نبرد دربازی های رایانه ای

این در حالی است که مدتی پیش ، با پیشنهاد معاونت سینمایی و صدور حکمی از سوی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بنیاد ملی بازیهای رایانه ای آغاز به کار کرد؛ یک اتفاق خوب که می تواند سرمنشائ اتفاقات بهتری باشد.
علیرضا گلپایگانی ، عضو هیات مدیره بنیاد ملی بازیهای رایانه ای در این باره به ما می گوید: خوشبختانه دبیرخانه بنیاد ملی بازیهای رایانه 26شرکت و موسسه را به عنوان تولیدکنندگان بازیهای رایانه ای شناسایی کرده است. این نشانه رشد کمی و کیفی این رشته در کشور است گرچه نیازمند اطلاعات دقیق تری هستیم و گمان می رود تعداد شرکتهای فعال در این زمینه بیش از این باشد.
جذابیت بازیهای رایانه ای بیش از آن است که بشود از کنار آن ، سرسری گذشت. این که جمع بی شماری از جوانان و نوجوانان ما به این پدیده ، روی خوش نشان داده اند؛ به همان اندازه که می تواند برای ما زنگهای خطر را به صدا درآورد می تواند این فرصت را فراروی ما قرار دهد که از آن در جهت تحکیم و تثبیت فرهنگ ملی استفاده کنیم.
خوب یا بد، مثل خیلی از موضوعات دیگر مجبور به رقابت با قدرتهای بزرگ غربی شده ایم . مسعود شجاعی طباطبایی عضو هیات مدیره بنیاد ملی بازیهای رایانه ای با اشاره به وضعیت تولید این بازیها در ایران می گوید: «بازیهای رایانه ای به لحاظ اقتصادی بسیار درآمدزاست و از طرفی یک تفریح پرطرفدار و متنوع است و شما کمتر بچه ای را می شناسید که از بازیهای رایانه ای بی خبر باشد.
اگر تا پیش از این بازیهایی مثل هفت سنگ و گل کوچک و...رواج داشت ، در حال حاضر ذهن بچه های ما در فضای بازیهای مختلف رایانه ای سیر می کند. در کشور ما سرمایه های بسیار کلانی را برای چاپ و تکثیر این بازیها صرف می کنند. تولید عمده با رقم نجومی 20تا 30میلیارد تومان انجام می شود و هر خط تولید آن ممکن است تا 2میلیارد تومان هزینه بردارد. این در حالی است که روزانه حداقل 2بازی جدید می رسد که ماهانه این رقم بالغ بر 60بازی جدید می شود که در 7رده سنی مختلف ، رده بندی می شوند. اما این تنها یک روی سکه است.
همه می دانیم که این بازیها با فرهنگ خاص غربی ها ساخته شده و بالطبع اهداف خاص آنها را هم دنبال می کند. بعید است شما به بازی ای وارد شوید و دنیای پیرامون خود را آن گونه که خود می پسندید ببینید. بازیهای رایانه ای فرهنگ خودشان را وارد می کنند.
گلپایگانی توجه به فرهنگ ایرانی در تولیدات ایرانی را چاره کار می داند و می گوید: در تکنولوژی ، رقابت با بازیهای غرب کار دشواری است ، بدیهی است برگ برنده ما در موضوعات بازیهاست.
استفاده از هویت و فرهنگ ملی اسلامی و همچنین جغرافیای ملموس برای مخاطب می تواند راهگشا باشد. نکته دیگر این که نباید تصور شود این بازیها صرفا برای مخاطب ایرانی طراحی شود. افق نهایی باید گسترش یابد و ارائه این بازیها به جهان باشد. گرچه در آغاز کمی رویایی به نظر می رسد، اما غیرممکن نیست. با این حال تجربه نشان داده است استفاده از فرهنگ و شخصیت های ایرانی در محبوبیت آن بین مخاطبان داخلی نقش بسزایی دارد.
مهدی اسلامی هم در این باره می گوید: بازیهای رایانه ای از پیچیده ترین و ممتازترین روشهای ممکن در ساختار و طراحی نرم افزار به شمار می آید. بازیهای رایانه ای به علت استفاده از هوش مصنوعی و گرافیک سطح بالای طراحی در زمره فعالیت های هنری و علمی خاص محسوب می شود.
بازیهای رایانه ای باید از سناریویی پیگیر و هدفدار و همچنین محیط گرافیکی ای جذاب ، شاداب و کاراکترهای تخصصی با امکان تعریف انیمیشن های نرم برخوردار باشد. در حوزه فرهنگ سازی بازیهای رایانه ای با مشاهده موارد خارجی به این مهم می رسیم که تمامی این بازیها در وهله اول به ترویج خشونت ، درگیری ، اعمال خلاف اخلاق و...می پردازند.
با نگاه عمیق تر به باطن این نوع بازیها می توان به اهداف اصلی دولتهای غربی در جهت ضربه زدن به کشورهای در حال توسعه مانند ایران پی برد.سلام زاده هم درباره ویژگی بازیهای رایانه ای که در ایران تولید می شوند، می گوید: بازیهای رایانه ای ایرانی با خارجی به لحاظ فنی هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارند.
در واقع هر کشوری در این زمینه می تواند برای خودش «آثاری» را تولید کند؛ اما آنچه که بازیهای ما را از نمونه خارجی متمایز می کند «اندازه بومی سازی » این برنامه هاست. در این بازیها هر عنصری که مورد استفاده قرار می گیرد، باید با فرهنگ ملی و دینی ما مطابقت داشته باشد.به اعتقاد سلام زاده ، وحشت ، خشونت و مسائل غیراخلاقی از مواردی هستند که در این بازیها مورد توجه قرار گرفته اند که به لحاظ روانی به شدت روی مخاطبان این گونه آثار تاثیر می گذارد.
تدوین نظام رده بندی سنی ، جلوگیری از قاچاق این بازیها و نیز اجرای قوانین کپی رایت بازیها از جمله راهکارهای ابتدایی است که می توان آن را برای استفاده قانونمند از این بازیها به کار بست.

چه باید بکنیم؛

در این موضوع که همه باید در تولید محصولات داخلی بیشتر بکوشیم ، متفق القولند. اما یک بازی ایرانی باید چه ویژگی هایی داشته باشد که بتوان آن را با خیال راحت در برابر نمونه های خارجی قرار داد.
ظاهرا بازیهای تولید شده ایرانی از روی نمونه های خارجی کپی شده اند و شما هنوز می توانید «خشونت» را در بازیهای ایرانی هم ببینید. علی درخشی سازنده بازیهای سفرهای پویا و خپل و مهمان ناخوانده ، دوری از شعار و استفاده از فضاهای ایرانی را چاره کار می داند: «به نظرم در ساخت بازیهای ایرانی نباید تنها از ادبیات فارسی و چیزهایی از این قبیل استفاده شود. باید فضاها برای مخاطب ایرانی آشنا باشد.
ما باید تفاوت اسطوره های خودمان و قهرمان یک بازی رایانه ای را بشناسیم. اسطوره هیچ وقت شکست نمی خورد ولی قهرمان بازی رایانه ای شکست می خورد. من بیشتر بازیهایی را که در این حوزه ساخته شده اند ایرانی نمی دانم.»
همه این گفته ها نشان می دهد که ما هنوز در ابتدای راهیم. ضرورت ها شناسایی شده اند و تلاش مضاعفی باید انجام بگیرد تا کودک یا نوجوان ما با «قهرمان» ایرانی در یک بازی ایرانی انس بگیرد و در این رهگذر احیانا چیزی هم بیاموزد.