ناشناخته های گردشگری ورزشی

کابوس های هر شب کارمند روابط عمومی یک هتل سه ستاره در شمال برلین نزدیک یک ماه طول کشیده است و هیچ روان شناس برجسته ای در آلمان تشخیص نداد که چرا سابینه مولر یک ماه هر شب خواب دیده روی تختی دراز کشیده است که در یک تکه چمن مصنوعی قرار گرفته و روکش تخت او نیز به جای آن که سفید باشد، مجموعه ای از رنگ لباس تیمهای شرکت کننده در جام جهانی آلمان بوده است.

کد خبر: ۱۰۳۰۷۷

این روزها و در پایان مسابقات جام جهانی فوتبال در آلمان همه از نفس افتاده اند. حضور در جام جهانی یک شوق داشت و میزبانی آن هزار دغدغه. باید قبول داشت از المپیک 1972 تا به حال هیچ رویدادی همچون جام جهانی ، ژرمن ها را یکدست به تکاپو وانداشته بود و در این میان شاید خوابهای آشفته این کارمند ساده هتل در آلمان نمونه کوچکی از کابوس هر شب میلیون ها آلمانی پیش از برگزاری این تورنمنت بود تا نشان به آن نشان باشد که مردمان ماشینی ساکن قاره سبز به چه میزان مضطرب میزبانی این مهمترین رویداد ورزشی جهان هستند.
آلمانی ها اصطلاحی دارند که می گوید «هیچ گاه روی اسب لنگ شرط نبند» و صد البته آنها پیش از برگزاری این رویداد بهتر می دانستند که برگزاری یک رخداد ورزشی 2 بعد دارد، اول میزبانی مناسب و بعد درآمدزایی بهتر. حلقه های شکوفه مصنوعی متعلق به جزایر هاوایی ، گلهای زنگوله دار، جورابهای راه راه به رنگ پرچم کشورهای شرکت کننده در جام جهانی و هزاران جاذبه بصری دیگر همه و همه در ایام برگزاری جام جهانی تصاویر آشنای چشمان مسافران جام جهانی در شهرهای مختلف آلمان بود. قطعه ای از زنجیره ای که جزئی جدانشدنی از چرخه فعال گردشگری ورزشی در جهان معاصر به شمار می رود. زنجیره ای که کمتر در قاب دوربین شبکه های تلویزیونی قرار می گیرد و در این وانفسا صاحبان رسانه و قدرت ترجیح می دهند ستارگانی را در مستطیل سبز به رخ عاشقان فوتبال در جهان بکشانند که چهره هایشان همیشه 2 حالت دارد، یا شاد از پیروزی و یا سرخورده از شکست. اما در هر حال همیشه فوتبال ، فوتبال است و تماشاچی لازمه برگزاری یک مسابقه داغ فوتبال.

70 درصد سودآوری

روزنامه Die welt درست چند روز پیش از شروع بازیهای جام جهانی در یک حساب سرانگشتی سودآوری 70 درصدی صنعت گردشگری را پس از برگزاری مسابقات جام جهانی برای آلمان پیش بینی کرده بود. آلمانی های ماشینی که از ریزترین نکات هم نمی گذرند، در یک نمونه گیری کوچک برای تایید این موضوع تحقیقی را روی فروش نهایی خرده فروشان فروشگاه های شهر مکلن بورگ آغاز کردند. در پایان این بررسی مشخص شد این خرده فروشان می توانستند با عرضه بهتر محصولات خود در ایام برگزاری مسابقات میزان فروش خود را به گردشگران تا 300 میلیون یورو افزایش دهند ؛ این اتفاقی خوب برای اقتصاد این شهر کوچک بود ؛ اما طبق آمار و بررسی ها مشخص شده بود همه این 300 میلیون یورو در صورتی می تواند از سوی گردشگرهای ولخرج ورزشی به جیب خرده فروشان آلمانی برود که تمامی محاسبات قبلی درباره حضور تماشاچیان فوتبال در آلمان درست از آب در بیاید ، زیرا فدراسیون فوتبال آلمان به تنهایی در نیمه دوم سال 2006 تنها 2000 قرارداد در حوزه هتلداری با هتلداران این کشور بسته بود و با یک حساب کوچک دیگر راهنمایان گردشگرها نیز در این کشور از 20 درصد به 60 درصد افزایش یافت تا همه در رویای روزهای خوش به سر برند که تراز گردشگری به سمت مثبت میل کند.
اما بمب جام جهانی هجدهم در جایی با وحشت یک مسوول گردشگری در آلمان منفجر شد که فیفا چند روز پیش از بازی افتتاحیه ، 5 هزار از 8 هزار اتاق رزرو شده در هتلهای برلین را پیش از شروع بازی افتتاحیه پس داد تاهانس پیتر نرگر، رئیس سازمان گردشگری برلین در اظهارنظری غیررسمی درباره عملکرد فیفا تنها به این جمله بسنده کند که: «متاسفم.» تردیدهای متولیان برگزاری این مسابقات درخصوص درآمدزایی و بازگشت سرمایه از سوی گردشگری ورزشی و در بخش هتلداری چند روز مانده به جام جهانی آنقدر بالا گرفت که رقابتی از نوع جوانمردانه در میان هتلداران آلمانی به وجود آمد. دمپینگ یا همان شکست قیمت برای حضور حتی یک میهمان بیشتر در هتل همه را برآشفته بود. این موضوع تا جایی پیش رفت که قیمت یک اتاق در هتلی نسبتا خوب در آلمان به 126 یورو رسید. این در حالی بود که همان اتاق در بررسی کارشناسان در شهری همچون میلند ایتالیا معادل 248 یورو برای هر شب محاسبه شده بود. «بزودی در شمال مونیخ دیوار صوتی از سوی 500 هزار تماشاچی شکسته خواهد شد.» این هشدار شیرینی بود که مسوولان فیفا پیش از افتتاح بازیها در قالب نامه ای به مسوولان برگزاری این مسابقات ارسال کردند. اما هنوز تردیدها پا بر جا بود ؛ زیرا روزنامه پرتیراژی در آلمان درست 2 روز مانده به افتتاحیه جام جهانی در تحلیلی از روند میزبانی و جذب گردشگر ورزشی با تردید و البته صراحت نوشت: «انتظار بیشتری برای درآمدزایی از حضور توریست های ورزشی در آلمان داشتیم ؛ اما...» این روزنامه در ادامه این مطلب تنها از این موضوع یاد کرد که پیش از این انتظار می رفته است ؛ در زمان برگزاری مسابقات تعداد میهمانان ساکن در هتلهای مونیخ 780 هزار نفر باشد که در این میان یک میلیون میهمان در کنار دوستان و اقوامشان به سر برند و نزدیک به 7.9 میلیون نفر هم میهمان روزانه این کشور باشند؛ اما این تحلیل چقدر با وضعیت آمار و ارقام منطبق بود؛ بحث دیگری را می طلبید.

سود آوری ویژه از توریسم ورزشی

اما نگرانی آلمانی ها از وضعیت حضور گردشگرهای ورزشی در این کشور دیری نپایید. تنها کافی بود داور بازی آلمان کاستاریکا در سوت خود بدمد تا همان روزنامه در ستونی ویژه خبری را اینچنین درج کند: «بنابر اظهارات اداره گردشگری در نواحی گرانقیمت مونیخ دیگر نمی توان اتاق خالی پیدا کرد، اما در مناطق 3 ستاره شرایط جور دیگری است ، یک اتاق کوچک برای میهمانان ویژه...شاید!» و برای این که دلیلی برای این امر نیز باشد، یکی از سخنگویان سازمان گردشگری آلمان تلویزیون حاضر شد و گفت: من در مونیخ تنها توانستم برای 9 ژوئن یک اتاق خالی یک نفره برای یک روزنامه نگار ژاپنی آن هم در یک هتل مرکزی در وسط شهر رزرو کنم. انگار همه دنیا به آلمان آمده اند.» انگار اوضاع بر وفق مراد میزبان شده بود و براساس برآوردی دیگر مشخص شد شاید تا پایان رقابت ها در حدود یک میلیون توریست به آلمان سفر کنند. توریست های ولخرج اگر روزی 190 دلار هم در آلمان خرج می کردند، این موضوع می توانست در پایان رقابت ها حداقل 2.5 تا 3میلیارد دلار سود کامل نصیب این کشور کند.
اما کارشناسان حوزه اقتصاد و ورزش پیش از انجام بازیها در گفتگو با آژانس خبری BBC به نکته ای اشاره کردند که جالب به نظر می رسید. آنها معتقد بودند در جریان برآورد درآمدهای حاصل از گردشگری ، یک مساله از نظر دور مانده و آن تاثیر مسابقات بر ساکنان شهر یا کشورهای برگزارکننده است.

اقتصاد ورزشی در جام جهانی

رابرت باده ، استاد دانشگاه لیک فارست امریکا که تحقیقات او درباره جام جهانی 94 امریکا و از معتبرترین تحقیقات درباره اقتصاد ورزشی در جام جهانی به شمار می رود نیز پیش از برگزاری این مسابقات اظهارنظری عجیب کرد.
او معتقد بود: در جریان این گونه رویدادها یک جابه جایی عمده رخ می دهد، یعنی این که بسیاری از ساکنان محل برگزاری مسابقات ، محل زندگی خود را ترک می کنند و موقتا برای مسافرت به نقاط دیگر می روند. به این ترتیب در چرخه اقتصاد آن منطقه صرف هزینه به اندازه ای پایین می آید که افزایش درآمد ناشی از گردشگری را می پوشاند و در نتیجه هنگام برآورد تغییر خالص صرف هزینه یا «خرج کرد» که در محاسبه تاثیر اقتصادی جام جهانی موثر است مشخص می شود که تغییر بسیار اندکی و در حد صفر وجود دارد یا حتی ممکن است تراز آن منفی باشد. اما شاید هنوز برای نتیجه گیری نهایی درخصوص درآمد خالص دولت آلمان از گردشگری ورزشی حاصل از برگزاری جام جهانی بسیار زود به نظر برسد. آخر آلمانی ها در گفتگوهای روزمره خود ضرب المثل دیگری دارند که می گوید: وقتی شرطبندی کن که مطمئن هستی اسب منتخب تو پیروز خواهد شد. این روزها سابینه مولر یک کارمند ساده آلمانی هم که دغدغه اش کمتر شده ، دیگر خوابهای پریشان فوتبالی نمی بیند. شاید او ترجیح می دهد با درآمد ناشی از اضافه کاری های مربوط به پذیرایی از مسافران جام جهانی چند روزی را برای استراحت به یکی از کشورهای دوردست برود.

کوکتل های 3 رنگ

در ایام جام جهانی استفاده هرچه بهتر از صنعت گردشگری ورزشی دغدغه روز و شب هر آلمانی شده بود. تا جایی که کوکتل فروش های آلمانی نیز به فروش کوکتل هایی با 3 رنگ پرچم کشورهای شرکت کننده در این جشنواره بزرگ ورزشی پرداختند تا ایشان نیز از سفره بزرگ پهن شده سهمی برداشته باشند. باید گفت در آلمان همه چیز در طول یک ماه گذشته به فوتبال ختم می شد تا ماحصل 4 سال برنامه ریزی خود را بگیرند ؛ اما پیش از شروع بازیها تردیدی عجیب ذهن و فکر آنها را به خود مشغول کرده بود. درآمد حاصل از حضور گردشگرهای ورزشی در حین برگزاری مسابقات فوتبال جام جهانی چقدر است؛