بانک مرکزی: نگران کمبود اسکناس آخر سال نباشید

فارس: مدیر کل اداره نشر اسکناس بانک مرکزی گفت: در حال حاضر بانک مرکزی ذخیره احتیاطی اسکناس چاپ شده برای یک سال و نیم آینده دارد و نگرانی از بابت تامین اسکناس آخر سال وجود ندارد.

کد خبر: ۱۲۷۲۵۵

سید جلال جلیلیان امروز در جمع خبرنگاران گفت: علاوه بر پرداختهای جاری که ویژه هفته پایان و آغاز هر ماه است، پرداختهای فصلی دستگاه های دولتی نیز برعهده نظام بانکی است.
وی افزود: پرداخت وجوهات خرید محصولات کشاورزی بر عهده نظام بانکی است که در دو ماه اول پاییز انجام میشود. آخرین ماه سال نیز یکی از زمانهای ویژه پرداخت است و از آنجائیکه پرداختهای ویژهای مثل عیدی و پاداش انجام میشود و به خاطر سفرهای نوروزی، خریدهای پایان سال وسایر موارد حجم تقاضا برای اسکناس بالا میرود، شعب بانکها بسیار شلوغ میشود.
جلیلیان گفت: در حال حاضر بانک مرکزی ذخیره احتیاطی اسکناس چاپ شده برای یک سال و نیم آینده دارد و نگرانی از بابت تامین اسکناس وجود ندارد؛ اما به خاطر ترافیک سنگین پایان سال، پولرسانی به بانکها کمی مشکل شده است، البته بانکها در روزهای پایان سال میتوانند ذخیره روزانه بیشتری را نگهداری کنند، هماهنگی لازم برای پولرسانی مناسب به بانکها و حتی دستگاههای ATM به عمل آمده است، امیدوارم در پایان سال جاری مشکل تامین پول برای دستگاه های خودپرداز و شعب بانک ها حل شود.
جلیلیان سرانه اسکناس در کشور را یکی از معضلات اقتصادی کشور دانست و گفت: آخرین رقم اسکناس در جریان تا پایان دی 85 ، 61 هزار میلیارد ریال در قالب 6/7 میلیارد برگ انواع اسکناس است، سرانه اسکناس در کشور 111 برگ است، با توجه به اینکه سرانه اسکناس در کشورهای صنعتی 12 برگ است، در کشور پاکستان نیز سرانه اسکناس 50 برگ است، این رقم بسیار زیاد است.
وی افزود: در پایان سال گذشته میزان نقدینگی کشور 921 هزار میلیارد ریال بوده است که 56 هزار میلیارد ریال آن اسکناس بوده است، در حال حاضر 602 هزار میلیارد ریال مسکوک در جریان است، سرانه سکه در ایران در حال حاضر 92 قطعه است، این میزان در کشورهای صنعتی بیش از 300 قطعه است.
جلیلیان متوسط عمر اسکناس در کشور را 5 سال دانست و گفت: دوره قبل متوسط عمر اسکناس 5/3 بود و با اطلاع رسانیهای بانک مرکزی، متوسط عمر اسکناسها به 5 سال رسید، در حال حاضر در شبکه بانکی کشور گلوگاهی برای رفع فرسودگی اسکناسها ایجاد شده است. به طوریکه بالاترین آمار تبدیل اسکناسهای فرسوده 6 و 7 میلیون قطعه است که 50 درصد نیاز تبدیل اسکناسهای فرسوده است.
وی افزو: متوسط چاپ هر برگ اسکناس از 146 ریال در گذشته به 187 ریال رسیده است، هزینه چاپ برای اسکناسهای با ارزش کمتر، پایینتر از هزینه چاپ اسکناسهای با ارزش بالاتر است.
ذخایر اسکناسهای 100 و 200 ریالی بانک مرکزی تمام شد
جلیلیان گفت: اسکناسهای 100 و 200 ریالی چند سالی است که چاپ نمیشود و امسال آخرین ذخیره موجود از این دو نوع اسکناس نیز به طور کامل منتشر و توزیع شد و در حال حاضر اسکناسهای 500 ریال به بالا منتشر می شود.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر مشکل نقدینگی وجود ندارد و مشکل اصلی به خاطر حجم کار زیادی در شعب است، درباره چاپ اسکناس در کشور گفت: تا سال 62 کلیه نیازهای اسکناسهای کشور از طریق سفارشات خارجی انجام میشد، از سال 62 تا مرداد 67 بخشی از نیاز اسکناس کشور در خارج از کشور تامین میشد، از چند سال قبل بانک مرکزی تصمیم گرفت کاغذ اوراق بهادار کشور در داخل کشور تولید شود،کیفیت این کاغذ به مراتب بهتر از نمونه خارجی است و از پنبه خالص تولید میشود، اما نکته مهم در طول عمر اسکناس ها نحوه نگهداری اسکناس است.
جلیلیان گفت: بانکهای خصوصی از ایران چک استفاده نمیکنند و بانکهای خصوصی باید ایران چک دریافتی را ابطال کنند، در غیر این صورت این عمل آنها جرم محسوب میشود.
وی با اشاره به انحصار ضرب و انتشار سکه بهار آزادی گفت: این سکه 135/8 گرم طلای 900 در هزار است، با توجه به ارزش طلا در بازارهای جهانی دارای محتوای ارزش دلار است، در حال حاضر 682 دلار و 90 سنت ارزش در اونس طلا در بازارهای جهانی است. هر سکه بهار آزادی 160 دلار و 82 سنت ارزش دارد، قیمت تمام شده در سکه برای بانک مرکزی 155 هزار و 300 تومان است.
جلیلیان گفت: از سال 1370 بانک مرکزی موظف به ضرب سکه بهار آزادی با تصویر حضرت امام شد و در حال حاضر سکه از نظر بانک مرکزی همین سکههای با تصویر حضرت امام است و با توجه به نیازهای فصلی، عرضه سکه در بازارها زیاد میشود.
وی افزود: در 11 ماهه سال 85، افزایش عرضه سکه ربع بهار آزادی 9/65 درصد بوده است. این رقم در نیم بهار 21 درصد و در تمام بهار 197 درصد رشد عرضه داشته است،محتوای طلای سکه برای همه سالهای یکسان است، و تفاوت قیمت بین سکههای سالهای مختلف وجود ندارد.
چاپ اسکناس درشت منتظر مجوز وزیر اقتصاد است
جلیلیان درباره انتشار، چاپ و توزیع اسکناسهای درشت اظهار داشت: این موضوع از سال 72 مطرح بوده است، طرح اسکناسها از سوی بانک مرکزی به وزیر امور اقتصادی و دارایی پیشنهاد و با تاییدات وزیر اقتصاد قابلیت چاپ پیدا میکند، چاپ اسکناسهای درشتتر منتظر مجوز وزیر اقتصاد است.
جلیلیان درباره قاچاق سکه گفت: از آنجائیکه ارزش سکه در فلز محتوای آن است و به خاطر تقاضای جهانی برای فلزات موجود در سکهها طی سالها سعی کردهایم هم ابعاد سکهها را کوچکتر کنیم و هم ترکیبات آلیاژ سکهها را تغییر دادهایم، قاچاق سکه و یا فلزات موجود در سکه جرم است، داشتن هر مقدار سکه البته جرم نیست ولی اقدام به ذوب سکهها جرم است.
وی درباره ضرب سکه سال حضرت رسول گفت: ستاد اجرایی بزرگداشت سال پیامبر اعظم درخواست 30 هزار قطعه سکه داشتند که بخشی از آن را خود این ستاد دریافت و توزیع کرده است ولی هنوز درباره توزیع باقی آن تصمیمی نگرفتهاند، این توزیع پس از تصمیمگیری این ستاد میتواند در صرافیها یا بانک کارگشایی انجام شود.
جلیلیان گفت: این سکه از نظر وزن و ابعاد با سکه بهار آزادی یکسان است و تنها به خاطر ضرب اسم جلاله حضرت حق بر آن پوشش پلاستیکی بر روی آن نصب شده است.
وی افزود: اصولا سکههای یادبود مثل سکه سال حضرت علی و سکه سال حضرت رسول به خاطر محدودیت تیراژ، در توزیع عمومی با سکه بهار آزادی که سکه رایج کشور است متفاوت هستند.
مهران شریفی مدیر کل نظامهای پرداخت بانک مرکزی نیز امروز درباره توسعه بانکداری الکترونیکی در سال 85 گفت: کارتهای بانکی از 13 میلیون پایانه در سال 84 به 20 میلیون پایانه در پایان دیماه سال 85 رسید، در پایان سال 84، 4500 دستگاه خودپرداز در سراسر کشور فعال بود که در حال حاضر تعداد آنها به 8000 دستگاه رسید. تعداد پایانههای فروش کارتهای بانکی از 68 هزار دستگاه در پایان سال 84 به 136 هزار دستگاه در پایان دیماه 85 رسید.
وی با تاکید بر نقش فعالیت بین بانکی شبکه شتاب گفت: پرداخت وجه از طریق خودپردازها ممکن شده است، امکان دریافت صورتحساب از طریق اینترنت و تلفنبانک فراهم شد، در حال حاضر شتاب به عنوان شبکه ارتباطی بین شش بانک فعال هر کسی که کارت بانکی یکی از این شش بانک را در اختیار داشته باشد میتواند با مراجعه به خودپرداز بانک خود یا خودپرداز بانک مقصد تا سقف یک میلیون تومان وجه را در شبانهروز منتقل کند، کارمزد این انتقال 500 تومان است که برعهده بانک مبدا می باشد.
شریفی گفت: ساتنا پروژه دیگر بانک مرکزی است که دو فاز آن اجرا شده و مرحله سوم آن در حال اجراست. ساتنا یک سیستم تسویه ریالی بین بانکی است. در مرحله اول این پروژه، تسویه پایان روز مرکز شتاب انجام میشود ، در مرحله دوم این پروژه تسویه پایان روز اتاق پایاپای تهران انجام شدو در مرحله سوم تسویه پایان روز اتاق پایاپای کل سیستم بانکی در بانک مرکزی و در سیستم ساتنا انجام میشود.
وی افزود: مرحله بعدی برای پیادهسازی ساتنا عملیات بانک به بانک است، نظیر سپردهگذاری بانکها نزد یکدیگر و یا معاملات ارزی که امیدواریم در اسفندماه سال جاری این مرحله عملیاتی شود و قطعا مدتی زمان صرف انجام این کار خواهد شد، مرحله نهایی ساتنا ارایه سیستم ساتنا به مشتریان است که نیازمند کارهای فنی است، به طوریکه نرمافزارهای رابط باید وصل شوند، امیواریم ارایه این سرویس به مشتریان در سال 86 انجام شود.
شریفی گفت: علیرغم آنکه شبکه شتاب خودپردازها و پایانههای فروش را پشتیبانی میکند ولی هنوز تراکنش پایانههای فروش بسیار پایین است و در حال حاضر تنها 3 درصد تراکنشها روی پایانههای فروش است و 97 درصد بر دوش خودپردازها است، برای اینکه سهم پایانههای فروش از تراکنش شبکه شتاب به رقم معقول تری برسد، دنبال راهکارهای جدید است.
شریفی درباره امنیت کارتهای بانکی گفت: کلا تراکنشهای پایانههای فروش و خودپرداز به صورت دیجیتال ثبت میشود، لذا در اتفاق غیرمترقبهای که پیش بیاید، قابل پیگیری است. سال 84 دستورالعملی برای پیگیری موارد خاص به بانکها ارایه شده است و موارد خاص به شبکه شتاب در فرمهای خاص ارسال میشود و در مرکز شتاب بررسی میشود. وی با تاکید بر آنکه رمز کارت بانکی نباید در اختیار کسی غیر از دارنده کارت قرار گیرد و امکان کپی کردن کارتهای اعتباری وجود دارد گفت: ولی خطرات سیستمهای الکترونیکی به مراتب کمتر از سیستمهای سنتی است و اگر در موردی ثابت شود که به خار قصور نظام بانکی مشتری دچار مشکل شده است باید بانک مربوط مشکل پیشآمده برای مشتری را جبران کند.
شریفی درباره کارمزد برداشتها از خودپردازها گفت: در خودپردازها کارمزدها بین بانکی است و برای کارتهای بانکی نباید کارمزدی اخذ شود. کارمزد کارتهای پرداخت برای بانک صادر کننده 294 تومان است و بانک صادرکننده باید 101 تومان و 3 ریال به شبکه شتاب بپردازد.
وی با اشاره به کارمزد 25/0 درصدی برای فروشگاهی و 5/0 درصدی برای فروشندگان عادی در استفاده از pos کارتهای پرداخت گفت: دستگاههای خودپرداز در سال 84 بیش از 30 درصد عدم پولدهی داشتند که در سال 85 به 15 تا 16 درصد کاهش یافت.
وی تاکید کرد: خوشبختانه تمام بانکها مایل به توسعه شبکه خودپرداز و pos خود هستند، ولی باید انگیزههای لازم در مشتریان بانکها برای استفاده از کارت به عنوان ابزار پرداخت ایجاد شود، در بعضی از بانکها، جوایزی برای تشویق مشتریان در استفاده از کارتها در نظر گرفته شده است، امیدواریم به زودی دستورالعمل صدور کارت اعتباری نهایی شود.
شریفی گفت: سقف برداشت در ATM ها افزایش نخواهد یافت و بانک مرکزی در این باره هیچ برنامهای ندارد، چون این تصمیم باعث افزایش تقاضا برای اسکناس خواهد بود.