گفتوگوی جامجم با علی شیرازی، خوشنویس
استقبال از نمایش 30 اثر ایرانی در موزههای بن و برلین
علی شیرازی از آن دست هنرمندان خوشنویس است که نقاشیخطهایش در حراجهای داخلی و خارجی طرفداران زیادی دارد و خوب میفروشد. او با شناخت از هنر خوشنویسی اصیل، این هنر را روی بوم آورد و با رنگهای اناری و لاجوردی به آنها جان دوبارهای به حروف فارسی بخشید. این هنرمند مدتی قبل نمایشگاهی از آثارش را در استانبول ترکیه برپا کرد. بعد از بازگشت او به کشور، درباره این برنامه و برخی از مهمترین اتفاقات حوزه تجسمی با او به گفتوگو نشستیم که مشروحش را در زیر میخوانید.
اخیرا نمایشگاهی از آثار شما در استانبول برپا شد. درباره این نمایشگاه توضیح دهید.
این نمایشگاه براساس برنامههایی که از قبل داشتیم در استانبول برپا شد. به خاطر رفت و آمدهایی که با مرکز احیای هنرهای سنتی به عنوان یکی از سازمانهای زیر مجموعه سازمان کنفرانس اسلامی داشتم زمینههای برپایی این نمایشگاه فراهم شد. این مرکز مسابقاتی در کشورهای اسلامی برگزار میکند و ما همیشه با خوشنویسان و داوران آن ارتباط داشتهایم. پیش از این نمایشگاههای زیادی داشتم که اغلب به صورت جمعی بوده است. این نمایشگاه استثنائا انفرادی بود که در بخش خصوصی و یک گالری خصوصی برگزار شد و تا بیستم آبان ادامه داشت.
چه تعداد کار از شما در این نمایشگاه روی دیوار رفت؟
11 تابلو بردم که تابلوهای بزرگی بود.
آثار خوشنویسی سنتی بود یا نقاشیخط؟
نقاشیخط بود.
کارها برای برای فروش بود یا صرفا نمایش؟
بله برای فروش بود که استقبال فوقالعاده خوبی هم از آنها شد. حتی در مراسم افتتاحیه تعدادی از گالریداران منطقه هم به مراسم آمده بود و تعدادی از آنها به گالریدار آثار من در استانبول میگفتند ما میخواستیم این کار را زودتر انجام دهیم و چنین نمایشگاهی برگزار کنیم، اما زودتر پیشقدم شدید. از قبل کارهای ما را میشناختند. چون ما در کشورهای عربی و ترکیه سالهاست فعالیت داریم.
برنامه بعدی شما چیست؟
هنوز دقیق نمیتوانم بگویم. یکسری برنامه برای کشورهای منطقه داریم که چون هنوز مشخص نیست نمیتوانم بگویم. در حال برنامهریزی روی آنها هستم.
این برنامهها برای عرضه آثارتان در حراجهاست یا نمایشگاهها؟
نمایشگاه است. آثارم در حراجها عرضه میشود. مثلا حراج کریستیز که در منطقه در دبی مرکزیت دارد یا حراج بونامز که در لندن است و یا حراج ساتبیز که معمولا در قطر و کشورهای منطقه برگزار میشود. ولی فکر میکنم باید از حراج تهران هم نام ببرم چون حراج تهران حراج بسیار مهمی است. بخصوص که یک رویداد داخلی است و هم هنرمندان و هم گالری داران باید به این رویداد اهمیت بدهند.
البته تعداد حراجهای ما طی سالهای اخیر بیشتر هم شده است و بعد از حراج تهران شاهد برگزاری حراج ملی و حراج باران هم بودهایم.
بله ولی حراج حرفهای که میتوان آن را با استانداردهای بینالمللی مقایسه کرد، همین حراج تهران است.
در جریان هستید که حراج تهران قرار است از امسال به صورت دوبار در طول سال برگزار شود. گویا قرار است یک حراج برای پیشکسوتان و یک حراج برای عرضه آثار جوانها باشد. نظر شما دراین باره چیست؟ آیا این ظرفیت برای حراج تازه تاسیسی مثل حراج تهران با همه حواشیهای که متوجه آن است، وجود دارد؟
اتفاقا این موضوع در ذهن من وجود داشت که حراج تهران بخاطر اینکه تعداد هنرمندان ما زیاد است و آثارشان هم آثار معتبری است و نمیشود همه را در یک حراج عرضه کرد، حتما باید دو بار در سال برگزار شود. حالا نه اینکه حراج صرفا آثار هنرمندان پیشکسوت و جوان را تقسیمبندی کند، بلکه به نظرم حراج این پتانسیل را داشت که دو مرتبه در سال برگزار شود. کما اینکه حراج کریستیز هم دو بار در طول سال برگزار میشود. این باعث میشود بسیاری از هنرمندان ما که پشت در حراج مانده بودند، ورود کنند و آثارشان دیده شود.
حتما مطلعید که قرار است آثار خارجی گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران در کنار 30 اثر از هنرمندان کشورمان در موزههای برلین و رم به نمایش گذاشته شود. نظر شما درباره این رویداد چیست؟
تبادل آثار برای نمایش در کشورهای دیگر امری مرسوم است، به شرطی که تضمینهای لازم داده شود و آثار سالم برود و سالم برگردد و قاطی مسائل سیاسی بین کشورها نشود. کار جالب و درستی است. باید این اتفاق بیفتد و من موافق آن هستم. بخصوص با این بخش که 30 اثر هم از هنرمندان خودمان به این موزههای معتبر میرود. نمایش آثار هنرمندان ما در کنار آن هنرمندان جهانی سرشناس به نام موزه هنرهای معاصر تهران به عنوان نماینده هنر ایران اتفاق بسیار مهمی است. در رسانهها دیدم که خیلیها منتقد این اتفاق بودند، اما به شرط تضمینهای لازم، چه اشکالی دارد که آثار گنجینه که چند سال یکبار به نمایش در میآید در کشورهای مختلف به نمایش در بیاید تا دنیا بداند ما، هم هنرمندان بومی خوبی داریم و هم آثار مهمی از مدرنیستهای غربی در گنجینه ما نگهداری میشود؟ خیلی از علاقهمندان به هنر از کشورهای دیگر که تمایل دارند و نتوانستند تاکنون این آثار را ببینند، این امکان را پیدا میکنند تا آثار را مشاهده کنند. به نظرم دیدن آثار به مراتب بهتر از این است که در گنجینه بماند و خاک بخورد.
کمتوجهی به خرید آثار هنری
متاسفانه به دلیل مشکلات اقتصادی رغبتها برای خرید آثار هنری کمتر بوده است. در مقابل کشورهای عربی از نفت و توریست در این سالها خوب استفاده کردند و به خرید آثار هنری روی آوردند. آنها فهمیدند خرید آثار هنری جدای از سرمایهگذاری مطمئن، برای آنها تاریخ و فرهنگ میسازد. خرید و فروش اثر هنری هیچ ریسکی ندارد. قیمت هنر خیلی متاثر از قیمت دلار و تورم نیست. آنها زمانی شروع کردند که آثار هنری در منطقه خیلی گران نبود و اتفاقا خرید آنها باعث شد آثار هنری قیمت پیدا کند. بعد میان کشورهای منطقه مثل قطر، امارات و کویت رقابت ایجاد شد. در شرایطی که این کشورها چنین رقابت میکنند متاسفانه در کشور ما هنرهای تجسمی در دوران رکود است و اگر هم رونقی وجود دارد به واسطه بخش خصوصی است.
سجاد روشنی
فرهنگ و هنر
