چرا تخم‌مرغ دزد، شتر دزد می‌شود؟

در فرهنگ عامه و ادبیات، مفهوم تدریجی بودن لغزش‌ها و شروع از خطاهای کوچک و ختم شدن داستان با اشتباهات فاحش را بسیار می‌بینیم. یافته‌های اخیر دانشمندان علوم رفتاری و شناختی شواهدی را فراهم کرده که نشان می‌دهد این مسیر داستانی تنها تخیل نویسنده‌ نیست و ریشه در ساختار ذهنی و مغز انسان دارد.

در مطالعه‌ای که بتازگی انجام شده محققان افراد را تحت شرایطی قرار دادند که می‌توانستند برای نفع شخصی خود اطلاعات دروغین را به شخص دیگری منتقل کنند. بررسی رفتار شرکت‌کننده‌ها در این آزمایش نشان داد افراد ابتدا دروغ‌های کوچک‌تری به طرف مقابل می‌گویند که تفاوت کمی با واقعیت دارد اما بتدریج میزان این دروغ زیاد و زیادتر می‌شود. به‌عبارت دیگر دروغ گفتن بتدریج و با تکرار آسان‌تر می‌شود.

بررسی فعالیت مغزی شرکت‌کننده‌ها نشان داد بخشی از مغز به نام آمیگدال، که مسئول پردازش احساسات و عواطف بخصوص احساس‌های منفی است، ابتدا وقتی شخص دروغ می‌گوید فعال می‌شود و هرچه عمل دروغ گفتن تکرار شود واکنش این ناحیه بتدریج کمتر می‌شود و فرد آسان‌تر دروغ می‌گوید. به بیان دیگر حساسیت عاطفی فرد به دروغ کاهش پیدا می‌کند.

این یافته‌ها فرآیند مغزی را نشان می‌دهد که باعث می‌شود ما به مرور زمان و با تکرار راحت‌تر و بیشتر دروغ بگوییم و به ما گوشزد می‌کند مواظب باشیم خطاها و دروغ‌های کوچک و اولیه را دست کم نگیریم و دیگران را در موقعیتی قرار ندهیم که مجبور شوند درمورد مسائل بی‌اهمیت دروغ بگویند.

عبدالحسین وهابی - جام‌جم
منبع: Nature