سنای امریکا و توافق هسته ای با هند

مجلس سنای امریکا با اکثریت آرائ به توافقنامه همکاری هسته ای میان واشنگتن و دهلی نو رای مثبت داد.

کد خبر: ۱۱۶۳۶۶

منتقدان براین عقیده اند که نهایی شدن این قرارداد ، روند کنترل سلاحهای هسته ای را دشوار می کند زیرا دولت هند از امضای قرارداد منع گسترش سلاحهای هسته ای خودداری کرده است . مجید کریمی ، کارشناس مسائل اروپا و امریکا در گفتگو با «جام جم» بر این باور است که رفتارهای دوگانه امریکا در عرصه فناوری هسته ای ، بستری مناسب برای افزایش رقابت های هسته ای در سطح دنیا خواهد بود.

موافقت سنای امریکا با نهایی شدن قرارداد هسته ای با هند را چگونه ارزیابی می کنید؛
ایالات متحده امریکا و هند پس از چندین دهه سردی روابط دوجانبه ، سال گذشته با امضای توافقنامه هسته ای گام جدیدی را برای آغاز یک تعامل استراتژیک برداشتند. هند در تنظیم روابط آسیایی و بین المللی خود با دو چالش و یا رقابت شدید روبه رو است ؛ چالش اول ، پیشرفت هسته ای پاکستان به عنوان تهدید امنیت ملی هند و توسعه اقتصادی چین در منطقه شبه قاره ، دومین چالش دهلی نو در شرایط کنونی است . از سوی دیگر ، امریکا در منطقه آسیا به قدرت های منطقه ای که بتوانند با قدرت روزافزون چین مقابله کنند، بشدت نیاز دارد که جایگاه روابط استراتژیک دهلی نو واشنگتن در این چارچوب قابل ارزیابی است . براین اساس نهایی شدن قرارداد هسته ای امریکا با هند ، کاملا منطقی می نماید.

با عنایت به عدم عضویت هند در معاهده منع گسترش تسلیحات هسته ای (ان.پی.تی) آیا این توافقنامه ، روند کنترل سلاحهای هسته ای را دشوار نمی کند؛
قطعا این توافقنامه که به تصویب مجلس سنای امریکا نیز رسیده ، ناقض بند دوم و پنجم معاهده ان.پی.تی است. از سوی دیگر ، باید توجه داشت ، زمانی که معاهده ان.پی.تی در سال 1970 تنظیم شد ، 5 کشور بزرگ جهان قدرت هسته ای را در انحصار خود درآورند که اساسا این معاهده ، یک رویه دوگانه در نظام معاهدات بین المللی است . نکته دیگر این که براساس مفاد معاهده که دولت امریکا خود از بانیان آن بوده ، کشورهای عضو متعهد به منع تکثیر تسلیحات هسته ای هستند اما امریکا در سالهای اخیر نشان داده است که به این تعهد ، متعهد نبوده است.

با عنایت به معاهدات بین الملل در خصوص عدم تکثیر سلاحهای هسته ای و قوانین داخلی امریکا مبنی بر عدم فروش تجهیزات هسته ای با کشورهای خارج از معاهده ان.پی.تی ، تصویب این توافقنامه را چگونه تحلیل می کنید؛
اساسا نظام حقوقی امریکا مبتنی بر منافع عمومی این کشور در هر نقطه از جهان تعریف شده است. از این رو ، مجلس سنا و نمایندگان همواره و به طور مکرر قوانین بین الملل را براساس منافع امریکا نقض کرده و به خود اجازه می دهند تا علنا و عملا نظام معاهدات و حقوق بین الملل را بازیچه حقوق خصوصی و اساسی ایالات متحده کنند. در این خصوص نقض متعدد معاهدات سازمان ملل شاهد آشکار تعارض توافقات کنگره و سنای امریکا با حقوق بین الملل است.

با توجه به خواست جامعه جهانی مبنی بر توقف رقابت های تسلیحاتی ، آیا توافق هسته ای هند و امریکا، باعث تقویت انگیزه رقابتی برای دیگر قدرت هسته ای آسیا یعنی پاکستان نمی شود؛
مدتی است که در سیاست خارجی امریکا، رویکردی بدبینانه و واگریانه نسبت به روابط با پاکستان ایجاد شده است و امریکایی ها از دو منظر به این موافقتنامه نگاه می کنند ؛ اول ، تسلیح هسته ای هند به عنوان اهرمی برای ایجاد توازن در منطقه و دوم ، تسلیح هسته ای هند در رویارویی با چین که همانا بستر رقابت هسته ای در منطقه جنوب آسیا خواهد بود. رویکرد امریکا در جهت تقویت مناسبات هسته ای با هند با رفتار امریکا در سایر مناطق جهان که مدعی است نباید زمینه رقابت هسته ای ایجاد شود ، در تعارض است.