از آغاز دور اول ریاست جمهوری پوتین در سال 2000 رسانه های روسیه به طور فزاینده ای تحت کنترل کرملین درآمده اند. بنابراین تعجبی ندارد که کانال اول دولتی ، اخبار را به صورتی یکجانبه گزارش می دهد و سیاست های امنیتی روسیه بویژه درخصوص جنگ چچن را زیر سوال نمی برد.
دیگر برنامه های تلویزیونی ازجمله تلویزیون تجاری NTV در کانال 4 و نیز برنامه خبری Vremya در کانال یک ، نیز طی دوران انتخاباتی به طور یکجانبه ای عمل می کنند و پوشش خبری وسیعی را به سردمداران وقت و افراد نزدیک به منافع کرملین ، اختصاص می دهند و نیز افراد منتقد کرملین را نادیده گرفته و یا از آنان بدگویی می کنند.
|
مقابله با تروریسم
تروریسم ، یکی از موضوعات اصلی اخبار رقابت های پارلمانی روسیه بود. درست 2 روز قبل از انتخابات 2003 ، یک حمله تروریستی به قطاری در شمال روسیه انجام شد که به کشته شدن 40 نفر منجر شد. از دیگر حملات تروریستی مهم می توان به گروگان گیری در تئاتری در مسکو در اواخر سال 2002 اشاره کرد که حداقل 170 کشته بر جای گذاشت. بیش از نیمی از اخبار تروریسم به چچن و بقیه به دیگر مسائل تروریسم مربوط می شدند. در جریان انتخابات ریاست جمهوری 2004 روسیه ، انتخاب کنندگان ، رهبریت قوی را بسیار با اهمیت می دانستند و تعریف آنان از قوی بودن به حل و فصل وضعیت چچن و به طور کلی تروریسم مربوط می شد. همچنین پیامهای انتخاباتی بسیار مهمی از سوی پوتین و احزاب طرفدار وی درباره برخوردی شدید به مساله چچن و تروریست ها مخابره می شد. موضع شدید پوتین در برابر تروریسم باعث شد که انتخاب کنندگان ، وی را رهبری قوی و قاطع بپندارند که قول داده است تروریست های چچن را به طور کامل نابود کند. آنان با توجه به قوی و کارآمد پنداشتن پوتین ، احساس می کردند که وی می تواند با مشکلات بی شمار روسیه از جمله تروریسم ، مقابله کند. |
طی انتخابات پارلمانی سال 2003 روسیه ، 16 درصد از اخبار Vremya و 13 درصد از برنامه خبری NTV یعنی Sevoclnya مربوط به رقابت های انتخاباتی می شد. مهمترین موضوعاتی که برنامه خبری Vremya در طول انتخابات پارلمانی به آن می پرداخت عبارت بودند از: کارآمدی و کفایت پوتین ، اهمیت رهبران بلندپایه حزب حامی دولت «روسیه متحد» و روابط سیاسی نزدیک آنان با پوتین ، تلاش دولت مرکزی برای رفع مشکلات منطقه و نقش روسیه در عرصه بین المللی.
با این که کانال اول دولتی ، در سطح بسیار وسیع تری انتخابات را تحت پوشش قرار داده بود؛ ولی احزاب سیاسی ، چندان مورد پوشش خبری قرار نگرفتند و تقریبا هیچ گونه بحثی در مورد سیاست های دولتی صورت نگرفت.
تبدیل ترس به قدرت
شواهد موجود نشان می دهد که تروریسم نقش مشابهی را در انتخابات اخیر روسیه و ایالات متحده ایفا کرده و به نمایش گذاشتن قدرت در هر دو کشور اهمیت زیادی در جریان انتخابات داشته است ؛ این که تروریسم در انتخابات 2 کشور بسیار مشهود بود؛ ولی هیچ گونه بحث ریشه داری در مورد آن صورت نگرفت. در روسیه ، پوتین و حزب حامی وی ، بر عرصه سیاسی تسلط داشتند و اجازه خودنمایی به دیگران را نمی دادند. در ایالات متحده ، اقتصاد و بحران فعلی مراقبت های بهداشتی می توانستند موضوعات انتخاباتی ارزشمندی باشند. در حقیقت ، در هر دو کشور از تروریسم به شیوه های احساسی بهره برداری شده است.
رسانه ها و سیستم سیاسی هر دو کشور، از نگرانی ها درباره امنیت داخلی و بین المللی سوء استفاده کرده اند. این امر تا حدودی ریشه در تاریخ دو کشوری دارد که رهبران شان طی دوران جنگ سرد، از عامل ترس برای حمایت از قدرتشان ، بهره جسته اند. کشورهایی که می خواهند تا خود را به عنوان بازیگران اصلی عرصه بین المللی نشان دهند، نیاز دارند تا همیشه لیست بلندبالایی از دوستان و نیز دشمنان سرسخت خود را ارائه دهند. بزرگنمایی ترس و تهدیدات بین المللی ، ابزار مفیدی برای دولتمردانی بوده است که در صدد حفظ قدرت و محدود کردن حقوق مدنی هستند.
در روسیه و ایالات متحده ، رای دهندگانی که به جای حس تاثیر و مشارکت سیاسی با احساس ترس و درماندگی برانگیخته شده بودند، به هیچ وجه نقش یک شهروند را ایفا نکردند. درباره نقش اخبار تلویزیون در دوران رقابت های انتخاباتی امریکا و روسیه می توان گفت که شبکه های تلویزیونی در هیچکدام از این دو کشور، بحث منطقی ای در خصوص بهبود امنیت داخلی و بین المللی ارائه نکردند. باید گفت که رسانه های دو کشور، به جای تکرار طوطی وار سخنرانی های دولتمردان ، می باید در پی ایجاد بحث و مناظره می بودند. این وضعیت ، نبود یک عرصه عمومی مطبوعاتی در هر دو کشور را نشان می دهد. تلویزیون تا چه حد می تواند مباحثه ای منطقی به راه اندازد، یا تا چه حد می تواند به طور مطلق از نیازهای احساسی مخاطب یاخواسته های دولتمردان پیروی کند؛ به طور خلاصه می توان گفت که در روسیه و ایالات متحده ، تلویزیون ، انتخابات را از صورت یک نهاد دموکراتیک به فرآیندی تغییر داده است که ترس را به قدرت تبدیل می کند.