگی در منطقه، بعید به نظر نمیرسد که برای شستشوی مخازن از گازوئیل برای رقیق کردن مواد نفتی ته نشین شده در مخازن ، استفاده شده باشد.
معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: برای محاسبه میزان خسارت زیست محیطی، هزینه خسارت به ازای هر گالون نفت (بر اساس حجم و نوع نفت) در حاصل جمع ضریب تأثیر پذیری آب شیرین و ضریب حساسیت زیستگاهها در 0.5 ضرب شده و حاصل در میزان نفت رها شده ضرب میشود.
نبوی اظهار داشت: با توجه به صنایع و شرکتهای خدماتی مختلف در منطقه و آلودگی شدید سواحل پیشنهاد میشود ضمن حضور مستمر در منطقه، نسبت به آموزش، اطلاعرسانی و تذکر درباره پاکسازی سواحل اقدام جدی به عمل آید. به نظر میرسد، شرکت های خصوصی منطقه در صورت آموزش لازم تمایل به پاکسازی ساحل خود خواهند داشت. در شرایط فعلی، شرکتهای موجود منبع آلودگی بالقوه محسوب میشوند که در صورت بروز حادثه، ایجاد آلودگی شدیدی میکنند.
وی ادامه داد: آب گرم خروجی از نیروگاه نیز باعث افزایش درجه حرارت آبهای ساحلی شده، به همراه سایر آلودگیها شرایط زیست محیطی برای آبزیان را دشوار کرده است.