گفتگو با فریبا شاهین مقدم (دوبلور و مدیر دوبلاژ) کلیشه کردن صداها را نمی پسندم

متولدان نیمه دوم دهه 50 هجری شمسی یعنی کسانی که در سال 1370 حداکثر 15 سال داشته اند کارتون ای .کی .یو ، مرد کوچک را خوب به یاد دارند داستان این اثر درباره پسربچه ای بسیار باهوش بود که در مدرسه استاد بزرگ درس می خواند و از عهده حل معماهای پیچیده برمی آمد

کد خبر: ۱۲۷۲۴

این سریال که در سالهای 1370 و1371 پخش شد، با دوبله خوبش جزو خاطرات نوجوانان آن زمان است باور کردن این که دوبلور ای کی یو زنی سی ودو ساله بوده ، قدری دشوار است . او که فریبا شاهین مقدم نام دارد، در سال 1338 متولد شده است فعالیت هنری را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرده و3 فیلم هشت میلی متری نیز ساخته است . دوبله را از حدود سال 1351 آغاز کرده و به دلیل جنس صدایش که کودکانه است ، بیشتر به جای پسربچه های پرشر و شور و یا دختران نوجوان صحبت کرده است تعدادی از به یاد ماندنی ترین گویندگی های وی عبارتند از: مهاجران )کیت (، در مسیر سرنوشت )لوکاس (، بچه های کوه تاراک )رن (، چوبین )نقش اول فیلم (، نسخه سحرآمیز. وی مدیریت دوبلاژ را از سال 1372 آغاز کرده است و1492 - فتح بهشت ، آماتور ، فارگو ، داستان اسباب بازی و روز هشتم از جمله کارهای وی در این زمینه هستند با او درباره جدیدترین آثارش و دو کار قدیمی اش ای کی یو و ایی تی گفتگویی انجام داده ایم: در ماههای اخیر بویژه در تابستان امسال چه آثاری را دوبله کرده اید؛ 2 فیلم "چراغ خانه ، روشنایی خانه و به خانه برمی گردیم و سریال آخرین مکان روی زمین را دوبله کرده ام مدتی پیش نیز کاوشگران را برای سیمای کودک و نوجوان شبکه اول دوبله کردم.ظاهرا چراغ خانه ، روشنایی خانه قبلا نیز دوبله شده بود بله ، در سالهای دور؛ اما نمی دانم چه کسی آن را دوبله کرده بود.چرا برای 2 نقش اصلی این فیلم از آقای مقامی و خانم غزنوی استفاده کرده اید؛ آیا صدای گویندگان دیگر مثل آقای والی زاده مناسب نبود؛ انتخاب یک گوینده برای یک نقش دلیل ناتوانی گویندگان دیگر نیست من هنگامی که فیلمی را سینک می زنم ، بسیاری از مسائل را در نظر می گیرم ؛ از جمله مناسب بودن صدا برای شخصیت به نظر من صدای آقای مقامی و خانم غزنوی به آن 2 شخصیت در فیلم بسیار نزدیک بود. توجه داشته باشید که مدیر دوبلاژ هنگام سینک زدن بارها فیلم یا سریال را می بیند؛ بنابراین بیشتر از بیننده ای که یک یا دو بار فیلم را می بیند با شخصیت ها آشنا میشود و صداهای مناسب را انتخاب می کند.گویندگان 2 نقش اصلی در دوبله قبلی چه کسانی بودند؛ به جای راجندرا کومار، آقای مقامی حرف زده بودند؛ اما دوبلور مینا کوماری را نمی دانم چه کسی بوده است.آیا اگر آقای مقامی در دوبله قبلی نمی بودند، باز هم از ایشان استفاده می کردید؛ تفاوتی نمی کرد چون در هر صورت من برای دوبله مجدد از آنها استفاده می کردم.از دوبله این فیلم راضی هستید؛ من نباید از کار خودم تعریف کنم ؛ اما نهایت سعی و دقت خود را کردم تا دوبله فیلم خوب از کار درآید به هر حال انسان نیز می تواند قاضی خوبی درباره خودش باشد من از کار خودم راضی بودم و اطرافیانم نیز از این دوبله تعریف کردند.نظرتان درباره دوبله مجدد آثار قدیمی چیست ؛ با دوبله مجدد بعضی از آثار موافقم ؛ به این دلیل که بعضی از دیالوگ هایی که آن زمان در فیلمها و سریال ها وجود داشتند، مناسب نبودند؛ اما دوبله بعضی از آثار مثل هملت آنقدر درخشان بوده که تکرارناپذیر است بپردازیم به فیلم به خانه برمی گردیم موضوع این فیلم چیست؛ درباره یک پسربچه رومانیایی است که خانواده ای ایتالیایی او را به فرزندی قبول کرده اند این کودک از نظر روانی مشکلاتی دارد و همیشه وحشت زده است ، پدرخوانده و مادر خوانده اش برای این که علت بیماری او را بفهمند او را به زادگاهش که دهکده ای در رومانی است می برند و متوجه حقایقی درباره خانواده او می شوند.دوبله اش چطور بود؛نهایت سعی خود را کردم که دوبله خوبی شود و همکاران گوینده نیز نهایت همکاری را با من کردند مدتی پیش فیلم آنچه کتی انجام داد از شبکه دوم پخش شد دو نفر از بازیگران این فیلم به نامهای مگان فالوز و کوین واتلی ، قبلا در سریال های رویای سبز و سربازرس مورس بازی کرده اند و به ترتیب خانم شیرزاد و آقای مظفری به جای آنها حرف زده بودند. چرا شما از گویندگان دیگری برای آنها استفاده کرده اید؛ بعضیها خیلی زود ذهنشان کلیشه ها را می گیرد و می پسندد؛ اما من کلیشه کردن چیزها را نمی پسندم هنگامی که این فیلم را سینک می زدم ، در مورد مگان فالوز، احساس کردم که صدای پخته ای لازم دارد؛ بخصوص که اینجا به اندازه رویای سبز" جوان نبود به همین دلیل از خانم غزنوی استفاده کردم و ایشان هم برای نقشش بسیار زحمت کشید و بعضی از قسمتها را چند بار تمرین کرد آقای مظفری هم هنگام دوبله این فیلم بیمار بودند و نمی توانستند گویندگی کنند شما می گویید که کلیشه کردن را دوست ندارید؛ اما اگر صدایی را که برای بازیگری جا افتاده است عوض کنیم ، در تماشاگر دافعه ایجاد می شود و از جذابیت فیلم یا سریال نیز کم می شود؛ مگر این که نقش بازیگر هم از نظر ظاهر )گریم ( و هم از نظر باطن )شخصیت ( با نقشهای قبلی او بسیار تفاوت داشته باشد. شخصیت دختر عمو در فیلم "آنچه" با شخصیت آن شرلی در رویای سبز تفاوت دارد؛ اما نه آنقدر که صدای خانم شیرزاد برایش مناسب نباشد تغییر صدا همیشه دافعه ایجاد نمی کند و فقط گاهی ممکن است این گونه شود هنگامی که شخصیت تغییر کرده باشد چاره ای جز تغییر صدا نیست ؛ زیرا صدای همیشگی بازیگر ممکن است مناسب نباشد صدای خانم شیرازد در فیلم آنچه کتی انجام داد مناسب مگان فالوز نبود؛ زیرا این صدا برخلاف نقش دخترعمو ، جوان است.اولین مجموعه ای که امسال از میان کارهای شما پخش شده ، جرم شناسان است برای این اثر در مرحله سینک و دوبله چقدر وقت صرف کرده اید؛ دوبله جرم شناسان بسیار مشکل بود؛ هم از نظر حجم دیالوگ ها و هم از نظر موضوع آن زمان سینک و دوبله یک اثر به مدت آن ، حجم دیالوگ ها و نوع آن )این که مثلا کلاسیک باشد یا معاصر( بستگی دارد برای سینک زدن هر قسمت جرم شناسان سه روز وقت صرف کردم و دوبله هر قسمت نیز یک روز طول کشید چند سال پیش سریالی به نام قرن کارآگاهان پخش شد که جرم شناسان بسیار شبیه آن است ، حتی در بعضی از جزییات با توجه به این تشابه ، آیا ترجمه و دوبله قرن کارآگاهان به جرم شناسان کمکی کرده است؛ قرن کارآگاهان را ندیده ام ؛ اما درباره آن شنیده ام این 2 سریال مستقل هستند و ربطی به یکدیگر ندارند و از دیالوگ های هیچکدام نمی توان برای دیگری استفاده کرد.در یکی از قسمتهای جرم شناسان ، یورگن هاینریش ، بازیگر نقش ولف ، در سریال کارآگاه ولف با دوبله و گویندگی آقای مقامی بازی کرده بود و آقای نظامی به جایش حرف زده بود چرا از آقای مقامی استفاده نکردید؛ شاید معتقدید که صدای مهربان ایشان مناسب نقش منفی نیست؛ خیر دلیلش این بود که آقای مقامی هنگام دوبله این قسمت بیمار بودند من از ایشان دعوت کردم ؛ اما ایشان از من خواهش کردند که در این نقش گویندگی نکنند.به نظر شما آیا دوبله این قبیل سریال ها که داستانهای مستقل دارند و شخصیت ثابت ندارند آسانتر از آثار دیگر نیست؛ از این نظر که مدیر دوبلاژ با مشکل تغییر گوینده روبه رو نمی شود از این نظر بله آسانتر است ؛ اما بیننده در هر قسمت از سریال هایی مثل جرم شناسان با شخصیت های جدیدی روبه رو می شود و مدیر دوبلاژ باید برای انتخاب گویندگان ، بیشتر فکر و دقت کند از این نظر کار دشوارتر است ؛ در حالی که در سریال های دیگر یک نقش بعد از چند قسمت پذیرفته و شخصیت آن روشن می شود امسال یازدهمین سالگرد پخش کارتون معروف ای کی یو، مرد کوچک است که نقش اول آن را شما گفته اید.من در فیلمها و سریال های بسیاری گویندگی کرده ام ؛ اما هر وقت صحبت از این می شود که تا به حال به جای چه شخصیت هایی حرف زده ام ، بلافاصله ای کی یو مطرح می شود. این کارتون را مرحوم پرویز نارنجی ها دوبله کرده اند و چون جنبه علمی داشت از کارتون های جدید بسیار بهتر و آموزنده تر بود.آیا شما این کارتون را پیش از دوبله دیدید؛ ما در تلویزیون زیاد حق انتخاب نداریم هنگامی که این کار به من پیشنهاد شد، مثل سایر کارهایی که انجام داده بودم ، آن را پذیرفتم ؛ اما هنگام دوبله بتدریج به آن علاقه مند شدم.به نظر شما چرا کارتون های کنونی به اندازه کارتون های قدیمی جذاب و دوست داشتنی نیستند؛ علت اصلی این مساله ، موضوع های آنهاست در آنها بیشتر، جنگ و خیالبافی و خشونت مطرح می شود لطافت و مهربانی بندرت در آنها وجود دارد به نظر من کارتون هایی مثل دیجی مون که شخصیت های آنها هیچ ریشه ای در واقعیت ندارند بر روی بچه ها اثر منفی می گذارند شاید دوبله های کارتون های کنونی نیز بخوبی دوبله های قدیمی حتی ده سال پیش نیست. دلیل این امر چیست؛ آنچه گفتم درباره دوبله ها نیز صدق می کند کارتون هایی مثل مهاجران ، بچه های مدرسه والت و زنان کوچک درست مثل آثار زنده دوبله می شدند و گویندگان چنان حسی را به شخصیت ها می دادند که گویی در یک اثر زنده صحبت می کردند؛ اما کارتون های جنگی یا فانتزی که اکنون می بینیم ، هیچ احساسی را در آنها ایجاد نمی کند امسال بیستمین سالگرد نمایش جهانی فیلم ایی تی نیز هست شما نه سال پیش در یک نظرخواهی گویندگی در این فیلم را جزو کارهای برتر خود انتخاب کردید شما چقدر خوب این سالگردها را به یاد دارید بله ، من ایی تی را که به صورت ویدئویی و به مدیریت آقای خسروشاهی دوبله شد ، یکی از بهترین فیلمهایی می دانم که در آنها گویندگی کرده ام ؛ به دلیل ساخت فیلم ، انتخاب سوژه ، شناخت دنیای کودکان و ارتباط برقرار کردن آن با تماشاگر ایی تی فیلمی بسیار موفق بود که هنوز هم مطرح است.این گفتگو را با توضیحات شما درباره یکی از تازه ترین آثارتان مجموعه آخرین مکان روی زمین به پایان می رسانیم داستان این سریال بسیار زیبا درباره کشف قطب جنوب است دوبله اش را در خرداد ماه و در 7 روز انجام دادم سریال بسیار خوش ساخت و دیدنی ای است به همین دلیل از تعدادی از بهترین گویندگان استفاده کردم همگی زحمت کشیدند و به آنها خسته نباشید می گویم.