علما و استقلال اقتصادی ایران

مبارزه روحانیت شیعه با استعمار و استبداد در 2 قرن اخیر، تنها جنبه «سلبی» نداشت ، بلکه آنان در مقام «ایجاب» نیز طرحهایی عملی جهت بهبود شرایط اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی جامعه داشتند
کد خبر: ۱۰۶۱۹۹
که برای نمونه می توان از اهتمام ایشان به ترویج کالاهای بومی و ایجاد زمینه های تولید و اشتغال در عصر قاجار یادکرد.
تحریم کالاهای بیگانه که به پیشنهاد مرحوم حاج شیخ فضل الله و تایید میرزای شیرازی در 1306ق آغاز شد شروع حرکتی بود که بعدها در سطح ملی و محلی ، ضمن تحریم وسیعتر کالاهای خارجی ، تولیدات داخلی را ترویج می کرد. بخصوص در پی قیام بزرگ تنباکو که امپراطوری انگلیس را به هزیمت واداشت ، این اندیشه در ذهن علمای برجسته اصفهان ، بویژه آقانجفی و حاج آقانورالله ، شکل گرفت که می باید همپای تحریم کالاهای وارداتی ، برای سازندگی و خودکفایی داخلی نیز برنامه ریزی و اقدام نمود. این اقدام دوجانبه سلبی و ایجابی ، اساس مبارزه اقتصادی حاج آقانورالله و برادرش را تشکیل می داده است. شرکت اسلامیه اصفهان که سال 1316ق (حد فاصل قیام تنباکو و نهضت مشروطه) تاسیس شد و تشکیلات منظمش در نقاط مختلف ایران و جهان شعبه هایی را دایر کرد، گام مهم و استراتژیک آن دو در راه استقلال و پیشرفت اقتصاد ایران بود که تایید مراجع بزرگ عتبات را دربرداشت. منسوجات شرکت در سراسر کشور پخش ، و مردم با شوق بسیار، لباسهای خارجی را از تن بیرون و از تولیدات شرکت استفاده می کردند. شور زایدالوصفی که شرکت اسلامیه در ایجاد عزم و عزت ملی برای نفی سلطه اقتصادی بیگانه و حمایت از وطن اسلامی ایجاد کرد، داستانی شنیدنی دارد. از اساسنامه شرکت برمی آید که علما و رجال وطنخواه نسبت به نابودی تجارت و صنایع بومی و همچنین مهاجرت بی رویه کارگران ایرانی و مزدوریشان برای کمپانی های خارجی ، سخت حساس بوده و رفع مشکل را در گرو راه اندازی کارخانجات داخلی می دانستند. خروج سرمایه از ایران ، اتکا به منابع داخلی ، رشد و توسعه اقتصادی ، احیای صنایع داخلی ، اهداف روحانیت شیعه بود که در عصر مشروطه نیز پی گرفته شد. کلام حاج آقا نورالله در روزنامه جهاد اکبر (اصفهان ، 1325ق) گویای همین امر است: «امروز بر ملت ایرانیه و حوزه اسلامیه لازم و متحتم است که در رفع احتیاج از خارجه به...اندازه میسور بکوشیم. یعنی لوازم زندگانی را از لباس و فرش و مبل و اسباب آلات و جنس خرازی از چاقو و مقراض و غیره تا آخرین درجه امکان ، از امتعه داخله خود استعمال نماییم و تا در مملکت خود اگر چه به اضعاف قیمت و خشن باشد در بند ظرافت نباشیم و از خارج نخریم و این اقتصاد ملکی و ملی را کار بندیم و سرمایه و نفوذ را به خارجه نسپاریم».


موسی فقیه حقانی
newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها