تحول در دنیای منسوجات

این پارچه ها به علت داشتن ساختمان سه بعدی و همچنین فضای خالی بین 2 سطح پارچه ، دارای خصوصیات متنوعی نظیر گردش هوای کافی داخل پارچه ، قابلیت برگشت پذیری بی نظیر پس از اعمال نیرو، قابلیت جذب رطوبت به داخل ساختمان پارچه ، نفوذ پذیری هوا، قابلیت انتقال بخار آب از سطح پارچه و سبکی هستند. این خصوصیات کاربردهای متنوعی را برای این پارچه ها فراهم کرده است که کاربرد در صنایع اتومبیل سازی به عنوان روکشهای صندلی و یا به عنوان عایق صوتی و حرارتی در کف و بدنه اتومبیل ، منسوجات پزشکی شامل روکش تختهای بیمارستان و ویلچرها، لباسهای ورزشی ، پارچه های مقاوم در برابر حرارت و پارچه های محافظ (به عنوان آستری برای لباسهای آتش نشانان و لباسهای ضدگلوله و مقاوم در برابر عوامل شیمیایی )، ژئو تکستایل ها، به عنوان لایه محافظ برای جلوگیری از ضربه و خش از آن جمله هستند.
در بررسی های صورت گرفته مشخص شده استفاده از پارچه های سه بعدی به جای فومهای شکل یافته معمول در صندلی ها، راحتی بیشتری را برای مسافران به وجود می آورد (مقاومت در برابر عبور بخار آب از آنها حدود 40 درصد کمتر از فومها مشاهده شد).

استفاده از ترکیبات ضد میکروب به دلیل تماس مستقیم پوست با البسه در مدت زمان کوتاهی ، میکروارگانیزم ها به آنها منتقل می شوند و چون سطح پارچه ناصاف و متخلخل است ، محیط مناسب رشد را فراهم می آورند. لباس ، ملحفه ، حوله ، مبلمان ، آستر کفش ، لباسهای زیر و لباس شنا مثالهایی از مکان رشد میکروارگانیزم هاست. میکرواورگانیزم ها می تواند به شکل قارچ (کپک و مخمر)، باکتری و ویروس باشد و کنترل رشد میکروارگانیزم ها در پارچه ها نه تنها برای سلامتی ، بلکه به منظور جلوگیری از بوی نامطبوع و همچنین کاهش استحکام آنها ضروری است. به طور مثال ، میکروب Staphylococcus epidermidis بر عرق بدن عمل و بوی نامطبوع ایجاد می کند یا Staphylococcus aureus سبب کاهش استحکام پارچه می شود. به این منظور لازم است تا حد امکان به کمک عملیات ضدمیکروب ، رشد میکروارگانیزم ها را متوقف کرد. مکانیزم عمل ترکیبات ضدمیکروب در مقابل رشد میکروب بسیار متنوع است. برخی آنها از تولید مجدد میکروب ها ممانعت می کنند و بعضی به وسیله آنزیم ها مسدود می شوند، برخی دیگر با غشای سلول واکنش داده (مانند یونهای نقره) و دیواره سلول را تخریب می کنند

همچنین این پارچه ها دارای گردش هوای چندین برابر در مقایسه با ساختارهای چندلایه ساندویچی هستند که امروزه بیشتر از آنها در تولید صندلی اتومبیل استفاده می شود.
از سوی دیگر استفاده از مواد ضدمیکروب نیز به منظور توقف یا مرگ میکروارگانیزم ها در این نوع پارجه ها به کار می رود، بلکه به منظور کاهش آسیبهای ناشی از رشد آنها نظیر کاهش استحکام ، بوی نامطبوع (حاصل از تجزیه عرق بدن از سوی میکروارگانیزم ها که در تماس مستقیم با پوست هستند) کاهش شید و فام رنگی پارچه اهمیت فوق العاده ای دارد. به طور کلی باید گفت با توجه به این که اندازه ذرات آب چندین برابر ذرات بخار آب است ، با استفاده از عملیات تکمیلی و تغییر در ساختار و کشش سطحی پارچه تلاش شده ساختار پارچه به گونه ای طراحی شود که ذرات آب نتوانند از پارچه عبور کنند و در عین حال ذرات بخار آب قابلیت عبور از پارچه را داشته باشند به این منظور در این پارچه ، مواد تکمیلی با ساختارهای شیمیایی متفاوت در غلظتهای مختلف مورد استفاده قرار گرفت و نتایج آن بررسی شد.
برای ایجاد خواص ضدمیکروب از نوعی ماده ضدعفونی کننده معمول استفاده شده است که با استفاده از این ماده پارچه بافته شده مقاومت بسیار خوبی در برابر رشد میکروبی از خود نشان داده است. در ضمن با اداره مبارزه با بیماری های غدد و متابولیک وزارت بهداشت و درمان درخصوص تولید کفشهای مخصوص بیماران دیابتی با استفاده از این نوع پارچه مذاکراتی صورت گرفته است که در نتیجه با تولید پارچه ضدآب با خواص ضدمیکروبی در دانشگاه امیرکبیر ساخت کفشهای بیمارستانی و ویژه بیماران دیابتی در کشور امکان پذیر شده است.

ورود آلودگی ممنوع

باقرزاده درخصوص اهمیت استفاده از این نوع پارچه می گوید: با توجه به ضرورت توجه به مساله انتقال بیماری ها و ویروس های خطرناک که به صورت معمول از طریق خون و ترشحات مایعی به محیط اطراف انتقال پیدا می کند، تجهیزات و منسوجات مورد استفاده در بیمارستان ها و مراکز درمانی باید به گونه ای طراحی و تولید شوند تا حدالامکان از انتقال و انتشار این نوع بیماری ها جلوگیری کنند یا مقاومت از خود نشان دهند.

در حال حاضر از پارچه های سه بعدی در کشورهای پیشرفته در تولید پوشاک ورزشی کفشهای ورزشی و منسوجات پزشکی استفاده می شود

به این منظور لازم است در وهله اول در برابر انتقال آب (خون و ترشحات مایعی) از خود مقاومت نشان دهد و همچنین در برابر انتقال و رشد میکروارگانیزم ها مقاوم باشند.
به عنوان مثال ، در لباسهای جراحی باید هر دو ویژگی ضدآب و ضدمیکروب فراهم شده باشد. ضمن آن که با توجه به شرایط استرس و حساسیت کار لباس باید از لحاظ شرایط راحتی نیز در سطح قابل قبولی قرار داشته باشد تا مثلا آزادی حرکت بدن را مختل نکند یا در برابر انتقال رطوبت ، حرارت یا هوا از سطح پوست به محیط اطراف مقاومتی از خود نشان ندهند که با توجه به شرایط راحتی و ساختمانی پارچه های سه بعدی استفاده از آنها در منسوجات پزشکی بسیار مناسب ارزیابی می شود. برای افزودن خواص ضدمیکروب و ضدآب به این نوع پارچه ها از مواد تکمیلی متفاوتی استفاده شد و پارچه ها تحت آزمایشات مختلفی قرار گرفت . پارچه تولید شده در نهایت حالتی شبه یک لایه غشایی عمل می کند که با وجود داشتن خاصیت ضدمیکروبی ، راحت است و از سمت داخل بدن قابلیت عبور بخار آب را دارد، اما از سمت خارجی در برابر عبور آب مقاوم است.
باقرزاده در ادامه درخصوص کاربردهای پارچه تولید شده می گوید: در حال حاضر از پارچه های سه بعدی در کشورهای پیشرفته ازجمله کشورهای اروپایی در تولید پوشاک ورزشی ، کفشهای ورزشی و منسوجات پزشکی استفاده می شود که با اضافه کردن خواص مذکور به نتایج بهتری می توان دست یافت.
وی افزود: از پارچه تولید شده با خواص مذکور می توان در تولید کفشهای طبی یا کفشهای مخصوص بیماران دیابتی و همچنین تولید روکش تختهای بیمارستان ها برای بیمارانی که احتیاج به شرایط مراقبتی خاص دارند، استفاده کرد. طبق بررسی های صورت گرفته ، در صورت استفاده از پارچه های تولید شده برای روکش تشک ، خطر ابتلا به زخمهای بستر تا حدود 25 درصد کاهش می یابد.
وی همچنین درخصوص تولید این نوع پارچه ها به صورت نیمه صنعتی در کشور اشاره کرد و افزود: نتایج حاصل از این طرح به صورت مقاله در 2 کنفرانس و یک مجله بین المللی پذیرفته و ارائه شده است.
شایان ذکر است ، طرح انجام شده با راهنمایی دکتر مسعود لطیفی و دکتر مجید منتظر و با مشاوره دکتر محمد شیخ زاده در دانشکده مهندسی نساجی دانشگاه صنعتی امیرکبیر انجام شده است.

بهاره صفوی