پرونده هسته ای؛ پروژه ملی

سیاست خارجی و امنیت داخلی دو مقوله تنیده در یکدیگر هستند. کشوری در صحنه خارجی مقتدر است که دارای مولفه های امنیتی پایدار در داخل باشد.
کد خبر: ۱۰۰۸۵۸
شاید از همین روست که دکتر علاءالدین بروجردی ، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس معتقد است رویکرد اصلی این کمیسیون در مجلس هفتم به حوزه امنیت داخلی معطوف شده است در حالی که در گذشته این گونه نبود.
بروجردی در مصاحبه با روزنامه جام جم ، نقش مجلس را در خصوص مهمترین چالش سیاست خارجی کشور، یعنی پرونده هسته ای فعال ارزیابی کرده و مصداق آن را فرمایشات رهبر معظم انقلاب می داند که در دیدار نمایندگان مجلس ، از مصوبه مجلس هفتم در خصوص تعلیق همکاری های داوطلبانه ایران با آژانس بین المللی انرژی هسته ای و در قالب پروتکل الحاقی در صورت ارجاع یا گزارش پرونده ایران به شورای امنیت به عنوان مهمترین مصوبه مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب یاد کردند.
رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس اگر چه ارتباط این کمیسیون با وزارت خارجه ای را که وزیر آن از اعضای همین کمیسیون انتخاب شد، مثبت ارزیابی می کند اما انتقاداتی نسبت به تاخیر این وزارتخانه در معرفی سفرای ایران به چند کشور مهم دنیا دارد.
بروجردی همچنین درخصوص یارانه احزاب و نقش احزاب در جامعه نکته نظرات خواندنی دارد.


پرونده هسته ای فراز و نشیب زیادی داشته ، تغییر وضعیت کنونی برای ایران چیست؛ فراز است یا نشیب؛
ما خیلی از مراحل را سپری کردیم و عملا بعد از توفیقی که جمهوری اسلامی ایران در جهت تکمیل چرخه سوخت و انجام غنی سازی اورانیوم در چارچوب مقررات آژانس به دست آورد عملا در تعریف بین المللی تبدیل به یک کشور با توانمندی غنی سازی هسته ای شد.
اگر اصطلاح «باشگاه هسته ای» را برای کشورهای دارای این توانمندی یک اصطلاح مناسب بدانیم. قطعا ایران عضو این باشگاه است چون عملااین توانمندی را به دست آورده است و این مرهون عزم جدی و راسخ نظام جمهوری اسلامی ایران در جهت تحقق منافع ملی و مبتنی بر مقررات بین المللی است و واقعیت آن است که همه ارکان نظام با محوریت شورای عالی امنیت ملی در این زمینه نقش داشتند.
این انسجام موجب شد تا فرزندان برومند ملت ، به این موفقیت ها نایل شوند. بنابراین دستاوردهای این مقطع بسیار قابل توجه است و سیر تحولات هم در مقاطعی این اجبار و اضطرار را ایجاد کرد که ما تعلیق را بپذیریم و محصول آن توقف و بازرسی های گسترده که در حدود 2هزار نفر روز بازدید صورت گرفت این شد که بالاخره البرادعی به عنوان مهمترین مسوول در زمینه انرژی هسته ای در دنیا و مدیرکل آژانس به طور رسمی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران هیچ گونه تخلفی از مقررات آژانس ندارد. این برای ما یک موفقیت بود.

ایران اکنون در برابر بسته پیشنهادی اروپا قرار گرفته است. پاسخ ایران به این پیشنهاد، با چه شرایطی خواهد بود و آیا تصور می کنید در این بسته ، نکته تازه ای هست؛
با توجه به این که مجموعه کشورهای اروپایی و به طور مشخص 3کشور فرانسه ، آلمان و انگلیس که برای مدت طولانی طرف مذاکره ما بودند و بعد هم شورای امنیت جدی بودن ایران در بهره گیری از حق بین المللی خود را ملاحظه کردند این بار از راه ارائه پیشنهاد وارد شدند.
اصل ارائه این پیشنهاد توسط گروه (1+5)بالقوه گام مثبتی است و این پیشنهادات نیز قابل بررسی است شورای عالی امنیت ملی هم با این موضوع مثبت برخورد کرد.
البته جمهوری اسلامی ایران ، این تصمیم را دارد و به آقای سولانا نیز اعلام و ابلاغ کرده است که در ادامه راه طی شده بسیار جدی است. هم به لحاظ مسائل فنی و هم حقوق بین المللی. بازگشت از دستاوردهایی که به عنوان مرحله اول غنی سازی و کار تحقیقاتی به دست آورده ایم به هیچ وجه ممکن نیست.
ما با اروپاییان در این فضا و براساس این مولفه ها گفتگو می کنیم. با حفظ این اصل مذاکره تفاهم و تبادل نظر و رسیدن به یک توافق مشترک کاری است که می تواند انجام شود و در مقطع فعلی نیز در همین مسیر قرار داریم.
اروپایی ها و به طور مشخص کشورهای (1+5) بعضی اعضای دائم شورای امنیت به اضافه آلمان ، نقطه نظرات را ارائه کرده اند ما فعلا در مرحله بررسی این پیشنهادات هستیم.
وزیر امورخارجه کشورمان نیز با حضور در کمیسیون امنیت ملی مجلس توضیحاتی را درباره مفاد این پیشنهادات ارائه کردند. در نهایت نیز مجموعه نظرات جمهوری اسلامی ایران پس از بررسی های کارشناسانه به کشورهای (1+5)ارائه خواهد شد.

ایران اعلام کرده است که هر گونه پیشنهادی را در صورت نبود پیش شرط برای تعلیق بررسی می کند. آیا در مورد بسته پیشنهادی گروه (1+5) نیز همین موضع را دارد؛
برای تفاهم حتما باید یک بسته سالم و بدون پیش شرط قبلی داشته باشیم. بررسی این پیشنهادها را نیز با فرض نبود پیش شرط آغاز کرده ایم و سیر آن در حال طی شدن است.

بازگشت دوباره به میز مذاکره با 3کشور اروپایی در شرایطی که گزارش پرونده ایران به شورای امنیت ارجاع شده است دارای چه مولفه هایی است و چه تفاوتی با وضعیت گذشته دارد؛
مطلع هستید که مجلس طرحی را از تصویب گذراند. براساس مصوبه مجلس که به رئیس جمهور ابلاغ شد و سازمان انرژی اتمی آن را اجرا کرد.
همکاری های داوطلبانه ایران به آژانس در قالب پروتکل الحاقی به حالت تعلیق درآمد. مبنای مصوبه مجلس گزارش پرونده ایران با شورای امنیت بود. طبیعی است که در مراحل بعدی با توجه به این مصوبه شورای حکام باید پرونده ایران را از مسیر غیرطبیعی خود در شورای امنیت خارج کرده و به مسیر طبیعی اش در آژانس برگرداند و طبیعی است که این یکی از پایه های مهم مذاکره باشد.

اشاره کردید که رویکرد کمیسیون امنیت ملی مجلس به امنیت داخلی در دوره هفتم بیشتر شده است، با این حال اتفاقاتی که به طور زنجیره ای در مناطق مرزی کشور افتاده است اعم از خوزستان تا سیستان و بلوچستان و اخیرا نیز مرزهای استان های شمال غربی کشور، این تصور را در بخشی از جامعه برانگیخته است که وضعیت امنیت داخلی کشور در زمانی که مجلس هفتم و دولت نهم بر سر کار است نسبت به دوران دولت و مجلس قبلی آسیب پذیرتر شده است ، نظر شما چیست؛
علت آن کاملا مشخص است. با ورود ایران به حوزه فعالیت های هسته ای و تهدیدات امریکا مبنی بر این که ایران نباید از این خط قرمز عبور کند، عملا وارد یک چالش جدی شدیم.
من فکر می کنم اتفاقات اخیر پاسخ امریکاست به گامهای جسورانه ای که توسط جمهوری اسلامی ایران در عرصه هسته ای برداشته شده است.
ایران با وجود خواست امریکا و با وجود تهدید و فشار امریکا توانست این قله رفیع را فتح کند و فرآیند غنی سازی را به طور کامل به دست آورد. یکی از ابزارهای امریکا برای فشار به ایران ، به چالش کشیدن کشورمان از طریق تهدید امنیت داخلی است. این مساله قابل پیش بینی بود. البته مشکلات قطعا گذرا است.
زیرا محور امنیت در داخل کشور ما، انسجام ماست و با وجود همه ترفندها و توطئه های شیطانی ازجمله تحریک قومیت ها، به دلیل انسجام وحدت ملی و هوشیاری مردم ، این چالشها گذرا است و همان طور که در آغاز پیروزی انقلاب اسلامی موفق نشدند که از این مسائل سوئاستفاده کنند.
این بار نیز همان نتیجه را در بر خواهد داشت. البته دولت باید با توجه به چالشهای جدی که امریکا و بخصوص انگلیس در مرزها ایجاد می کنند توجه جدی به مناطق مرزی و رفع محرومیت ها داشته باشد.

با توجه به مخاطرات و چالشهایی که هم اکنون در مناطق مرزی کشور وجود دارد. دیپلماسی دستگاه سیاست خارجی کشورمان با کشورهای همسایه نقش تعیین کننده ای در حل این چالشها دارد، شما دیپلماسی فعلی وزارت امور خارجه را با این کشورها چگونه ارزیابی می کنید؛
واقعیت این است که از زمان پیروزی انقلاب اسلامی و از زمانی که امریکایی ها رابطه خود را با جمهوری اسلامی ایران قطع کردند، یکی از محورهای راهبردی آنها برای فشار بر ایران و به چالش کشیدن ایران ، تخریب رابطه جمهوری اسلامی ایران با دیگر کشورها بخصوص کشورهای همسایه بود.
آنها همیشه این کشورها را از جمهوری اسلامی ایران ، ترسانده اند و این سیاست را امروز هم ادامه می دهند. بسیار ضروری است که این توطئه امریکا در یک دیپلماسی فعال خنثی شود.
قطعا ضروری است سیاست های خود را برای مسوولان این کشورها تبیین کنیم و بتوانیم با تشریح سیاستهای خودمان و برداشتن گامهای عملی از جمله بستن قراردادهای امنیتی و تحکیم فعالیتهای متقابل اقتصادی ، پیوندهای خود را با این کشورها عمیق تر کنیم.

آیا زمینه بستن قراردادهای امنیتی در شرایطی که امریکا بر این کشورها اعمال فشار می کند وجود دارد؛
ما عملا این کار را کردیم. ما موفق شدیم با عربستان سعودی و کویت قراردادهای امنیتی امضا کنیم و می توانیم با دیگر کشورها نیز این قراردادها را ببندیم.
ما در این قراردادها به کشورهای منطقه تضمین امنیتی می دهیم و هم گام مشترکی برای ایجاد ثبات و امنیت در منطقه برمی داریم.

بحث ارتباط و مذاکره با امریکا همواره با توجه به شرایط زمانی خاص آن دوره مطرح بوده ، این بار نیز شاهدیم که امریکا اعلام کرده حاضر به مذاکره مستقیم با ایران درخصوص پرونده هسته ای است. با این پیش شرط که ایران ابتدا هرگونه فعالیتهای هسته ای خود را به حالت تعلیق درآورد،نظر شما در این باره چیست؛
سیاست اعلام شده جمهوری اسلامی این است که برای مذاکره با هیچ کشوری پیش شرط قائل نیستیم. ولی فراموش نکنیم که ما در عرصه های مختلف تاکنون با امریکاییها و در یک تلاش جمعی مذاکره داشته ایم.
در مساله بحران افغانستان و در اجلاس بن ، طرفین حضور و مذاکره داشتند. بنابراین اگر قرار شد گروه (1+5)طرف مذاکره با ایران درخصوص پرونده هسته ای باشد و امریکا نیز یکی از این کشورها باشد، این اولین باری نیست که این اتفاق می افتد.
من فکر می کنم مساله کاملا طبیعی است و هیچ ارتباطی هم به برقراری رابطه با امریکا ندارد. زیرا این مذاکره در جهت حل یک بحران تحمیل شده یا بوجود آمده ممکن است ضرورت پیدا کند.

در مجلس ششم اعضای کمیسیون امنیت ملی انتقاد داشتند که شورای عالی امنیت ملی درخصوص پرونده هسته ای ارتباط خوبی با مجلس ندارد و اعضای کمیسیون را در این خصوص محرم نمی داند. در این دوره این ارتباط چگونه است؛
از آنجایی که همه این بحثها درخصوص پرونده هسته ای در شورای عالی امنیت ملی مطرح می شود و طبق قانون اساسی ، رئیس مجلس نیز یکی از اعضای شورا است. مجلس به طور کلی در این پرونده ورود پیدا می کند.
از این دوره رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس به عنوان عضو کمیته هسته ای شورای عالی امنیت ملی حضور دارد که این در گذشته نبود و طرحهایی نظیر ساخت نیروگاه 20هزار مگاواتی از این طریق در شورای عالی امنیت ملی مطرح شد.
علاوه بر آن از وزیر امور خارجه و دبیر شورای عالی امنیت ملی بارها درخصوص مذاکرات هسته ای دعوت شده که در کمیسیون حضور یافته و اعضا را در جریان روند کار قرار دهند. با این حال چون تحولات پرونده هسته ای خیلی زیاد و حجم کار در کمیسیون امنیت ملی نیز بسیار بالاست.
اگر قرار باشد کل این گزارش ها را به طور مستمر در اختیار کمیسیون بگذارند. باید همه کارها را کنار بگذاریم و کمیسیون امنیت ملی را تبدیل به کمیسیون هسته ای کنیم.

با تغییر ساختار شورای عالی امنیت ملی در مدیریت جدید آن ، گفته می شود که سایه این شورا به روی وزارت امور خارجه خیلی سنگین شده است و وزارت امور خارجه در بسیاری موارد در حاشیه قرار گرفته است و یا نقش آن کمرنگ تر شده ، نظر شما چیست؛
نظام این تصمیم را گرفته که پرونده هسته ای در اختیار شورای عالی امنیت ملی باشد و به نظر من تصمیم دقیقی هم هست زیرا این پروژه ملی است و در ظرف وزارت امور خارجه نمی گنجد.
شما اگر از وظایف شورای عالی امنیت ملی بحث هسته ای را جدا کنید، مشاهده می کنید که هیچ گونه فعالیتی در سیاست خارجی ندارد. یعنی دقیقا وزارت امور خارجه هست که در صحنه فعال است.
وقتی مسوولیتی به بخشی از نظام واگذار می شود باید ملزومات مترتب این مسوولیت نیز فراهم باشد. بنابراین فکر نمی کنم که این به عنوان یک مساله قابل طرح باشد و بالفرض اگر فردا مساله هسته ای کشورمان حل شود. تصور نمی کنم شاهد چنین تحرکی در شورای عالی امنیت ملی باشیم.

ارزیابی شما از نحوه انتخاب سفرا در دوره جدید فعالیت وزارت امور خارجه چیست؛ بخصوص که در برخی از کشورهای مهم سفرا با تاخیر انتخاب شدند؛
من فکر می کنم خالی گذاشتن کشورهای مهم از سفیر بخصوص کشور چین که رابطه ویژه ای نیز با جمهوری اسلامی ایران دارد. اقدام درستی نبود.
وزارت خارجه می بایست این اقدام را انجام می داد. با توجه به اهمیت نقش سفیر در ایجاد و تحکیم رابطه بین کشورها و این که کشورهای متقابل نسبت به این رابطه حساس و دقیق هستند.
وقتی ما رابطه را از سطح سفیر به مدت چندین ماه که بعضا تا 10ماه هم طول کشیده است به سطح کاردار تنزل می دهیم ، طبیعتا آثار منفی خود را به دنبال دارد و ما منتقد این روند هستیم و علاوه بر آن معتقدیم که حتما در عرصه سیاست خارجی باید قوی ترین و باتجربه ترین افراد و نیروها را برای خط مقدم جبهه سیاست خارجی کشورمان که سفارتخانه ها هستند، انتخاب کنیم و انتخاب افرادی که توانایی متناسب با حوزه مسوولیتشان را ندارند، قطعا به نفع منافع ملی کشورمان نیست.

مساله ای که انتظار می رفت کمیسیون امنیت ملی نقش موثرتری را ایفا کند، تخصیص بودجه برای امنیت مرزها بود. با توجه به شرایط پرچالش اخیر، انتظار می رفت کمیسیون در بودجه امسال. اولویت ویژه ای برای مرزها قائل باشد، چرا چنین نشد؛
ما کار خودمان را کردیم و نمایندگان منتخب کمیسیون در کمیسیون تلفیق تلاش خود را کردند اما در شب آخر رسیدگی به بودجه در کمیسیون تلفیق ، پیشنهادات کمیسیون رد شد.
من معتقدم ریاست محترم جمهور در متمم بودجه باید حتما مساله امنیت مرزها را توجه داشته باشند. به هیچ وجه قابل قبول نیست که مرز ما با کشور افغانستان و پاکستان تا صدها کیلومتر بدون هیچ کنترل مرزی باشد.
این موجب می شود خروارها مواد مخدر از این مسیرها وارد کشور شود و اشرار نیز در منطقه نفوذ کنند. این مساله غیرقابل قبول است و از کاستی های جدی است راه منطقی تخصیص بودجه مورد نیاز انسداد مرزها و حفظ امنیت داخلی است که باید در متمم بودجه لحاظ شود.

محمدرضا عزیزی


کمیسیون امنیت ملی یعنی چه؛

محور اول فعالیت های کمیسیون امنیت ملی در مجلس هفتم ، مثلا امنیت داخلی است. 2وزارتخانه اطلاعات و کشور در این بین تحت مسوولیت مستقیم نظارتی کمیسیون است و ارتباط دوسویه و مستقیم بین کمیسیون و این دو وزارتخانه برقرار است.
یکی از مهمترین محورهایی که در مجلس قبل وجود نداشت ، تلاش در جهت حفظ امنیت داخلی ، کاهش کاستی ها و بررسی مجموعه عوامل مرتبط با حفظ امنیت داخلی کشور بود، ما در کمیسیون اعضا را به 5گروه و کشور را به 5قسمت تقسیم کرده ایم.
اعضای کمیسیون به طور مرتب به مناطق 5گانه سفر کرده و مسائل امنیتی منطقه را بررسی می کنند. همچنین هر گونه حادثه ای که در هر بخش کشور رخ دهد به طور فوق العاده در کمیسیون بررسی می شود.
ما در ارتباط با حوادث خوزستان ، سیستان و بلوچستان، کرمان و نقده به همین صورت عمل کردیم. تیمهای بررسی فرستادیم ، درباره عملکرد ارگان ها تحقیق می کنیم و کاستی ها را نیز با تصمیم کمیسیون به رئیس جمهور یا وزرای مربوط منعکس می کنیم.
فعالیت های کمیسیون در حوزه امنیت داخلی شاخ و برگهای فراوانی دارد که شاید تفسیر آن از این بحث خارج باشد.
به عنوان مثال طرحی درباره پدیده حاشیه نشینی در کمیسیون در حال تهیه است که در این ارتباط جلسه مفصلی با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی ، وزیر مسکن و شهرسازی ، وزیر اطلاعات ، وزیر کشور، فرمانده کل ناجا و رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی برگزار شد و این مساله مهم کشور که در کلانشهرها معضلات زیادی ایجاد می کند، به طور جدی در کمیسیون در حال پپگیری است.
بازدیدهای موردی نیز که از مراکز مختلف ارگان های امنیتی اعم از وزارت کشور، وزارت اطلاعات و ناجا با هدف نظارت بر عملکرد و بررسی کاستی های این ارگان ها، صورت گرفته است. محور دوم که در کمیته دفاعی کمیسیون دنبال می شود.
مجموعه مسائل مرتبط با نیروهای نظامی اعم از ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است که در جلسات متناوب ، وضعیت بودجه این نهادها، مشکلات و معضلات و حوادثی که در حوزه وظایف این ارگان ها اتفاق می افتد بررسی می شود.
در این ارتباط می توان به حادثه سقوط هواپیمای C 130اشاره کرد که وقت زیادی از این کمیته گرفت و در نهایت منجر به ارائه گزارشی به مقام معظم رهبری و سران 3قوه شد.
مسائل مرتبط با پدافند کشور، مجموعه امکانات و کاستی های احتمالی نیروی هوایی و نیز مسائل کلی مرتبط با نیروهای نظامی از محورهای دیگر کاری کمیسیون امنیت ملی است. محور سوم سیاست خارجی و مسائل مهم مرتبط با این حوزه است.
پرونده هسته ای ایران مهمترین موضوعی است که در این حوزه بررسی و پیگیری می شود. 3طرح را در این زمینه در کمیسیون تهیه و در مجلس مصوب کردیم. از جمله این طرحها، می توان به طرح الزام دولت به غنی سازی اورانیوم ، الزام دولت به ساخت 20نیروگاه هزار مگاواتی با تولید 20هزار مگاوات انرژی هسته ای ظرف 20سال آینده اشاره کرد.
البته این طرح اخیر به طور مشترک در کمیسیون های انرژی و امنیت ملی پیگیری می شد و موفق شدیم این پروژه را در ردیف بودجه قرار دهیم و سازمان انرژی اتمی نیز در حال برگزاری مناقصه اجرای این پروژه است.
کمیسیون امنیت ملی مجلس این افتخار را پیدا کرد که طرحی را تهیه و به تصویب رساند که رهبر معظم انقلاب از این مصوبه به عنوان مهمترین مصوبه مجلس در طول سالهای پس از پیروزی انقلاب یاد کردند.
مصوبه مجلس درخصوص تعلیق هر گونه همکاری های داوطلبانه ایران با آژانس در قالب پروتکل الحاقی در صورت ارجاع یا گزارش پرونده ایران به شورای امنیت ، در واقع پاسخی بود به تهدیدهای قدرتهای بزرگ علیه ایران و این برای ما نمودی است از یک فعالیت تاثیرگذار و به هنگام.
بنابراین این 3محور (امنیت داخلی ، نیروهای مسلح و سیاست خارجی) حوزه های مهم فعالیت کمیسیون است. به غیر از آن فعالیت های جانبی دیگری نیز وجود دارد به عنوان مثال اگر گزارشی از تخلفات ارگان های تحت مسوولیت کمیسیون ارجاع شود. این گزارش بررسی و تیم تحقیق برای پیگیری مساله فرستاده می شود.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها