راهپیمایان زیر ذره‌بین

چه پیامی دارد؟

این هم سوال دومی بوده که پرسشگران تیز و بز ایسپا پرسیده‌اند. منظور و هدف اصلی این سوال این بوده که جامعه ایرانی که در این راهپیمایی شرکت می‌کنند چه تصوری از پیام این گردهمایی بزرگ شیعیان در روز اربعین دارند؟ جالب است باز هم برخلاف ادعای همان دوست پژوهشگری که این گردهمایی را یک گردهمایی شیعی صرف می‌داند که بعضا با سنت‌های عراقی و اخیرا هم ایرانی ترکیب شده است ولی پژوهش ایسپا نشان می‌دهد تصور غالب ایرانیانی که در این راهپیمایی شرکت می‌کنند این است که پیام این راهپیمایی «تقویت وحدت میان مسلمانان» است و نه صرفا شیعیان! نکته دومی هم که دوباره در جهت تقویت نزدیکی مذهب اسلامی است این‌که «تقویت عظمت اسلام در برابر دشمنان» هم دومین فاکتوری است که در تصور زائران ایرانی در شرکت در این راهپیمایی وجود دارد. ساده‌اش این است که پژوهشگران علوم اجتماعی وطنی، فهم درستی از شرکت هموطنان‌شان در این مراسم ندارند. همچنین 2/60 درصد از پاسخگویان معتقد بودند مراسم پیاده‌روی اربعین در تقویت پیوند میان دو ملت ایران و عراق تاثیر ویژه دارد.

فرهیخته ‌بازی در اربعین

از دیگر انتقاداتی که به حضور پررنگ ایرانیان در مراسم چند سال اخیر اربعین شده، این است که ایرانی‌ها با برنامه‌های جورواجور فرهنگی خودشان از جمله سخنرانی،‌برنامه فرهنگی و مداحی و... بافت اصلی این مراسم را به هم می‌زنند. حالا ایسپا یکی از سوال‌هایی که از شرکت‌کنندگان پرسیده، راجع به اهمیت و ضرورت همین برنامه‌هاست. جواب‌هایی هم که آمده بیرون، کمی معنادار است.

هدف از شرکت در راهپیمایی ؟

خب این سوال یکی از سوال‌هایی بوده که پرسشگران مرکز ایسپا از حجم نمونه پژوهش خودشان پرسیده‌اند. شاید برای شما هم جالب باشد که پاسخ‌ها چه بود. اجمالا جوابی که پاسخگویان داده‌اند را در این نمودار ببینید. حالا یک نکته را هم خودمان اضافه کنیم. این وسط بعضی از پژوهشگران مدعی شده بودند بخشی از انگیزه و هدف شرکت‌کنندگان مراسم اربعین، تجربه یک سفر خارجی ارزان قیمت و دیدن یک کشور و جامعه خارجی بوده است. حالا می‌شود دید دلیلی که این جامعه‌شناس آن را به عنوان یکی از هدف‌ها و انگیزه‌های شرکت در راهپیمایی اربعین اعلام کرده بود در کل چه وزنی دارد؛ پژوهش ایسپا می‌گوید حدود 5 درصد.

محمدصادق علیزاده

فرهنگ و هنر