چگونه از خجالت بچه دربیاییم!

کوچک‌تر که بود به راحتی در آغوش دیگران می‌رفت، با آنها سخن می‌گفت و باعث خنده و مزاح شان می‌شد، اما حالا که بزرگ‌تر شده است انگار حتی زورش می‌آید به دیگران سلام کند. همیشه پشت سر من خود را پنهان می‌کند، انگشتان دستش را می‌مکد و هر بار که به او می‌گویم این رفتارش را دوست ندارم، تنها با بیان جمله «آخه، من خجالت می‌کشم» مرا مجبور به سکوت می‌کند.

کد خبر: ۱۱۱۹۰۹۲

کمرویی و احساس خجالت در کودکان، یک واکنش طبیعی نسبت به افراد یا محیط‌های اجتماعی جدید است و معمولا نیز با ترس و کنجکاوی آشکار می‌شود. خجالت کشیدن به معنای دوری‌گزینی و عدم تمایل به ارتباط با دیگران، امری موقت یا نسبتا دائمی است. اما با این حال بسیاری از والدین، خجالتی بودن کودک‌شان را به عنوان بخشی از ویژگی پایدار شخصیتشان قلمداد می‌کنند و از این که فرزندشان خجالتی باشد یا این که دیگران او را خجالتی بنامند، احساس شرم و ناراحتی می‌کنند. مادری می‌گوید: خجالتی بودن کودکم مرا پریشان حال می‌کند، می‌ترسم آینده خوبی در انتظارش نباشد. احساس شرم افراطی او، بی‌شک عواقب تلخی را در زندگی برای او رقم خواهد زد. اگر کودکتان کمرو و خجالتی است، بهتر است بدانید روش‌های زیادی برای رفع مشکل وجود دارد، فقط کافی است علت کمرویی و خجالت کشیدن را بشناسید و از هم‌اکنون برای ایجاد تغییر مهم، برنامه‌ریزی کنید:

مانع جلب توجه شوید

برخی کودکان برای جلب توجه یا به منظور سلب مسئولیت انجام کاری، متوسل به خجالتی بودن می‌شوند. چسبیدن به مادر هنگام احوالپرسی با دیگران، از جمله اوقاتی است که کودک دوست دارد با ادامه انجام این رفتار مورد توجه قرار بگیرد و دیگران را وادار به گفت‌وگو با خود کند.

خجالتی بودن کودک را به همه نگویید

هرگز نزد دیگران از خجالتی بودن کودکتان صحبت نکنید. کودکان خجالتی معمولا به صحبت‌های اطرافیان راجع به خودشان حساسیت بسیاری دارند. آنها بیش از قضاوت‌های منفی به قضاوت‌های مثبت نیاز دارند. با در بوق و کرنا کردن خجالتی بودن کودک، شرایط او را بحرانی‌تر می‌کنید.

کمکش کنید تا احساساتش را بیان کند

معمولا کودکان خجالتی از این که مورد قضاوت دیگران قرار بگیرند، احساس ترس و نگرانی می‌کنند. اضطراب ناشی از این موضوع باعث بروز احساس حقارت در آنها می‌شود. برای مواجهه درست با این وضعیت بهتر است بیشتر با او صحبت کنید و شنوای فعال حرف هایش باشید. اجازه دهید خیالبافی‌ها و دلمشغولی‌های خود را با شما در میان بگذارد و احساساتش را بدون ترس بروز دهد. هر چه بیشتر او را پذیرش کنید، برقراری ارتباط با دیگران نیز برای او راحت‌تر خواهد شد.

انگ نزنید

«او را ببخشید، کمی خجالتی است!»، «پسر من بسیار خجالتی است» یا «دخترم خجالت می‌کشد، برای همین سلام نمی‌دهد» جملات آشنایی هستند که معمولا بسیاری از والدین کودکان خجالتی هنگام روبه‌رو شدن با دیگران به زبان می‌آورند، غافل از این که بدانند این کار کاملا اشتباه است! گفتن این که کودکتان خجالت می‌کشد یا خجالتی است، به‌طور غیرمستقیم به او این پیام را می‌دهد که رفتار او غیرطبیعی است و شما بابت آن احساس شرمندگی و نگرانی می‌کنید. این وضعیت باعث احساس گناه و تقصیر در کودک می‌شود به طوری که ممکن است بیش از گذشته گوشه‌گیر و منزوی شود. انگ زدن، گاهی حتی سلاح توجیه می‌شود به‌طوری که ممکن است کودک با توسل به آن، تمایلی به تغییر نشان ندهد و از هر موقعیت اجتماعی که برایش سخت است، بگریزد. بهترین روش مواجهه این است که به کودک توضیح دهید از او انتظار انجام چه کاری را دارید و دیگران منتظر چه عکس‌العملی از جانب او هستند، مثلا به کودک بگویید: «خاله زهرا دوست دارد سلام بدهد و تو را در آغوشش بگیرد؛ پس تو هم سلام بده و او را در آغوش بگیر». مطمئن باشید اگر به کودک بگویید: «خجالت نکش!» او حتما بیشتر خجالت خواهد کشید!

عشقتان را ابراز کنید

به کودک خجالتی خود این اطمینان را بدهید که او را همان‌طور که هست، بی‌قید و شرط دوست دارید. به ویژگی‌های شخصیتی او احترام بگذارید و به هر طریق ممکن به کودک نشان دهید که با تمام ویژگی‌هایش شایسته دوست داشتن شماست. او را در آغوش بگیرید و بسیار نوازش کنید. محبت به فرزند، اعتماد به نفس او را افزایش می‌دهد.

با بازی به جنگ کمرویی بروید

با انجام یک‌سری از بازی‌ها می‌توانید ضمن سرگرم‌کردن کودک، او را با انواع نقش‌های اجتماعی آشنا و مهارت‌های اجتماعی و ابراز وجود را نیز در او تقویت کرده و پرورش دهید. معلم بازی، ضبط صدا، بازی مصاحبه، تئاتر خیالی، اجرای پانتومیم و خاطره‌گویی از مهم‌ترین این بازی‌هاست.