سوگواری با اسب و شاخه‌های سبزبید

سپس اسب سیاهی را که یالش به پهلو شانه شده است از دور به گور و میت نزدیک می‌کنند. در این هنگام مردان و بویژه زنان به شیون و زاری می‌پردازند. هنگامی که اسب را آرام‌آرام می‌برند شیون و زاری شدت می‌گیرد. چمر، شعر ویژه خود را نیز دارد.

آیین ‌چمر‌ یکی از باستانی‌ترین آیین‌های برجا مانده در ایران و به احتمال بسیار زیاد برآمده از تمدن عیلام‌ است که تاکنون مورخان، اسطوره‌شناسان، آیین‌پژوهان و... نتوانسته‌اند درباره آن به یک نظر جمعی و علمی قابل‌قبول و مشترک دست پیدا کنند و هنوز معنای این واژه باستانی بر همگان پوشیده مانده است.‌ در مناطق روستایی و عشیره‌ای استان ایلام چمر نوای غمباری است که در سوگ عزیزان از دست رفته نواخته می‌شود، این مراسم در سه زمان برگزار می‌شود: هنگام نزاع، تدفین و سوگواری. این مراسم خاص مردان و خانواده‌های مرفه است. برای سوگواری زنان فقط پرسه می‌گیرند. چمر با صف بستن زنان مویه‌خوان، نوازندگان ساز و دهل و شاعران محل شروع می‌شود. با بالا آمدن آفتاب و به نوا درآمدن سرنا و دهل، نوای چمری آغاز می‌شود. بعد از صف بستن و قرار گرفتن علم و کتل‌ها در قسمت‌های مختلف صف، ‌بویش‌‌ها و راوکر‌‌ها یا همسرایان مرثیه‌خوانی با نوایی مانند هق‌هق آغاز می‌شود. همسرایان با این نوا از جلوی صف گذشته و با رسیدن به پایان صف به آرامی بازمی‌گردند و این کار تکرار می‌شود. این مراسم تا نیمروز ادامه می‌یابد. بعد از صرف ناهار و چای، مراسم تا تاریک شدن هوا ادامه می‌یابد. این مراسم یک تا سه روز به طول می‌انجامد. چنانچه مراسم چند روز ادامه یابد، غروب‌ها مهمانان به خانه‌های خود بازمی‌گردند.

میثم اسماعیلی - روزنامه نگار