فیلم‌های کودکان برای نمایش سینما ندارند

اولین فیلم کمدی ـ رزمی کودک

«قهرمانان کوچک» اولین فیلم کمدی ـ رزمی سینمای کودک است. در این فیلم، چهار کودک و نوجوان هفت تا یازده ساله تکواندوکار که پدرانشان کارگران یک کارخانه تولید لوازم تحریر در شرف تعطیلی هستند، برای جلوگیری از بیکاری پدرانشان و گیر انداختن قاچاقچیان این کالا ـ که عاملین اصلی این تعطیلی هستند ـ به تعقیب آنها می‌پردازند و همین تعقیب و گریز، ماجراهایی شاد، اکشن و سرگرم‌کننده را رقم می‌زنند. در این فیلم، علاوه بر کودکان از چند بازیگر بزرگسال حرفه‌ای هم استفاده شده که ویترین کار هستند. فضای این کار، فضایی فانتزی است، چون من در فیلمسازی در حال خلق رویا و دنیایی کودکانه هستم. مثلا ما در این فیلم غولی داریم که از چراغ درمی آید. طبیعتا یک غول ما به ازایی در دنیای واقعی ندارد، اما ما سعی کردیم همه اینها واقعی به نظر بیاید.

فیلمی با ایده حمایت از تولید ملی

سرمایه‌گذاران فیلم علی عبدی و پرویز امیری پیشنهاد ایده اصلی فیلم را ـ که حمایت از تولید ملی بود- مطرح کردند که در وهله اول به نظرم کمی شعارگونه آمد و بعد خودم سعی کردم فیلمی جذاب و شاد با چنین محوریتی بسازم. برای این فیلم تحقیقات زیادی هم کردم. حتی خاطرم هست در سفری که به اصفهان داشتم، به دختر شش ساله‌ای رسیدم که پدر کارگرش به‌دلیل همین موضوع تولید ملی و ورود اجناس قاچاق به داخل کشور بیکار شده بود و پول درمان بیماری دخترش را نداشت. اشک‌های آن دختر، من را مصمم کرد که فیلم کودکی را بسازم که گوشه چشمی هم به مبحث تولید ملی داشته باشد.

رضایت مردم

چند روز پیش، وقتی فیلمم را در سالن سینما آزادی با مردم دیدم، خیلی خوشحال شدم، چون سالن سینما به قدری پر بود که جا برای ایستادن خودمان هم نبود! مخاطبان فیلم که صرفا کودک هم نبودند با رضایت کامل سالن را ترک می‌کردند و این برای من خوشحال‌کننده بود.

جشنواره مفیدی به نام جشنواره کودک

نفس برگزاری جشنواره فرصت مغتنمی است، اما به طور مشخص نمی‌تواند ضمانتی برای فروش و اکران فیلم‌ها در سینما باشد. امسال جشنواره کودک بسیار خوب برگزار شد و خوشبختانه دوستانی که مسئول این جشنواره هستند، همه از دغدغه‌مندان این حوزه‌اند. قهرمانان کوچک و دزد و پری 2 من هم امسال در سی امین جشنواره کودک و نوجوان اصفهان جایزه بهترین فیلم را گرفتند و مورد استقبال زیادی واقع شدند، ضمن این‌که امسال برخلاف سال‌های گذشته بعد از اتمام جشنواره،‌ صحبت از سینمای کودک همچنان در جریان بود که امیدوارم به اتفاق ویژه‌ای ختم شود.

حسین قناعت، متولد 1344 آمل است. وی فعالیت سینمایی را سال 1372 به عنوان دستیار کارگردانی با فیلم تیک‌تاک به کارگردانی محمدعلی طالبی آغاز کرد. فیلم‌های کوتاه او پیش از این درخشیده‌اند، چنان که فیلم دل‌واره (1378) برنده خرس نقره‌ای از جشنواره‌ای در کشور اتریش شد و فیلم نان (1381) نیز از آثار او برنده پروانه زرین بهترین کارگردانی و دیپلم افتخار بهترین بازیگران کودک از هفدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان شد. دزد و پری اثر قبلی قناعت نیز پروانه زرین بهترین فیلم از نظر تماشاگران را کسب کرد. ساخت چند سریال و برنامه تلویزیونی نیز در کارنامه قناعت دیده می‌شود.

مشکل سینمای کودک و نوجوان

به اعتقاد من، مهم ترین مشکل سینمای کودک و نوجوان بحث اکران آن است. خود من دزد و پری 2 را قبل از قهرمانان کوچک ساختم، اما همان‌طور که می‌بینید، هنوز اکران عمومی نشده! این مشکل البته صرفا مربوط به فیلم من نیست و خیلی از فیلم‌های کودک را شامل می‌شود. طبق آماری که شنیدم، بیش از 50 فیلم در فارابی است که تولید شده و هنوز فرصت اکران نیافته! ضمن این که ما فیلمسازها خودمان هم مقصریم، چون به‌عنوان فیلمساز باید بتوانیم خودمان را بیشتر از اینها با کودکان امروز که با وجود اینترنت، موبایل و بازی‌های کامپیوتری متفاوت با نسل ما هستند تطبیق دهیم. بچه‌های امروز، دنیای پیچیده‌ای دارند و به همین خاطر، شاید نتوانند با خیلی از فیلم‌هایی که برایشان ساخته می‌شود، ارتباط برقرار کنند. در ایران هزاران کودک و نوجوان هستند که باید خوراک فرهنگی ـ هنری‌شان تأمین شود و با وجود این، خیلی از فیلم‌های ساخته‌شده امکان نمایش پیدا نمی‌کنند، چون برای این فیلم‌ها سالن نمایشی نداریم. از طرف دیگر سینماداران هم تمایلی به نمایش فیلم‌های کودک نشان نمی‌دهند، چون این‌گونه فیلم‌ها نمی‌توانند با فیلم‌های تجاری و پرفروش رقابت کنند. در مجموع سینمای کودک در کشور ما جدی گرفته نمی‌شود و این در حالی است که سینمای کودک از جدی‌ترین ژانرهای سینمایی است که در تمام دنیا استقبال زیادی از آن می‌شود.

ساناز قنبری

سینما