پشت پرده واردات شکر

مشکل واردات شکر هر روز دامنه های گسترده تری پیدا می کند؛ به طوری که دولت و وزارت بازرگانی باید برای جلوگیری از اثرات منفی آن بر صنایع داخلی چاره اندیشی کنند.

کد خبر: ۱۳۶۸۱۱

به گزارش خبرنگار ما، داستان شکر که امروز می توان تعبیر مرض قند صنایع داخلی را بر آن گذاشت ، حکایتی تکراری است.
سالهاست که عدم توازن در تنظیم و کاهش یا افزایش تعرفه واردات شکر باعث ضربه خوردن صنایع داخلی می شود؛ اما باز سال بعد این روند تکرار می شود.
هر سال شاهدیم که در فصولی خاص تعرفه واردات شکر بی هیچ توضیحی یکباره از 3رقم به یک رقم سقوط می کند و در پی آن افرادی خاص که گمرک ایران با حساسیت خاصی مقید است فقط حروف اول نام آنها را درج کند، اقدام به واردات انبوه و گاه چند برابر نیاز واقعی کشور می کنند.
وقتی این واردات انجام شد، تازه وزارت بازرگانی به فکر افزایش تعرفه می افتد و نوشدارو پس از مرگ سهراب تولید می شود، غافل از آن که هم کار از کار گذشته و هم سال آینده دوباره باید این بازی تکرار شود. امسال نیز وضعیت همین است و آمار گویاست که چه بر سر تعرفه و صنایع داخلی با واردات انبوه آمده است.
جاسم ساعدی ، نماینده شوش دانیال و رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس به خبرنگار ما گفت: تعرفه واردات شکر در پی مصوبه بی دلیل شورای اقتصاد از 150درصد به 6درصد کاهش یافت . در 12ماه گذشته شرکت بازرگانی دولتی و بخش خصوصی در حالی که نیاز کشور به شکر در سال 600هزار تن است ، حدود 3میلیون تن شکر وارد کشور کردند.
وی افزود: این در حالی است که حدود 50درصد از شکر تولید داخل به دلیل تامین نشدن نقدینگی و خریداری نشدن از سوی دولت در انبار کارخانه های تولیدکننده بلاتکلیف مانده است.
وی تصریح کرد: در این شرایط شرکتهای بزرگی مانند نیشکر هفت تپه با حدود 7هزار کارگر، توسعه نیشکر خوزستان با حدود 16هزار و نیشکر کارون با حدود 8هزار کارگر طی چند ماه اخیر با بحرانی جدی روبه رو شده و حتی از پرداخت حقوق کارگران خود نیز عاجز مانده اند.
وی از رئیس جمهور خواست با تعیین بازرسان ویژه و مورد اعتماد موضوع را بررسی کند. ساعدی گفت : این اقدام (واردات شکر) عجیب است و رانت خواری آشکار شرکت بازرگانی دولتی و بخش خصوصی را نشان می دهد، بنابراین باید حساسیت ویژه ای نسبت به موضوع داشته باشیم.
وی افزود: شما هر طور به ماجرای واردات شکر نگاه کنید، هیچ دلیل منطقی ، عقلی و قانونی برای آن نمی یابید، تنها دلیل رانت خواری است و بس.
از سوی دیگر «بهمن دانایی»، دبیر انجمن صنفی کارخانه های شکر کشور به خبرنگار ما گفت: در سال گذشته و 2ماه نخست امسال حدود 3میلیون تن شکر وارد کشور شده است که این میزان 5برابر نیاز کشور است.
وی افزود: تولید شکر چغندری و نیشکری کشور 1.4میلیون تن است که کاملا کفاف نیاز کشور را می دهد. از این رو، معلوم نیست چرا یکباره تعرفه واردات شکر از 150به 6درصد و شکر خام از 130به صفر درصد کاهش یافته است و در پی آن سیل شکر وارداتی راهی انبارهای کشور می شود، آن هم در شرایطی که بخش مهم موجودی آنها بدون مشتری مانده است.
وی اظهار کرد: سال گذشته ما شاهد تولید 6.5میلیون تن چغندر قند بودیم که امسال باتوجه به رکود ایجاد شده در فروش شکر داخلی ، پیش بینی رکود خرید و در نتیجه کاهش سطح زیر کشت چغندر در کشور می شود. متاسفانه کارخانه ها توان پرداخت بدهی به کشاورزان را ندارند و به همین علت در سال زراعی جاری نیز هنوز بسیاری از آنها برای خرید محصول چغندر قند کشاورزان قرارداد امضائ نکرده اند.
وی تصریح کرد: از سوی دیگر قیمت خرید تضمینی شکر از کارخانه ها در هر کیلو 560تومان هنوز به روز نشده است و حاشیه سود اندکی ایجاد می کند. نفت و نساجی حالا باید ببینیم واردکنندگان شکر که تولیدکنندگان از دستشان شاکی هستند، کیستند؛ بهترین راه دسترسی به اسامی ، گمرک ایران است.
اتفاقا پایگاه اینترنتی گمرک در صفحه نخست خود گزارشی تحلیلی درباره شکر دارد و جالب تر این که این گزارش حاوی جدول هایی درباره 10واردکننده عمده شکر در سال 84و 85است. با این حال شما اطلاعات بیشتری نخواهید داشت ؛ چراکه در ردیف نام صاحب کالا، اسامی با درج حرف اول ذکر شده است. فقط در رده نخست واردکنندگان شکر به سختی می توان از حروف «ش.ب.د.ا» نام شرکت بازرگانی دولتی ایران را استخراج کرد؛ یعنی همان شرکتی که باید شکر در انبار مانده تولیدکنندگان داخلی را خریداری کند! اما دیگر حروف در رتبه های بعد قابل بازیابی نیستند: «م.م.ک» «ش.پ.م» ، «ح.د.ج» ، «ش.س.ص.آ» ، «م.م» ، «ا.ع» ، «ش.ن.ج.خ» و «پ.س.ا» و «ش.ش.ا.ت».با این حال آقای ساعدی رمز برخی از این حروف را البته سربسته می شکند: در میان 30واردکننده عمده شکر در سال 86، رتبه دهم متعلق به یک شرکت نفتی و رتبه 24متعلق به یک شرکت نساجی دولتی است.
آقای دانایی نیز صحبت های آقای ساعدی را البته با توضیح بیشتر تایید می کند: در سال 84شرکتهای تعاونی مرزنشین بیشترین میزان واردات شکر را داشتند، اما در سال 85با وجود کاهش تعرفه ها هیچ کدام از این شرکتها جزو 10واردکننده عمده قرار ندارند که این موضوع جای تامل دارد.
وی می افزاید: در میان واردکنندگان عمده شکر در سال گذشته یک شرکت نفتی دولتی به چشم می خورد که جزو 10واردکننده اول شکر به کشور است.
همچنین نام یک شرکت نخ ریسی نیز جزو 24شرکت اول واردکننده شکر به کشور دیده می شود.
با این حال ، وی حاضر نمی شود نام کامل این 2نمونه را اعلام کند.
براساس برخی اخبارکارگران کارخانه تولید شکر مدتی است که حقوق دریافت نکرده اند. خود کارخانه های تولید شکر هم با برخی مشکلات مالی مواجه اند.
با این حال ، دبیر انجمن صنفی کارخانه های شکر کشور از یک روزنه امید می گوید: دولت از 2هفته گذشته اقدام به خرید 250هزار تن شکر از کارخانه های داخلی کرده است و امید می رود این حمایت ادامه یابد...با این حال ، کمی تامل نشان می دهد که حتی در صورت خرید این شکرها فقط مشکل کارخانه ها شکر و کشاورزان به طور مقطعی حل می شود؛ چرا که 5برابر نیاز کشور شکر وارد شده و قاعدتا قیمت شکر در بازار پایین خواهد بود. در این شرایط خرید دولت نیز مشکلی را حل نمی کند؛ چرا که هم دولت - یعنی بیت المال و مردم - از محل خرید این شکرها ضرر می کنند و هم شکر خریداری شده -مانند چای خریداری شده - در انبارها می ماند تا چه بلایی بر سرش بیاید و سودش به جیب دیگران برود....